I NSW 10551/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-27

Skład orzekający: Joanna Lemańska, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera konkretnych zarzutów popartych dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy podkreślił, że protest ma charakter indywidualno-konkretny i nie może być abstrakcyjny ani hipotetyczny. Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym, które skutkuje pozostawieniem protestu bez biegu.
Stan faktyczny
Skarżąca złożyła protest wyborczy, domagając się stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich z powodu naruszenia Kodeksu wyborczego, które miało wpływ na wynik wyborów. Wniosła również o ponowne przeliczenie głosów w konkretnej komisji wyborczej, wskazując na wątpliwości co do słuszności przeliczonych głosów. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 10551/25 POSTANOWIENIE Dnia 27 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: Prezes SN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Joanna Lemańska (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu J. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. (k.b.) UZASADNIENIE Pismem z 16 czerwca 2025 r. (data nadania w placówce pocztowej), J. K. (dalej: skarżąca) złożyła protest wyborczy, w którym domagała się w istocie stwierdzenia nieważności wyborów prezydenckich, przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r., z powodu „naruszenia Kodeksu wyborczego, które miało wpływ na wynik wyborów”. Skarżąca wniosła jednocześnie o ponowne przeliczenie głosów „w okręgu […] w R., która to Komisja mieściła się w Domu Pomocy Społecznej ul. […]”, wskazując, że ma wątpliwości co do „słuszności przeliczonych głosów”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. I NSW 10551/25 2 W świetle art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2025, poz. 365, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się: 1) przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Jednocześnie, w myśl art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Konstrukcyjnym elementem protestu jest zatem takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksowych dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego. Przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). W judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się bowiem, że protest jest środkiem procesowym o indywidualno-konkretnym charakterze. Oznacza to, że protest nie może mieć charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać zarzutów o charakterze ogólnym. Jego przedmiotem mogą być tylko zarzuty, które skarżący jest w stanie udowodnić (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 31 lipca 2020 r., I NSW 3061/20). Niewskazanie zarzutów i dowodów jest uchybieniem formalnym protestu wyborczego, które skutkuje pozostawieniem go bez dalszego biegu (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 19 listopada 2019 r., I NSW 191/19). Analiza treści protestu wyborczego wniesionego przez skarżącą prowadzi do wniosku, że nie spełnia on wskazanych wyżej wymogów formalnych. Skarżąca nie sprecyzowała bowiem żadnych konkretnych zarzutów, na których oparła swój I NSW 10551/25 3 protest, stwierdzając jedynie ogólnikowo, że ma wątpliwości odnośnie do „słuszności” ustalenia wyników głosowania we wskazanej przez nią w proteście obwodowej komisji wyborczej. Jednocześnie skarżąca nie przedstawiła ani nie wskazała żadnych miarodajnych dowodów uprawdopodabniających, że przy liczeniu głosów we wskazanej przez nią obwodowej komisji wyborczej doszło do konkretnych nieprawidłowości i że tego rodzaju nieprawidłowości miały lub mogły mieć wpływ na ostateczny wynik wyborów Prezydenta RP, zarządzonych na 18 maja 2025 r. Za taki dowód niewątpliwie nie mogą być uznane same twierdzenia skarżącej. Oznacza to, że wniesiony przez skarżącego protest jest obarczony brakami formalnymi uniemożliwiającymi nadanie mu biegu, a zarazem niepodlegającymi konwalidacji. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 322 § 1 in principio k.wyb., postanowił jak w sentencji. (k.b.) [r.g.]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy