I NSP 9/26
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2026-03-12
Skład orzekający: Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, ponieważ została ona wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania przed Sądem Apelacyjnym (wyrok z 8 października 2021 r.) oraz przed Sądem Najwyższym (postanowienie o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej z 16 listopada 2022 r.). Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, skarga taka jest niedopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym.Stan faktyczny
R. S. wniósł skargę na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym (III APa 59/20) i Sądem Najwyższym (II PSK 71/22). Skarga została wniesiona po prawomocnym zakończeniu obu postępowań. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki i zarządził zwrot opłaty od skargi.Pełny tekst orzeczenia
I NSP 9/26 POSTANOWIENIE Dnia 12 marca 2026 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska w sprawie ze skargi R. S. na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. III APa 59/20 i Sądem Najwyższym o sygn. II PSK 71/22, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 marca 2026 r., 1. odrzuca skargę 2. zarządza zwrot od Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz R. S. opłaty od skargi na przewlekłość postępowania uiszczonej na konto ww. Sądu tytułem „skarga III APa 59/20”. UZASADNIENIE R. S. pismem z 12 stycznia 2026 r., które wpłynęło do Sądu Apelacyjnego w Warszawie tego samego dnia, a do Sądu Najwyższego 13 stycznia 2026 r., zażądał stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawach III APa 59/20 i II PSK 71/22, poprzez brak rozstrzygnięcia zgodnego z prawem do dnia wniesienia przedmiotowego pisma oraz o zasądzenie rekompensaty za przewlekłość postępowania sądowego na rzecz powoda w kwocie maksymalnej, tj. 30 000 zł. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSP 9/26 2 Skarga na przewlekłość postępowania podlegała odrzuceniu. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania). W myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie eliminowanie i zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti do podejmowania terminowych i właściwych czynności prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy ustalił, że postępowanie przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt II PSK 71/22 zakończyło się wydaniem postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania w dniu 16 listopada 2022 r. Ponadto postępowanie przed Sądem Apelacyjnym w sprawie o sygn. akt III APa 59/20 zakończyło się wydaniem wyroku w dniu 8 października 2021 r. W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu nie może odnieść skutku i jest niedopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14; z 10 czerwca 2014 r.,
I NSP 9/26 3 III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r., I NSP 204/23; z 4 września 2024 r., I NSP 224/24). Skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie o sygn. II PSK 71/22 oraz III APa 59/20 została wywiedziona już po prawomocnym zakończeniu postępowania wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Warszawie z 8 października 2021 r. i z tej przyczyny jest niedopuszczalna. Mając na uwadze powyższe okoliczności, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 i art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, orzekł jak w sentencji postanowienia. JW [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSP 224/24 2024-09-04Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, jeśli została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 104/22 2022-04-20Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przysługuje w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia naruszenia prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki?
- I NSP 34/25 2025-03-18Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania, jest dopuszczalna?
- I NSP 333/26 2026-07-14Czy skarga na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki może być skutecznie wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
- I NSP 180/21 2021-11-24Czy skarga na naruszenie prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki jest dopuszczalna, gdy została wniesiona po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego?
Powołane przepisy
art. 2 ust. 1art. 5 ust. 1art. 3986 § 3 KPCart. 3941 § 3 KPCart. 8 ust. 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy