I NSP 242/21

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2022-01-12

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w odniesieniu do postępowania incydentalnego dotyczącego ustanowienia pełnomocnika z urzędu, a także czy skarga taka może być wniesiona po zakończeniu postępowania, którego dotyczy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że ustawa o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki zawiera zamknięty katalog postępowań, w którym nie uwzględniono postępowania incydentalnego w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Ponadto, skarga na przewlekłość postępowania może być wniesiona wyłącznie w toku postępowania, którego dotyczy, a nie po jego zakończeniu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, zarzucając przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt I S [...]. Skarżący domagał się zasądzenia kwoty 20 000 zł od Skarbu Państwa, zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Postępowanie, którego dotyczyła skarga, zostało zakończone postanowieniem Sądu Apelacyjnego z dnia 26 października 2021 r. odrzucającym skargę skarżącego na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w innych postępowaniach. Przyczyną odrzucenia tej skargi było jej niedopuszczalność, gdyż dotyczyła postępowania incydentalnego w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSP 242/21 POSTANOWIENIE Dnia 12 stycznia 2022 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki w sprawie ze skargi J. J. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w […] w sprawie o sygn. I S […], po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 stycznia 2022 r., odrzuca skargę. UZASADNIENIE Pismem datowanym na 8 listopada 2021 r. J. J. (dalej: skarżący) wniósł o stwierdzenie, że w sprawie o sygn. akt I S […], toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w […], nastąpiła przewlekłość postępowania. Skarżący wniósł ponadto o zasądzenie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty 20 000 zł oraz zwolnienie go od kosztów sądowych, a także o ustanowienie dla niego pełnomocnika z urzędu. Z uzasadnienia powyższego pisma wynikało, że w sierpniu 2017 r. skarżący złożył pozew, który został mu następnie zwrócony. Skarżący złożył w tym zakresie zażalenie. Sąd pierwszej instancji wezwał go do uzupełnienia braków formalnych tego wniosku, co skarżący miał uczynić. Jego zdaniem doszło do nieuzasadnionej zwłoki w okresie od 1 grudnia 2017 r. do 8 listopada 2021 r. w postaci opieszałego wezwania go do formalnego uzupełnia powyższego pisma. Z akt sprawy wynika, że Sąd Apelacyjny w […] postanowieniem z 26 października 2021 r. (I S […]) odrzucił skargę skarżącego na naruszenie prawa 2 strony do rozpoznania bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawach I C […] Sądu Rejonowego w Ł. oraz V Cz […] Sądu Okręgowego w S.. Przyczyną odrzucenia skargi była jej niedopuszczalność, z uwagi na to, że dotyczyła ona postępowania incydentalnego w przedmiocie ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Skargę należało odrzucić. Zgodnie z przepisem art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz.U. 2018, poz. 75, dalej: ustawa o skardze na przewlekłość postępowania), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). Natomiast zgodnie z art. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, dopuszczalne jest wniesienie skargi na przewlekłość postępowania, wyłącznie w sprawach postępowań wymienionych enumeratywnie w powołanym przepisie. Zawiera on katalog zamknięty, którego zakres nie może zostać poszerzony o żadne dodatkowe kategorie postępowań. W zestawieniu tym nie uwzględniono postępowania w sprawie naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jakim było postępowanie toczące się przed Sądem Apelacyjnym w […], pod sygn. akt I S […]. Co za tym idzie, skarga na przewlekłość postępowania we wskazanym przypadku nie przysługuje i nie może być merytorycznie rozpoznana. Co więcej, zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, wniesienie skargi na przewlekłość postępowania jest dopuszczalne wyłącznie w toku postępowania, którego ta skarga dotyczy. 3 W przeciwnym razie musi być ona uznana za niedopuszczalną z mocy prawa. Powyższa sytuacja zaistniała również w przypadku niniejszej skargi. Postępowanie zaskarżone przez skarżącego zostało zakończone postanowieniem z 26 października 2021 r. Tymczasem skarżący wniósł skargę na przewlekłość powyższego postępowania już po tej dacie. W związku z powyższym nie jest możliwe merytoryczne rozpoznanie niniejszej skargi. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 397 § 3 k.p.c. i art. 373 § 1 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w sentencji. Ze względu na to, że skarga nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu, nie ma również podstaw do ustanowienia skarżącemu w tej sprawie pełnomocnika z urzędu, jak również do zwolnienia skarżącego od opłaty oraz od wydatków niniejszego postępowania.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 2 ust. 1art. 3art. 5 ust. 1art. 397 § 3 KPCart. 373 § 1 KPCart. 8 ust. 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy