I NSW 1150/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów i nie wskazuje dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ skarżąca nie sprostała wymogowi sformułowania konkretnych zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów pozwalających na weryfikację ich zasadności. Protest wyborczy podlega indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów, co oznacza, że zarzuty powinny dotyczyć zdarzeń osobiście doświadczonych przez protestującego.
Stan faktyczny
L.P.T. wniosła protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów z możliwością głosowania korespondencyjnego, w tym niezapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów oraz niedoręczenie pakietu wyborczego wielu osobom. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, stwierdzając jego braki formalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 1150/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego L.P.T. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. L.P.T. wniosła do Sądu Najwyższego – za pośrednictwem Konsula Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w S. – protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. W proteście zarzuciła naruszenie przepisów ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. 2020, poz. 979; dalej: u.wyb.2020) tj. art. 12 ust. 1-4 u.wyb.2020 przez niezapewnienie poszanowania zasad przeprowadzania wyborów oraz ochrony pakietów wyborczych, a w szczególności kopert zwrotnych i kart do głosowania. Wskazała ponadto na zaobserwowane nieprawidłowości w związku 2 z art. 6 u.wyb.2020 dotyczące niedoręczenia wielu osobom pakietu wyborczego w terminie, a przez to uniemożliwienie im skorzystanie z czynnego prawa wyborczego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wyborczego wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020, w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu wyborczego. Zgodnie z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.), protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Ponadto, stosownie do art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Skarżąca nie sprostała temu wymaganiu, gdyż nie sformułowała konkretnych zarzutów, ani nie wskazała dowodów pozwalających na weryfikację ich zasadności. Dowodami w sprawie z protestu wyborczego są takie środki, które świadczą o istnieniu lub nieistnieniu pewnych faktów i które zarazem usprawiedliwiają 3 przekonanie, że zarzucane w proteście działanie lub zaniechanie jest przestępstwem przeciwko wyborom według przepisów rozdziału XXXI Kodeksu karnego albo postępowaniem sprzecznym z przepisami wyborczymi dotyczącymi głosowania, ustalania wyników głosowania i wyników wyborów (postanowienie SN z 18 października 2001 r., III SW 85/01, niepubl.). Z wyjaśnień Konsula Generalnego RP w S. znajdujących się w aktach sprawy wynika, że koperta zwrotna wnoszącej protest została przekazana przez konsulat OKW nr 9 co zostało odnotowane w spisie wyborców zarówno dnia 28 czerwca, jak też 12 lipca 2020 r. Podkreślić należy, że osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym, przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w Kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów (postanowienie SN z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19, niepubl.). Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 12 ust. 1art. 6art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy