I NSW 1135/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących terminu zarządzenia wyborów prezydenckich może stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego?Ratio decidendi
Protest wyborczy może być wniesiony wyłącznie z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących terminu zarządzenia wyborów prezydenckich wykracza poza przedmiot i granice protestu wyborczego, określone w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 Kodeksu wyborczego, i dlatego nie może stanowić podstawy do jego skutecznego wniesienia.Stan faktyczny
A.K. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego oraz ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów z możliwością głosowania korespondencyjnego. Głównym zarzutem było przeprowadzenie głosowania w terminie niezgodnym z art. 128 ust. 2 Konstytucji RP, co zdaniem skarżącego miało wpływ na wynik wyborów. Protestujący wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że podniesione zarzuty wykraczają poza zakres dopuszczalny w postępowaniu protestacyjnym.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 1135/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Marek Siwek w sprawie z protestu wyborczego A.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE A.K. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie przepisów ustawy z 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 684 ze zm., dalej: „k.wyb.”) oraz ustawy z 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979; dalej: „u.wyb.2020”) dotyczących głosowania, poprzez przeprowadzenie głosowania w dniach niemieszczących się w terminach określonych w art. 128 ust. 2 zdanie 1 Konstytucji w sytuacji, gdy wybory powinny być zarządzone zgodnie z art. 128 ust. 2 zdanie 2 Konstytucji, a więc po opróżnieniu urzędu przez Prezydenta A.D., czyli
2 po 5 sierpnia 2020 r. Zdaniem skarżącego, powyższe uchybienie miało wpływ na wynik wyborów, gdyż w wyborach zarządzonych po 5 sierpnia 2020 r. A.D. startowałby nie jako urzędujący Prezydent, a zwykły kandydat; tymczasem – jak stwierdził protestujący – jest faktem powszechnie znanym, że urzędujący Prezydent startujący w wyborach korzysta z naturalnych preferencji wynikających ze sprawowanego urzędu, w tym z większej obecności w mediach. W ocenie protestującego, wniosek o wpływie terminu przeprowadzenia wyborów na ich wynik jest tym bardziej zasadny, jeśli uwzględni się niewielką równicę w liczbie oddanych głosów na poszczególnych kandydatów w dniu 12 lipca 2020 r. W oparciu o powyższe A.K. wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należy pozostawić bez dalszego biegu. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa Kodeks wyborczy. Zgodnie z art. 82 § 1 tej ustawy, przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Kodeks wyborczy w art. 321 § 3 nakłada przy tym na wnoszącego protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej obowiązek sformułowania zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów, na których oparte są te zarzuty. Powyższe oznacza, że w proteście wyborczym można podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy. Pomijając przestępstwa wymienione w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb., można więc podnieść jedynie naruszenia wyłącznie tych przepisów Kodeksu wyborczego, które dotyczą głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, co wynika expressis verbis z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. Nie ulega zaś wątpliwości, że w ramach protestu nie można podnosić
3 zarzutu naruszenia innych przepisów Kodeksu wyborczego, aniżeli dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, ani tym bardziej nie można skutecznie kwestionować samego obowiązywania określonych aktów prawnych. Nie jest także dopuszczalne kwestionowanie w proteście wyborczym innych etapów procesu wyborczego poza samym głosowaniem. Z powyższych względów uznać należy, że podniesiony w proteście zarzut dotyczący naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie wyznaczenia terminu zarządzonych w 2020 r. wyborów prezydenckich nie może stanowić podstawy do skutecznego wniesienia protestu wyborczego. Zważyć bowiem należy, że zarzut ten nie dotyczy przestępstwa przeciwko wyborom, ani naruszenia przepisów dotyczących samego przebiegu głosowania, ustalenia wyników głosowania lub ustalenia wyników wyborów. Zarzut ten wykracza zatem poza przedmiot i granice protestu wyborczego, wyznaczone treścią art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb. Ubocznie należy jedynie zwrócić uwagę, że Konstytucja RP w art. 128 ust. 2 przewiduje wprost, że w sytuacji normalnego upływu pięcioletniej kadencji urzędującego Prezydenta, wybory mają być zarządzone na dzień przypadający przed upływem kadencji urzędującego Prezydenta. Z kolei art. 127 ust. 2 Konstytucji RP wskazuje, iż Prezydent RP może być ponownie wybrany. W tym też znaczeniu nie może również odnieść zamierzonego skutku procesowego zarzut dotyczący prezentacji w mediach urzędującego Prezydenta w związku z podejmowaniem przez niego oficjalnych czynności dotyczących sprawowanego urzędu. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 4201/20 2020-07-28Czy zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących terminu zarządzonych wyborów prezydenckich, wykraczający poza zakres przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wynikó…
- I NSW 5189/20 2020-07-29Czy zarzut naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP dotyczący terminu zarządzenia wyborów prezydenckich może stanowić podstawę do skutecznego wniesienia protestu wyborczego?
- I NSW 5188/20 2020-07-30Czy zarzut dotyczący wadliwości wyznaczenia terminu wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić podstawę protestu wyborczego?
- I NSW 4034/20 2020-07-30Czy protest wyborczy dotyczący terminu zarządzenia wyborów prezydenckich, który wykracza poza ustawowo określone podstawy protestu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 3114/20 2020-07-30Czy zarzut wadliwego wyznaczenia daty wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może stanowić podstawę protestu wyborczego?
Powołane przepisy
art. 128 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 82 § 1 pkt 1art. 82 § 1 pkt 2art. 127 ust. 2art. 322 § 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1§ 1 pkt 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy