I NSW 10284/25

I NSW 10284/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Joanna Lemańska (przewodniczący) SSN Grzegorz Pastuszko (sprawozdawca) SSN Mirosław Sadowski w sprawie z protestu K. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE K. K. (dalej: „wnoszący protest”) pismem z 16 czerwca 2025 r. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych dnia 1 czerwca 2025 roku. W proteście tym wskazał na „kryminogenne okoliczności”, tj.: 1. Brak informatycznego systemu walidacji „zaświadczeń o prawie do głosowania poza miejscem zamieszkania” umożliwiającego weryfikację każdego zaświadczenia w czasie rzeczywistym celem stwierdzenia jego autentyczności, I NSW 10284/25 2 zgodności z decyzją wystawiającego urzędu gminy bądź miasta, lub próby posłużenia się zaświadczeniem wielokrotnie; 2. Niewystarczające zabezpieczenia fizyczne zaświadczeń, o których mowa w pkt. 1, które mogły zostać skopiowane lub nawet podrobione bez wiedzy urzędów czy komisji; 3. Brak przejrzystego i audytowalnego rejestru wszystkich wydanych i okazanych zaświadczeń, umożliwiającego stwierdzenie, czy: • nie doszło do wielokrotnego pobrania karty wyborczej i aktu głosowania na podstawie jednego zaświadczenia - np. w różnych komisjach wyborczych, • zaświadczenia nie były wykorzystywane przez osoby inne, niż uprawnione, • nie wystąpiły braki lub niespójności w ewidencji; 4. Brak wdrożenia technologii znanych i stosowanych już w administracji publicznej, jak choćby kodów QR takich jak w certyfikatach covidowych; 5. Brak informacji o wynikach kontroli wewnętrznej PKW, mogącej potwierdzić lub wykluczyć powyższe nieprawidłowości. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (Dz.U. 1997, nr 78, poz. 483 ze zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów I NSW 10284/25 3 kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów (pkt 2). W nawiązaniu do przywołanych regulacji w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że wszelkie zarzuty, inne niż te określone w art. 82 § 1 k.wyb., stanowią wyjście poza przewidziany w kodeksie wyborczym przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 czerwca 2015 r., III SW 60/15; 31 lipca 2020 r., I NSW 2027/20; 31 lipca 2020 r., I NSW 2286/20). Jedocześnie podkreśla się, że w przedmiocie protestu, o którym mowa w art. 82 § 1 k.wyb., nie mieszczą się ogólnikowe zarzuty sprowadzające się do hipotetycznego założenia o nieprawidłowościach wyborczych, oparte jedynie na kontestowaniu wyników wyborów ogłoszonych przez właściwy do tego organ, na domniemaniach, hipotezach i założeniach o nieprawidłowościach, bez przedstawiania dowodów, które powinny uzasadniać, rzeczywiście potwierdzać zarzut protestu mieszczący się w granicach bezprawności (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 7 lutego 1990 r., III SW 93/90; 5 grudnia 2007 r., III SW 63/07; 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy stwierdza, że wnoszący protest ograniczył się jedynie do wymienienia dostrzeganych przez siebie deficytów istniejących obecnie mechanizmów głosowania w oparciu o zaświadczenie do głosowania. Nie podał przy tym żadnych konkretnych przypadków naruszeń obowiązującego prawa, ani też nie przedstawił lub wskazał dowodów. Z jego wywodu wybrzmiewa konkluzja, że gdyby rozwiązania, o jakich pisze, znalazły zastosowanie, proces demokratyczny w Polsce byłby hipotetycznie lepiej chroniony. Wobec powyższych ustaleń Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu. Przesądza o tym art. 322 § 1 k.wyb., z którego jasno wynika, że takie rozstrzygnięcie musi zostać wydane, m.in. jeśli protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 w zw. z art. 321 § 3 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. [D.Z.] I NSW 10284/25 4 [a.ł]