I NSW 12/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-07-11

Skład orzekający: Ewa Stefańska, Mirosław Sadowski, Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, może być pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Protest przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, wniesiony na podstawie art. 241 § 1 i 3 w zw. z art. 336 Kodeksu wyborczego, musi zawierać zarzuty dotyczące dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego, które miały wpływ na wynik wyborów, a także przedstawiać lub wskazywać dowody na ich poparcie. Brak tych elementów obliguje do pozostawienia protestu bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego.
Stan faktyczny
Wyborca W. J. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego, zarzucając obojętność władz na pozbawienie go praw obywatelskich z powodów politycznych i zignorowanie jego skargi. Prokurator Generalny, Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Okręgowa Komisja Wyborcza w W. wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, wskazując na jego niespełnienie wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 12/19 POSTANOWIENIE Dnia 11 lipca 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Mirosław Sadowski (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestu W. J. przeciwko ważności wyborów do Parlamentu Europejskiego przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Okręgowej Komisji w W. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 11 lipca 2019 r. postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 31 maja 2019 r. W. J. jako wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów do Parlamentu Europejskiego umieszczone było w spisie wyborców w obwodzie nr (…) obwodowej komisji wyborczej mającej siedzibę w XXX Liceum Ogólnokształcącym w W. przy ul. W., wniósł o stwierdzenie nieważności wyborów w okręgu (…), obejmującym W. i okoliczne powiaty, w tym obywateli zamieszkujących (przebywających) podczas wyborów poza granicami Polski. W uzasadnieniu skarżący podniósł zupełną obojętność m.in. Prezydenta W. na fakt pozbawienia go praw obywatelskich z powodów politycznych w rozumieniu art. 39 ust. 1 Karty Praw Podstawowych, a zwłaszcza w pozbawieniu go prawa do Sądu żądanego przez art. 22 § 5 ustawy Kodeks Wyborczy, czego dowodem jest 2 zignorowanie jego skargi złożonej dnia 20 maja 2019 r. (załącznik nr 1). Skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z przesłuchania w charakterze świadka R. T. na okoliczność wyjaśnienia powodów „nie zareagowania” na złożą dnia 20 maja 2019 r. skargę oraz R. C. m.in. na okoliczność odwzorowania algorytmu dotyczącego wpisania go do spisu w warszawskim okręgu wyborczym. Do wniosku skarżący załączył skargę z dnia 20 maja 2019 r. skierowana do Prezydenta W.; „wniosek z kryterium ustawy Kodeks Wyborczy” z dnia 9 maja 2019 r. skierowany do Prezydenta W.; pismo wnioskodawcy z dnia 29 maja 2019 r. skierowane do Sądu Rejonowego w W. - VI Wydział Rodzinny i nieletnich oraz pismo z dnia 14 sierpnia 2018 r. skierowane do Dyrektora Biura Studiów i Analiz Sądu Najwyższego, nr (…). Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, podnosząc że protest nie spełnia warunków określonych w art. 241 Kodeksu Wyborczego, gdyż skarżący nie przedstawia żadnych zarzutów ani dowodów, na których opiera protest. Nadto protest nie zawiera zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na wynik wyborów lub zarzutu dopuszczenia się deliktu wyborczego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, podnosząc, że nie spełnia on ustawowych kryteriów określonych w art. 241 i 82 Kodeksu wyborczego. Okręgowa Komisja Wyborcza w W. wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, podnosząc że protest nie spełnia wymogów określonych w art. 82 § 1 i 392 § 2 Kodeksu wyborczego. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Stosownie do art. 241 § 1 i 3 w zw. z art. 336 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684) - protest przeciwko ważności wyborów wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, a wnoszący protest powinien 3 sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego, w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie natomiast z § 2 tego artykułu protest przeciwko ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, o którym mowa w § 1, lub naruszenia przez właściwy organ wyborczy przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. § 3 stanowi natomiast, że protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. W związku z powyższym należy stwierdzić, że wnoszący protest wyborczy powinien zgodnie z wymogami wyżej przedstawionych przepisów Kodeksu wyborczego sformułować w nim zarzuty dotyczące jego naruszenia, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom - mające wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawić lub wskazać dowody uzasadniające te zarzuty. W. J. zarzucił zupełną obojętność m.in. Prezydenta W. R. T. na fakt pozbawienia go praw obywatelskich z powodów politycznych w rozumieniu art. 39 ust. 1 Karty Praw Podstawowych, a zwłaszcza w pozbawieniu go prawa do Sądu żądanego przez art. 22 § 5 ustawy Kodeks Wyborczy, czego dowodem jest zignorowanie jego skargi złożonej dnia 20 maja 2019 r. (załącznik nr 1), co jak zasadnie wskazano w powołanych wyżej stanowiskach Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Okręgowej Komisji 4 Wyborczej, ze względu na kategoryczną treść art. 243 § 1 k.w., obliguje do pozostawienia protestu wyborczego bez dalszego biegu. Nie może być on bowiem oparty na dowolnie sformułowanym zarzucie, lecz podniesiony przez wyborcę zarzut musi mieścić się w dyspozycji art. 82 Kodeksu wyborczego. Wskazać także należy, iż wnioski dowodowe złożone przez wnoszącego protest nie mają związku z ustaleniem prawidłowego przebiegu wyborów do Parlamentu Europejskiego w Polsce, w Okręgu Wyborczym W., które odbyły się 26 maja 2019 r., zatem Sąd uznał wniosek W. J. za niezasadny i nie mający związku ze sprawą. Ubocznie należy jedynie zasygnalizować, iż w zakresie niniejszego postępowania nie miały zastosowania regulacje zawarte w art. 392 § 2 Kodeksu wyborczego i w art. 394 § 2 Kodeksu wyborczego, gdyż dotyczą one postępowania w przedmiocie protestu wyborczego wniesionego w związku z wyborami samorządowymi. Regulacje dotyczące postępowania w sprawie protestów wyborczych wniesionych w związku z wyborami do Parlamentu Europejskiego, które obowiązują w niniejszym postępowaniu, a zarazem stanowią podstawę rozstrzygnięcia znajdują się w art. 241-246 Kodeksu wyborczego, co wynika z odesłania znajdującego się w art. 336 Kodeksu wyborczego. Z tych względów na podstawie art. 243 § 1 w zw. z art. 241 § 3 w z art. 336 Kodeksu wyborczego Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 39 ust. 1art. 22 § 5art. 241art. 82 § 1art. 241 § 1art. 336art. 243 § 1art. 82art. 392 § 2art. 394 § 2art. 241 § 3§ 5

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy