I NSW 134/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-26

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Marcin Łochowski, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstwa przeciwko wyborom ani dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest był zbyt ogólnikowy, nie zawierał konkretnych zarzutów przestępstwa mających wpływ na wynik wyborów ani dowodów na ich poparcie, co uniemożliwiało jego weryfikację.
Stan faktyczny
E. W. wniosła protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, podejrzewając nadużycia przy użyciu podstępu. Protest był ogólnikowy i nie wskazywał konkretnych przestępstw ani dowodów na ich poparcie. Wnosząca protest opisywała swoje osobiste doświadczenia związane z usunięciem z funkcji obserwatora społecznego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, Okręgowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny wyrazili opinię o konieczności pozostawienia protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 134/19 POSTANOWIENIE Dnia 26 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego E. W. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w […]. i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 26 listopada 2019 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 października 2019 r. (data prezentaty) E. W. wniosła protest wyborczy, przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, wskazując że podejrzewa, iż „przy użyciu podstępu mogło mieć miejsce nadużycie przy przebiegu wyborów zgodnie z art. 248 pkt 2 k.k., a być może inne”. W odpowiedziach na protest Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w […]. i Prokurator Generalny wyrazili opinie, że protest należy pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. 2 Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684, dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Natomiast stosownie do art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Z kolei według art. 82 § 1 k.wyb. przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Przepis art. 243 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 241 k.wyb., a więc także do art. 241 § 3 k.wyb, stawiającego przed osobą wnoszącą protest wyborczy wymaganie sformułowania zarzutów wymienionych w art. 82 § 1 k.wyb. oraz przedstawienia lub wskazania dowodów na ich poparcie (zob. np. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2015 r., III SW 119/15 i postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2015 r., III SW 136/15). We wniesionym proteście E. W. wskazuje na podejrzenie, że „mogło mieć miejsce – przy użyciu podstępu – nadużycie przy przebiegu wyborów zgodnie z art. 248 pkt 2 k.k., a być może też inne”. Zarzut taki jest nie tylko bardzo ogólnikowy, a w konsekwencji nie poddający się weryfikacji, ale jest również wyrazem hipotetycznego i subiektywnego przekonania wnoszącej protest o ewentualnych nieprawidłowościach wyborczych. Sąd Najwyższy zwraca uwagę, że w proteście nie zostało także wskazane w jaki sposób „wyeliminowanie (…) podstępem (przez bezpodstawne pomówienia) najpierw z funkcji przewodniczącej komisji wyborczej nr (…) (okręg wyborczy do Sejmu nr (…), do Senatu nr (…)), a następnie usunięcie (…) (również przez bezpodstawne pomówienia) – z pomocą policji – z funkcji obserwatora społecznego 3 z ramienia Stowarzyszenia (…)” wnoszącej protest miało wpłynąć na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów. Protest oparty na zarzucie przestępstwa powinien wskazywać zachowanie wypełniające znamiona przestępstwa wymienionego w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb. Wnosząca protest takiego zachowania w swoim proteście nie opisała. Co więcej, E. W. nie przedstawiła ani nie wskazała dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Dowodu takiego w szczególności nie stanowi załączone do wniesionego protestu pismo z 17 października 2019 r., skierowane do Wydziału Organizacyjnego dla dzielnicy […], które zawiera jedynie stanowisko wnoszącej protest. Na marginesie należy zauważyć, że konieczność złożenia protestu wyborczego, jak wynika z jego treści, zaistniała jedynie na skutek braku odpowiedzi adresata pisma. Protest nie spełnia zatem wymagań określonych w art. 241 § 3 k.wyb., ponieważ nie sformułowano w nim zarzutu mieszczącego się w ramach opisanych w art. 82 § 1 k.wyb. Z tego względu Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 248 pkt 2 KKart. 241 § 1art. 243 § 1art. 241art. 82 § 1art. 241 § 3art. 82 § 1 pkt 1§ 1§ 3§ 1 pkt 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy