I NSP 219/22
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-07-06
Skład orzekający: Paweł Wojciechowski, Paweł Czubik, Krzysztof Wiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest dopuszczalna?Ratio decidendi
Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, jest niedopuszczalna. Obowiązek zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, wynikający z art. 871 § 1 k.p.c., ma zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem takiej skargi, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o ubezwłasnowolnienie, w której pełnił funkcję kuratora. Skarga została wniesiona osobiście, bez udziału profesjonalnego pełnomocnika. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę jako niedopuszczalną i nakazał zwrócić skarżącemu uiszczoną opłatę.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSP 219/22 POSTANOWIENIE Dnia 6 lipca 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Wojciechowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi M. C. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. I ACa […] po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 6 lipca 1. odrzuca skargę, 2. nakazuje zwrócić ze Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w […] na rzecz skarżącego M. C. kwotę 200 (dwieście) złotych uiszczoną tytułem opłaty od skargi. UZASADNIENIE W dniu 30 maja 2022 r. M. C. (dalej: Skarżący) działając w imieniu własnym wniósł skargę na przewlekłość postępowania, toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w […] pod sygn. akt I ACa […] w sprawie z wniosku Prokuratora Okręgowego w Ś. o ubezwłasnowolnienie. Skarżący został ustanowiony kuratorem dla uczestniczki postępowania K. D.. Sąd Okręgowy w Ś. uwzględniając wniosek Prokuratora Okręgowego w Ś. postanowieniem z 6 grudnia 2021 r. sygn. I Ns […] ubezwłasnowolnił całkowicie uczestniczkę postępowania K. D.. Apelację od postanowienia o ubezwłasnowolnieniu w dniu 13 stycznia 2022 r. wniósł Prokurator Okręgowy w Ś. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego, prowadzące do pozbawienia uczestniczki prawa do obrony. Skarżący w odpowiedzi na apelację
2 z 16 marca 2021 r. wniósł o oddalenie apelacji, wskazując iż względy formalne nie powinny szkodzić uczestniczce, a w interesie uczestniczki jest pilne zakończenie sprawy. Skarżący domaga się: (1) stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] nastąpiła przewlekłość postępowania; (2) wydania Sądowi rozpatrującemu sprawę zalecenia niezwłocznego wydania postanowienia kończącego sprawę; (3) przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżącego kwoty 20.000,00 zł oraz (4) zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w […] - kosztów niniejszego postępowania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę jako niedopuszczalną, należy odrzucić. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy doszło do przewlekłości postępowania, przez co naruszono jej prawo do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym - właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy. Zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, w sprawach nieuregulowanych w ustawie o skardze na przewlekłość postępowania, do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Wniesiona przez Skarżącego skarga na przewlekłość postępowania dotyczy postępowania toczącego się przed Sądem Apelacyjnym w […] pod sygn. akt I ACa
3 […], co do którego właściwe pozostają przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. 2021, poz. 1805 ze zm.; dalej: k.p.c.). Stosownie do art. 871 § 1 k.p.c., w postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych, a w sprawach własności intelektualnej także przez rzeczników patentowych, chyba że stroną, jej organem, jej przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest sędzia, prokurator, notariusz albo profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych, a także gdy stroną, jej organem lub jej przedstawicielem ustawowym jest adwokat, radca prawny lub radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej. Zastępstwo to dotyczy także czynności procesowych związanych z postępowaniem przed Sądem Najwyższym, podejmowanych przed sądem niższej instancji. Przepis ten znajduje zastosowanie również w postępowaniu wywołanym wniesieniem skargi na przewlekłość postępowania, jeżeli do jej rozpoznania właściwy jest Sąd Najwyższy (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 16 listopada 2004 r., III SPP 42/04, OSNP 2005, nr 5, poz. 71 - zasada prawna; a także postanowienia Sądu Najwyższego: z 2 lutego 2021 r., I NSP 174/20; z 6 lutego 2021 r., I NSP 169/20; z 1 września 2021 r., I NSP 135/21; z 23 marca 2022 r., I NSP 42/22). Skarżący wniósł pismo obejmujące skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki osobiście - pomimo, że właściwy do jej rozpoznania jest Sąd Najwyższy, natomiast z treści skargi nie wynika, aby Skarżący należał do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym - przez co nie dopełnił obowiązku, wynikającego z art. 871 § 1 k.p.c. Tym samym, wniesiona skarga na przewlekłość postępowania jest niedopuszczalna z mocy ustawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 19 czerwca 2017 r., III SPP 32/17; z 2 października 2019 r., I NSP 103/19; z 16 kwietnia 2019 r., I NSP 5/19; z 21 marca 2019 r., I NSP 1/19). Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c., w zw. z art. 3986 § 3 k.p.c. i art. 871 k.p.c, w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze
4 na przewlekłość postępowania. O zwrocie uiszczonej opłaty Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. [as]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 370/22 2023-01-25Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
- I NSP 133/21 2021-09-07Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę nieuprawnioną do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym, podlega odrzuceniu?
- I NSP 43/23 2023-03-22Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona do Sądu Najwyższego, podlega odrzuceniu z powodu braku zastępstwa procesowego przez adwokata lub radcę prawnego, gdy skarż…
- I NSP 30/23 2023-04-19Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę, która nie należy do kręgu podmiotów uprawnionych do samodzielnego działania przed Sądem Najwyższym…
- IV CSP 1/07 2007-06-19Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona osobiście przez stronę nieposiadającą zdolności postulacyjnej, jest dopuszczalna?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 4 ust. 2art. 8 ust. 2art. 871 § 1 KPCart. 9 ust. 2art. 3941 § 3 KPCart. 3986 § 3 KPCart. 871 KPcart. 17 ust. 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy