I NSP 63/22

Sygn. akt I NSP 63/22 POSTANOWIENIE Dnia 12 kwietnia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Grzegorz Żmij (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Oktawian Nawrot w sprawie ze skargi K. K. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt II AKo […], z udziałem Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w […], po rozpoznaniu na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 kwietnia 2022 r., 1. nie uwzględnia wniosku K. K. o ustanowienie obrońcy z urzędu; 2. pozostawia skargę bez rozpoznania; 3. zwalnia K. K. od opłaty oraz wydatków niniejszego postępowania, obciążając nimi Skarb Państwa. UZASADNIENIE Pismem datowanym na dzień 28 listopada 2021 r., zatytułowanym „Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki” K. K. wskazał na toczące się, w jego ocenie przewlekle, postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. akt II AKo […]. Przy czym zaznaczyć należy, że postępowanie w sprawie o sygn. akt II AKo […] dotyczy skargi o wznowienie postępowania, zaś w uzasadnieniu skargi na przewlekłość postępowania, skarżący wskazuje na zbyt 2 długie rozpoznawanie wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu. Skarżący domagał się przy tym w skardze przyznania na swoją rzecz kwoty 2 000 zł lub więcej oraz sformułowania wytycznych dla sądu. Prezes Sądu Apelacyjnego w […] w odpowiedzi na skargę z dnia 7 marca 2022 r. zgłosił swój udział w sprawie oraz wniósł o pozostawienie skargi bez rozpoznania. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skarga na przewlekłość podlegała pozostawieniu bez rozpoznania. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75 ze zm., dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postepowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Stosownie do art. 8 ust. 2 ww. ustawy, w sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek skargi sąd stosuje odpowiednio przepisy o postępowaniu zażaleniowym obowiązujące w postępowaniu, którego skarga dotyczy. Zgodnie z art. 430 § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 30, ze zm., dalej: k.p.k.) sąd odwoławczy pozostawia bez rozpoznania przyjęty środek odwoławczy, jeżeli 3 zachodzą okoliczności określone w art. 429 § 1 albo jeżeli przyjęcie tego środka nastąpiło na skutek niezasadnego przywrócenia terminu. Jak stanowi § 2 wyżej przytoczonego przepisu, na postanowienie przysługuje zażalenie do innego równorzędnego składu sądu odwoławczego, chyba że zostało wydane przez Sąd Najwyższy. Z kolei zgodnie z art. 429 § 1 k.p.k. Prezes sądu pierwszej instancji odmawia przyjęcia środka odwoławczego, jeżeli wniesiony został po terminie lub przez osobę nieuprawnioną albo jest niedopuszczalny z mocy ustawy. Odnosząc się w pierwszej kolejności do wniosku K. K. o ustanowienie obrońcy z urzędu, wskazać należy, że z uwagi na specyfikę postępowania w sprawach dotyczących badania zasadności skarg na przewlekłość postępowania ocena skargi i podniesionej w niej argumentacji ogranicza się w zasadzie do analizy akt sprawy. Sąd Najwyższy nie uwzględnił wniosku o ustanowienie obrońcy z urzędu z uwagi na to, iż posiedzenie odbywa się bez udziału stron, zaś do oceny zasadności skargi wystarczająca jest analiza akt sprawy (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 29 kwietnia 2008 r., KSP 1/08). Treść uzasadnienia skargi na przewlekłość postępowania wskazuje, że dotyczy ona nierozpoznanego dotychczas w sprawie II AKo […] przez Sąd Apelacyjny w […] wniosku K. K. o wyznaczenie obrońcy z urzędu. W myśli przytoczonego wyżej art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę wnosi się w toku postępowania w sprawie. W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przez „tok postępowania w sprawie” należy rozumieć „postępowanie co do istoty”, a nie postępowanie incydentalne (uboczne) (zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 15 listopada 2012 r., KSP 15/12, z 13 listopada 2014 r., III SP 227/14, z 6 lutego 2018 r., WSP 2/17, z 14 czerwca 2019 r., I NSP 41/19). Również Europejski Trybunał Praw Człowieka wskazuje, że skarga nie przysługuje na przewlekłość postępowania incydentalnego (zob. decyzja z 11 grudnia 2003 r. w sprawie Schreiber i Boetsch przeciwko Francji, skarga nr 58751/00). W świetle powyższego uznać należy, że przepisy ustawy o skardze na przewlekłość postępowania nie przewidują odrębnej skargi na przewlekłość postępowania incydentalnego, jakim jest postępowanie w przedmiocie ustanowienia obrońcy z urzędu. Oznacza to, że wniesiona w przedmiotowej 4 sprawie skarga, dotycząca czasu rozpoznawania wniosku skarżącego o ustanowienie obrońcy z urzędu nie jest dopuszczalna. Mając na uwadze powyższe, stosownie do treści art. 430 § 1 k.p.k. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, skargę K. K. należało pozostawić bez rozpoznania. Rozstrzygnięcie o kosztach w punkcie 2 postanowienia, uwzględniające także wniosek skarżącego o zwolnienie od kosztów, wynika z treści art. 624 § 1 k.p.k. w związku z art. 634 k.p.k. i art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania. Skarżący przebywa w areszcie śledczym, a z oświadczenia zawartego w skardze na przewlekłość postępowania wynika, iż K. K. nie jest obecnie zatrudniony i nie osiąga dochodów. W tej sytuacji należało uznać, że obciążenie skarżącego opłatą oraz wydatkami niniejszego postępowania nie byłoby celowe. a.s.