I NSW 1893/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który kwestionuje konstytucyjność aktu normatywnego (ustawy) uchwalonego w związku z wyborami, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, aby mógł być merytorycznie rozpoznany przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego. Protestujący nie przedstawił skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, ani dowodów na ich poparcie. Kwestionowanie konstytucyjności ustawy wyborczej stanowi zarzut przeciwko prawu, a nie przeciwko ważności wyborów w rozumieniu art. 82 Kodeksu wyborczego.
Stan faktyczny
M.K. złożył protest przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie Konstytucji RP i wyroków Trybunału Konstytucyjnego przy uchwalaniu ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie spełnia wymogów formalnych Kodeksu wyborczego, ponieważ nie zawierał skonkretyzowanych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów wyborczych ani dowodów.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 1893/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawie z protestu wyborczego M.K. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 16 lipca 2020 r. M.K. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020) uchwalona została z naruszeniem art. 119 w zw. z art. 123 Konstytucji RP, art. 89 w zw. z art. 95 Regulaminu Sejmu RP, wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 3 listopada 2006 r. K 31/06, z 28 października 2009 r., Kp 3/09 oraz z 20 lipca 2011 r., K 9/11. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 2 Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. Jak wynika z art. 1 ust. 1 u.wyb.2020, określa ona zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Natomiast zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Przepis ten odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jego jednostek redakcyjnych, czyli również do § 3 określającego podstawowe warunki, którym protest wyborczy powinien odpowiadać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2015 r., III SW 59/15). M.K. podnosi we wniesionym proteście, że u.wyb.2020 uchwalona została z naruszeniem Konstytucji RP oraz wyroków Trybunału Konstytucyjnego. Tak skonstruowany protest nie spełnia jednak warunków określonych w art. 321 § 3 3 k.wyb., ponieważ nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów u.wyb.2020 lub k.wyb. dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, ani też zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, co stanowi konieczny warunek jego merytorycznego rozpoznania. Zarówno sformułowany zarzut, jak i jego uzasadnienie cechuje przy tym znaczna ogólnikowość. Wnoszący protest nie precyzuje, na czym miało by bowiem polegać rażące naruszenie prawa, na które się powołuje. Poza tym, protest wyborczy kwestionujący regulacje prawa wyborczego jest protestem przeciwko ustawodawstwu (prawu), a nie przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, co oznacza, że taki protest wykracza poza jego ustawowo określony przedmiot i granice w rozumieniu art. 82 k.wyb. (tak Sąd Najwyższy w postanowieniach: z 8 listopada 2005 r., III SW 145/05, z 28 listopada 2019 r., I NSW 127/19). M.K. nie przedstawił również żadnych dowodów na to, że „To złamanie wszelkich zasad dotyczących uczciwych wyborów miało decydujący wpływ na wybór PREZYDENTA RP przedstawiciela tej PARTII”. Protest nie spełnia zatem warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb., ponieważ brak w nim skonkretyzowanego zarzutu dotyczącego naruszeń, o jakich mowa w art. 82 § 1 k.wyb. oraz dowodów w celu wykazania zasadności protestu. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 119art. 123art. 89art. 95art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321art. 321art. 82

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy