I NSW 138/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-12
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Tomasz Demendecki, Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Dla skutecznego wniesienia protestu nie wystarczy samo postawienie zarzutu popełnienia czynu karalnego, lecz konieczne jest podanie okoliczności wypełniających ustawowe znamiona czynu i wskazanie dowodów. Ponadto, zarzuty w proteście muszą dotyczyć zdarzeń, których protestujący osobiście doświadczył, a kontrola ważności wyborów przez Sąd Najwyższy ma charakter indywidualno-konkretny, a nie abstrakcyjny.Stan faktyczny
Pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu, zarzucając popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom oraz naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Okręgowa Komisja Wyborcza wniosły o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Najwyższy rozpoznał protest i postanowił pozostawić go bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 138/19 POSTANOWIENIE Dnia 12 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) SSN Paweł Księżak w sprawie z protestu wyborczego Pełnomocnika Wyborczego KW (…) W. T. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w S. i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 12 listopada 2019 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 21 października 2019 r. W. T., działając jako pełnomocnik wyborczy Komitetu Wyborczego (…) (dalej jako: „Wnioskodawca”), na podstawie art. 82 w związku z 2411 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684 ze zm., dalej jako: k.wyb.) wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu z dnia 13 października 2019 r. w okręgach wyborczych nr (…) (B.), […] (T.), (…) (S.), (…) (W.), (…) (K.). W proteście wyborczym Wnioskodawca zarzucił dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w art. 249 Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów oraz naruszenie art. 111, art. 132 § 5, art. 507 k.wyb.
2 mającego wpływ na wynik wyborów. Wniósł o podjęcie przez Sąd Najwyższy uchwały o nieważności wyborów w okręgach wyborczych nr (…) Pismem z dnia 30 października 2019 r. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. W ocenie Przewodniczącego PKW wniesiony protest nie spełnia wymogów formalnych przewidzianych dla protestu wyborczego. W swoim stanowisku z dnia 30 października 2019 r. Okręgowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, wskazując na argumentację zbieżną ze stanowiskiem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy (a także pełnomocnikowi Komitetu Wyborczego), przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu na zasadach określonych w ustawie. Zasady wnoszenia protestów wyborczych określa ustawa z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy. Rozpoznawany protest został złożony w terminie i przez uprawniony podmiot. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb., przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów, lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W świetle art. 241 § 3 k.wyb., określającego warunki formalne protestu, osoba wnosząca protest powinna sformułować zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W sprawie wnoszący protest upatruje popełnienia przestępstwa objętego treścią art. 249 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (jednolity tekst:
3 Dz.U. z 2019 r., poz. 1950 ze zm.). Z przedstawionych przez protestującego okoliczności nie wynika jednak, by był on adresatem wymienionych w tym przepisie działań w postaci przemocy, groźby bezprawnej czy podstępu. Dla skutecznego wniesienia protestu wyborczego nie wystarcza zaś samo postawienie zarzutu popełnienia czynu karalnego odpowiadającego ustawowej definicji jednego z przestępstw przeciwko wyborom, stypizowanych w przepisach Kodeksu karnego, ale konieczne jest podanie okoliczności wypełniających ustawowe znamiona tego czynu i wskazanie przez protestującego dowodów na poparcie swoich twierdzeń. Podkreślić ponadto należy, że osoba wnosząca protest wyborczy nie może skutecznie podnosić zarzutów o charakterze abstrakcyjnym. Przedmiotem zarzutu mogą być wyłącznie zdarzenia, których protestujący osobiście doświadczył. Przyjęty w kodeksie wyborczym model protestu wyborczego polega na sprawowaniu przez Sąd Najwyższy indywidualno-konkretnej, a nie abstrakcyjnej, kontroli ważności wyborów (postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19). Z tych powodów protest nie spełniający wymogów formalnych pozostawiono bez nadawania mu dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 241 § 3 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 134/19 2019-11-26Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstwa przeciwko wyborom ani dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 356/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera sprecyzowanych zarzutów i nie wskazuje dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 1056/23 2023-12-12Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9255/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów i dowodów, a jedynie przyłącza się do innego protestu i zawiera ogólnikowe zawiadomienie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 10331/25 2025-06-27Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 82art. 249art. 111art. 132 § 5art. 507art. 101 ust. 2art. 82 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1art. 258§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy