I NSW 14/24

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-05-10

Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Aleksander Stępkowski, Krzysztof Wiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego do zgłaszania kandydatów i reprezentowania komitetu wyborczego przed organami wyborczymi posiada legitymację czynną do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w sprawie odwołania od odmowy rejestracji listy kandydatów?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że legitymacja czynna do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej w przedmiocie odwołania od odmowy rejestracji listy kandydatów przysługuje pełnomocnikowi wyborczemu lub osobie przez niego upoważnionej. Jednakże, upoważnienie musi wyraźnie obejmować prawo do zaskarżenia uchwały PKW. W analizowanej sprawie, zakres umocowania osoby wnoszącej skargę nie obejmował prawa do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego, co skutkowało odrzuceniem skargi z powodu braku legitymacji czynnej.
Stan faktyczny
Okręgowa Komisja Wyborcza odmówiła rejestracji listy kandydatów Komitetu Wyborczego z powodu nieuzyskania wymaganego poparcia. Państwowa Komisja Wyborcza oddaliła odwołanie Komitetu od tej decyzji. Następnie, osoba upoważniona przez pełnomocnika wyborczego Komitetu wniosła skargę do Sądu Najwyższego na uchwałę PKW. Sąd Najwyższy rozpoznał skargę i postanowił ją odrzucić.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę z powodu braku legitymacji czynnej po stronie skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 14/24 POSTANOWIENIE Dnia 10 maja 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Aleksander Stępkowski SSN Krzysztof Wiak w sprawie ze skargi A.K. - osoby upoważnionej przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego [...] na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej nr […] z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego [...] w okręgu wyborczym nr […] w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r., z udziałem Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 10 maja 2024 r., odrzuca skargę. Aleksander Stępkowski Oktawian Nawrot Krzysztof Wiak [a.w.] UZASADNIENIE Uchwałą nr [...] Okręgowej Komisji Wyborczej w W. z 6 maja 2024 r. w sprawie odmowy rejestracji zgłoszenia listy kandydatów komitetu wyborczego pod nazwą Komitet Wyborczy [...] w okręgu wyborczym nr [...] w wyborach do I NSW 14/24 2 Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r., Okręgowa Komisja Wyborcza w W. odmówiła rejestracji listy kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego zgłoszonej w okręgu wyborczym nr [...] przez Komitet Wyborczy [...] (dalej także: „Komitet”), z powodu nieuzyskania wymaganego poparcia wyborców. Uchwała została podana do publicznej wiadomości 6 maja 2024 r. na stronie internetowej Delegatury Krajowego Biura Wyborczego w W. zapewniającej obsługę Okręgowej Komisji Wyborczej w W.. Dnia 8 maja 2024 r. zostało doręczone Państwowej Komisji Wyborczej odwołanie złożone przez osobę upoważnioną przez Pełnomocnika Komitetu Wyborczego [...] do zgłoszenia listy kandydatów. Uchwałą nr [...] Państwowej Komisji Wyborczej z dnia 8 maja 2024 r. w sprawie odwołania Komitetu Wyborczego [...] w okręgu wyborczym nr [...] w wyborach posłów do Parlamentu Europejskiego zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. (dalej: „Uchwała”), Państwowa Komisja Wyborcza oddaliła odwołanie. W dniu 10 maja 2024 r. do Sądu Najwyższego wpłynęła skarga na Uchwałę wniesiona przez osobę upoważnioną przez Pełnomocnika Wyborczego Komitetu Wyborczego [...]. Skarżący zaskarżył Uchwałę w całości oraz wniósł o jej uchylenie oraz zarejestrowanie listy kandydatów Komitetu w okręgu wyborczym nr [...]. Zaskarżonej Uchwale zarzucono: 1. naruszenie art. 343 ustawy z dnia 5 stycznia 2021 r. – Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2023, poz. 2408, dalej także: „k.wyb.”) w wz. z art. 338 k.wyb. oraz art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez jego niezastosowanie i dokonanie weryfikacji podpisów z naruszeniem obowiązujących standardów i procedur - a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń faktycznych w sprawie w zakresie braku uzyskania przez Komitet liczby wymaganych podpisów oraz odmowę rejestracji listy kandydatów, 2. naruszenie art. 209 k.wyb. w zw. z art. 338 k.wyb. oraz art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej, poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 209 k.wyb. wprost w ramach weryfikacji podpisów poparcia, wówczas gdy zastosowany odpowiednio przepis winien skutkować prawidłową oceną list poparcia i rejestracją listy - a w konsekwencji dokonanie nieprawidłowych ustaleń I NSW 14/24 3 faktycznych w sprawie w zakresie braku uzyskania przez Komitet liczby wymaganych podpisów oraz odmowę rejestracji listy kandydatów, 3. naruszenie art. 153 § 1 i 1a oraz art. 166 § 5 i art. 170 § 1 i 6 k.wyb., poprzez błędne ukonstytuowanie się Okręgowej Komisji Wyborczej w W., a tym samym podejmowaniem uchwał z rażącym naruszeniem prawa, 4. naruszenie art. 217 § 1 k.wyb., poprzez niewłaściwe zastosowanie zapisów Ustawy polegające na sprawdzeniu danych wyborców popierających listę poparcia kandydatów w Centralnym Rejestrze Wyborców wobec braku uzasadnionych wątpliwości co do prawdziwości danych zawartych w wykazie podpisów bądź wiarygodności podpisów, a także niezachowanie ustawowego terminu 3 dni na dokonanie takiego sprawdzenia, 5. naruszenie art. 213 § 3 k.wyb., poprzez dokonanie przez PKW ponownej weryfikacji zakwestionowanych podpisów bez poinformowania o terminie tej czynności osoby zgłaszającej listę. Pismem z 10 maja 2024 r. Państwowa Komisja Wyborcza zajęła stanowisko w sprawie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 218 § 2 k.wyb., od postanowień w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów komitetu wyborczego, osobie zgłaszającej listę przysługuje prawo odwołania do Państwowej Komisji Wyborczej w terminie 2 dni od daty podania do publicznej wiadomości postanowienia. Państwowa Komisja Wyborcza rozpoznaje sprawę i wydaje postanowienie, podając je niezwłocznie do publicznej wiadomości oraz doręczając je wnoszącym odwołanie oraz okręgowej komisji wyborczej. Stosownie zaś do art. 218 § 3 k.wyb., na postanowienie Państwowej Komisji Wyborczej przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego w terminie 2 dni od daty podania tego postanowienia do publicznej wiadomości. Sąd Najwyższy rozpatruje skargę w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje orzeczenie w sprawie skargi w terminie 2 dni. Od orzeczenia Sądu Najwyższego nie przysługuje środek prawny. Orzeczenie doręcza się osobie zgłaszającej listę, Państwowej Komisji Wyborczej oraz okręgowej komisji wyborczej. I NSW 14/24 4 Kodeks Wyborczy nie precyzuje w art. 218 § 3 komu konkretnie przysługuje prawo wniesienia skargi do Sądu Najwyższego. Przepisy, które regulują to zagadnienie w odniesieniu do innych środków zaskarżenia przewidzianych w Kodeksie wyborczym przyznają legitymację czynną jedynie pełnomocnikowi komitetu wyborczego (zob. art. 205 § 1 i 161a § 1 k.wyb.). Jednak zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego „art. 218 § 3 k.wyb. (...) kreuje uprawnienie pełnomocnika wyborczego lub osoby przez niego upoważnionej, do zaskarżenia do Sądu Najwyższego postanowienia Państwowej Komisji Wyborczej wyrażonego w formie uchwały w przedmiocie odwołania od uchwały okręgowej komisji wyborczej w sprawie odmowy rejestracji listy kandydatów na posłów” (z wielu zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 28 września 2023 r., I NSW 59/23). W niniejszej sprawie skarga została wniesiona przez A. K. – osobę upoważnioną przez pełnomocnika wyborczego Komitetu Wyborczego [...]. Jak wynika z treści pełnomocnictwa z 6 kwietnia 2024 r. A. K. upoważniony został do zgłaszania w imieniu w/w komitetu wyborczego „kandydatów na posłów do Parlamentu Europejskiego w wyborach zarządzonych na dzień 9 czerwca 2024 r. na terenie okręgu wyborczego nr ... obejmującym teren województwa dolnośląskiego, opolskiego”, a także do „reprezentowania ww. komitetu przed wszystkimi organami wyborczymi i organami administracyjnymi, w zakresie wynikającym z umocowania” oraz „uzyskiwania wszelkich informacji w sprawie, składania i podpisywania zawiadomień, zgłoszeń, wniosków i innych dokumentów”. Z powyższego jednoznacznie wynika, że A. K. nie został upoważniony przez pełnomocnika wyborczego do wniesienia skargi do Sądu Najwyższego na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej. W konsekwencji należy stwierdzić, że A. K. nie przysługuje prawo, o którym mowa w art. 218 § 3 k.wyb. W związku z powyższym, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji. Aleksander Stępkowski Oktawian Nawrot Krzysztof Wiak I NSW 14/24 5 (r.g.) [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 343art. 338art. 2art. 209art. 153 § 1art. 166 § 5art. 170 § 1art. 217 § 1art. 213 § 3art. 218 § 2art. 218 § 3art. 205 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy