I NSW 5189/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzut naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP dotyczący terminu zarządzenia wyborów prezydenckich może stanowić podstawę do skutecznego wniesienia protestu wyborczego?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzut naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie terminu zarządzenia wyborów prezydenckich nie mieści się w kryteriach określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, a zatem nie może stanowić podstawy do skutecznego wniesienia protestu wyborczego. Kwestionowanie regulacji ustawowych w trybie protestu wyborczego jest niedopuszczalne, a w tej kwestii stanowisko może zająć wyłącznie Trybunał Konstytucyjny.Stan faktyczny
E.W. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów oraz Kodeksu wyborczego przez przeprowadzenie głosowania po terminie określonym w art. 128 ust. 2 Konstytucji RP. Wniosła o stwierdzenie nieważności wyboru. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 5189/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego E.W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pani E.W. pismem z dnia 16 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W proteście zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. poz. 979, dalej: „u.wyb 2020”) oraz ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) przez „przeprowadzenie głosowania w dniach niemieszczących się w terminach określonych w art. 128 ust. 2 zdanie 1 Konstytucji rzeczypospolitej Polskiej, a więc po opróżnieniu urzędu przez Prezydenta A.D., czyli po 5 sierpnia 2020 r., co miało
2 wpływ na wynik wyborów”. Wniosła o stwierdzenie nieważności wyboru A.D. na Prezydenta RP. Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wyborczego wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy (a także pełnomocnikowi Komitetu Wyborczego), przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy Kodeks wyborczy Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Ponadto, stosownie do art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP w zakresie wyznaczenia terminu zarządzenia wyborów, zarzut ten nie mieści się w kryteriach wymienionych we wskazanych wyżej przepisach, a zatem nie może stanowić podstawy do skutecznego wniesienia protestu wyborczego. Zarzut ten nie dotyczy bowiem ani przestępstwa przeciwko wyborom, ani naruszenia przepisów
3 dotyczących przebiegu głosowania, ani ustalenia wyników głosowania, ani ustalania wyniku wyborów, lecz jest opinią wnoszącej protest w zakresie konieczności przeprowadzenia wyborów Prezydenta RP w stanie epidemii oraz związanej z tym konieczności zmiany zasad, na jakich zostały one przeprowadzone. Wnosząca protest nie przedstawiła żadnych dowodów, ani nawet nie uprawdopodobniła, że zarzut ten miał wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.wyb.2020 w postanowieniu o zarządzeniu wyborów Marszałek Sejmu po zasięgnięciu opinii Państwowej Komisji Wyborczej, miał obowiązek określenia dni, w których upływały terminy wykonania czynności wyborczych przewidzianych w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy i ustawie z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego, mając na względzie termin wyborów ustalony w postanowieniu. Ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego przewidywała przy tym, że terminów wykonania czynności wyborczych wskazanych Kodeksie wyborczym nie stosuje się. Z powyższego wynika zatem, że postanowienie o zarządzeniu wyborów, w tym wyznaczenie jego terminu, wydane zostało na mocy obowiązującej ustawy. Niedopuszczalne jest natomiast kwestionowanie regulacji ustawowych w trybie protestu wyborczego. W kwestii tej stanowisko może zająć wyłącznie Trybunał Konstytucyjny. Tym samym podniesiony przez wnosząca protest zarzut nie może stanowić podstawy do skutecznego wniesienia protestu wyborczego. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. pierwsze k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Z powyższych względów, działając na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.
4
Powiązane orzeczenia
- I NSW 4202/20 2020-07-27Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP dotyczącego terminu zarządzenia wyborów prezydenckich, może być podstawą do kwestionowania ważności wyborów?
- I NSW 1135/20 2020-07-28Czy zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP dotyczących terminu zarządzenia wyborów prezydenckich może stanowić podstawę do wniesienia protestu wyborczego?
- I NSW 324/20 2020-07-30Czy protest wyborczy, który nie formułuje zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, lecz jedy…
- I NSW 1723/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, oparty na zarzutach dotyczących niezgodności terminu wyborów z Konstytucją RP oraz naruszenia zasady powszechności wyborów poprzez uniemożliwienie realizacji bierneg…
- I NSW 5590/20 2020-07-30Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na zarzucie naruszenia art. 128 ust. 2 Konstytucji RP dotyczącego terminu zarządzenia wyborów powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu jako niespełniający wymogów formalnych?
Powołane przepisy
art. 128 ust. 2art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 15 ust. 1art. 322 § 1art. 321§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy