I NSW 172/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-11-20
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Tomasz Demendecki, Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy oparty wyłącznie na zarzucie naruszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, bez wskazania na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest oparty jedynie na zarzucie naruszenia uchwały Państwowej Komisji Wyborczej, bez wskazania na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów lub dopuszczenie się przestępstwa przeciwko wyborom, nie mieści się w granicach przedmiotowych protestu wyborczego. Ponadto, wskazany przez skarżącą zapis uchwały PKW nie nakładał obowiązku korzystania przez członków komisji z ołówków.Stan faktyczny
E. Ś., przewodnicząca obwodowej komisji wyborczej, wniosła protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu. Zarzuciła naruszenie uchwały Państwowej Komisji Wyborczej przez użycie przez członka komisji długopisu zamiast ołówka. Pozostałe strony postępowania wniosły o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 172/19 POSTANOWIENIE Dnia 20 listopada 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący) SSN Tomasz Demendecki SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego E. Ś. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego, Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Przewodniczącego Okręgowej Komisji Wyborczej w W. po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 20 listopada 2019 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 22 października 2019 r. (data oddania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego) E. Ś., jako przewodnicząca obwodowej komisji wyborczej nr (…) w W. w okręgu wyborczym nr (…) w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i w okręgu wyborczym nr (…) w wyborach do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, wniosła protest wyborczy – wskazując, że członek tej obwodowej komisji wyborczej, K. O., korzystała do swoich czynności z długopisu, a nie z ołówka, co narusza zapis pkt 2, umieszczonego w rozdziale 1 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej nr 210/2019 z dnia 2 września 2019 r.
2 W odpowiedzi na protest Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyraził opinię, że nie spełnia on wymogów formalnych i w związku z tym powinien pozostać bez dalszego biegu. W odpowiedzi na protest Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu. W odpowiedzi na protest Przewodniczący Okręgowej Komisji Wyborczej w W. wyraził opinię, że nie spełnia on wymogów formalnych i w związku z tym powinien pozostać bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 684; dalej: k.wyb.) protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Wedle art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Stosownie do art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Art. 258 k.wyb. przewiduje, że w sprawach nieuregulowanych w dziale IV Kodeksu – „Wybory do Senatu” stosuje się odpowiednio przepisy działu III Kodeksu – „Wybory do Sejmu”. Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb., którego § 1 przewiduje, że przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu:
3 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Art. 82 § 3 k.wyb. stanowi z kolei, że protest przeciwko ważności wyborów w okręgu wyborczym lub przeciwko wyborowi posła, senatora, posła do Parlamentu Europejskiego, radnego lub wójta może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania na obszarze danego okręgu wyborczego. Jak wskazuje się w orzecznictwie, przepis art. 243 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 241 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu – a więc także do § 3, stawiającego przed osobą wnoszącą protest wyborczy wymaganie sformułowania zarzutów wymienionych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego oraz przedstawienia lub wskazania dowodów na ich poparcie (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2015 r., III SW 119/15; postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2015 r., III SW 136/15). Protest wyborczy wymaga przy tym przedstawienia lub wskazania dowodów, które rzeczywiście mogą potwierdzić wskazane zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 5 grudnia 2007 r., III SW 63/07; postanowienie Sądu Najwyższego z 25 października 2011 r., III SW 22/11). Protest wniesiony przez E. Ś. opiera się jedynie na zarzucie naruszenia zapisów uchwały Państwowej Komisji Wyborczej nr 210/2019 z dnia 2 września 2019 r. w sprawie wytycznych dla obwodowych komisji wyborczych dotyczących zadań i trybu przygotowania oraz przeprowadzenia głosowania w obwodach głosowania utworzonych w kraju w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 13 października 2019 r. Wnosząca protest nie wskazała przy tym na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów; nie zarzuciła też dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego,
4 mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów. Wobec powyższego należy stwierdzić, że rozpoznawany protest nie mieści się w granicach przedmiotowych protestu wyborczego, zakreślonych przez art. 82 § 1 k.wyb. – co zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb. powinno skutkować pozostawieniem go bez dalszego biegu. Niezależnie od powyższego wskazać należy, że powołany przez wnoszącą protest zapis pkt 2 uchwały Państwowej Komisji Wyborczej nr 210/2019 z dnia 2 września 2019 r. nie przewiduje obowiązku korzystania przez członków obwodowych komisji wyborczych z ołówków – określając jedynie zakres czynności przewodniczącego obwodowej komisji wyborczej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 221/19 2019-11-20Czy protest wyborczy wniesiony przez stowarzyszenie i osobę fizyczną, zawierający zarzuty dotyczące konstytucyjności przepisów, sposobu ubiegania się o mandat, kwestionujący uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej oraz zarz…
- I NSW 972/23 2023-12-19Czy protest wyborczy dotyczący rzekomego wydania przez członka komisji wyborczej niewłaściwej liczby kart do głosowania, bez wskazania dowodów i wykazania wpływu na wynik wyborów, spełnia wymogi formalne do dalszego bieg…
- I NSW 147/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 492/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, ani nie przedstawia dowodów na ich poparcie, powinien…
- I NSW 674/23 2023-12-12Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów o przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mające wpływ na wynik wyborów, a jedynie ogólne i abstrakcyjne twierdzenia o braku…
Powołane przepisy
art. 241 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1art. 241Art. 258art. 82Art. 82 § 3art. 82 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy