I NSW 1256/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-26

Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Marek Dobrowolski, Janusz Niczyporuk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera wskazania dowodów na poparcie zarzutów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeżeli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego, w tym nie przedstawia dowodów na poparcie zarzutów, a opiera się jedynie na hipotezach i informacjach z Internetu. Brak wskazania konkretnych naruszeń własnego interesu prawnego przez protestującego również stanowi podstawę do pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Stan faktyczny
Wnosząca protest złożyła do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się stwierdzenia nieważności głosowania w wybranych komisjach i ponownego przeliczenia głosów. Jako uzasadnienie podała analizę (symulację AI) wpływu głosów na podstawie zaświadczeń oraz wypowiedzi działacza społecznego. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 1256/25 POSTANOWIENIE Dnia 26 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący) SSN Marek Dobrowolski SSN Janusz Niczyporuk (sprawozdawca) w sprawie z protestu I.T. z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 czerwca 2025 r. postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 11 czerwca 2025 r. (data stempla pocztowego) I.T. (dalej: „wnosząca protest”) złożyła do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca protest wniosła o: (1) stwierdzenie nieważności glosowania w drugiej turze wyborów prezydenckich 2025 r. w wybranych komisjach na terenie miasta L., powiatu p. oraz w innych lokalizacjach, w których stwierdzono istotne nieprawidłowości związane z głosowaniem na podstawie zaświadczeń o prawie do głosowania; (2) przeprowadzenie ponownego przeliczenia głosów oraz audytu kart głosów nieważnych i głosów oddanych na podstawie zaświadczeń. I NSW 1256/25 2 Wnosząca protest w uzasadnieniu podniosła nadto, że przeprowadziła analizę (symulację Al.) wpływu głosów na podstawie zaświadczenia w wyborach Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej dotyczącą wyników głosowania w poszczególnych komisjach wyborczych na obszarze Wybrzeża, porównując ją z innymi wynikami z innych regionów, także swojego miasta L.. Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na protest pismem z 18 czerwca 2025 r. wniosła o pozostawienie go bez dalszego biegu. Prokurator Generalny w odpowiedzi na protest pismem z 17 czerwca 2025 r. wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z treścią art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2025, poz. 365, dalej: „k.wyb.”), protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. W świetle art. 321 § 3 k.wyb. określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Protest powinien nadto spełniać warunki pisma procesowego określone przez art. 126 k.p.c. Sąd Najwyższy stwierdza w świetle powyższego, że wnosząca protest nie przedstawiła żadnych wymaganych ustawowo dowodów naruszeń, wywodząc jedynie wnioski na podstawie hipotez i informacji z Internetu. Jako dowody wnosząca protest przedstawiała „Symulację Al - wpływu głosów na zaświadczenie - wybory prezydenckie 2025 r.” Poza tym wnosząca protest powołała się na wypowiedzi działacza społecznego w programie „M.”, który ujawnił rzekomo istnienie procederu podrabiania zaświadczeń i sprzedaży hologramów. I NSW 1256/25 3 Sąd Najwyższy stwierdza zatem, że wniesiony protest wyborczy nie czyni zadość wymogowi, o którym mowa w art. 321 § 3 k.wyb. Dodać nadto należy, że podstawą do uznania protestu wyborczego za niedopuszczalny i pozostawienia go bez dalszego biegu jest brak interesu prawnego we wniesieniu protestu wyborczego, co ma miejsce w sytuacji, gdy sformułowane w nim zarzuty mają charakter abstrakcyjny i hipotetyczny, odnosząc się do sytuacji, których protestujący osobiście nie doświadczył (por. postanowienie z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt. akt I NSW 39/19). Nie sposób w tym miejscu pominąć, że także w postanowieniu z dnia 18 lipca 2019 r. sygn. akt I NSW 65/19 Sąd Najwyższy stwierdził, iż: „Zgodnie z art. 241 § 3 KW, ciężar dowodu spoczywa na osobie, która wnosi protest. Nie może być zatem tak, że zaledwie uprawdopodobniony post factum własnym oświadczeniem protest będzie odnosił zamierzony skutek. Taka uproszczona ocena byłoby rozwiązaniem dysfunkcyjnym dla całego procesu wyborczego i mogłaby prowadzić do działań obstrukcyjnych ze strony osób, które nadużywając swego prawa z różnych nie chcą zaakceptować ustalonych wyników wyborów.” Wnosząca protest ograniczyła się niestety do ogólnych i niesprecyzowanych, a zatem w istocie abstrakcyjnych zarzutów, które dotyczą przebiegu głosowania w Polsce. Sąd Najwyższy stwierdza nadto, że Wnosząca protest nie wskazała żadnych zarzutów dotyczących naruszenia jej własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu. Protest ma zatem abstrakcyjny charakter, bowiem dotyczy ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego, które nie mają żadnego związku z Wnoszącą protest. Ponadto, Wnosząca protest nie wskazała żadnych dowodów, na których oparła zarzuty. Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakiem formalnym, który nie podlega konwalidacji w niniejszym postępowaniu. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. [a.ł] I NSW 1256/25 4

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 321 § 1art. 321art. 321 § 3art. 126 KPCart. 241 § 3art. 322 § 1§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy