I NSW 2384/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, spełnia wymogi formalne do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest wyborczy musi zawierać skonkretyzowane zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mającego wpływ na wynik wyborów, a także wskazywać dowody uzasadniające te zarzuty. Brak takiego skonkretyzowania skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb.Stan faktyczny
J. Z. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta RP, argumentując nielegalność wyborów z powodu ich przeprowadzenia w terminie niezgodnym z Konstytucją, co miało być konsekwencją pandemii Covid-19. Skarżąca twierdziła, że została pozbawiona prawa głosu, co miało wpływ na wynik wyborów. Sąd Najwyższy uznał, że protest nie zawierał skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów prawa wyborczego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 2384/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z protestu J. Z. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE J. Z. wniosła w dniu 16 lipca 2020 r. protest wyborczy przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżąca, jak wskazała w uzasadnieniu, protest wniosła z powodu nielegalności przeprowadzonych wyborów. W ocenie wnoszącej protest wybory na Prezydenta RP odbyły się w terminie nieznanym w Konstytucji, a ustalonym w akcie prawnym rangi ustawy. Ustawą zaś nie można zmieniać przepisów Konstytucji. Okoliczność ta spowodowana była pandemią Covid-19, która to choroba stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Jak wskazała skarżąca, władze państwowe zobowiązane były wprowadzić stan wyjątkowy i przedłużyć kadencję Prezydenta do
2 czasu zwalczenia pandemii, jednakże tego nie zrobiły, a co więcej celowo wprowadziły społeczeństwo w błąd zaniżając znaną im liczbę chorych. Dalej wnosząca protest wskazała, że nie chcą narażać swoje życia i zdrowia nie uczestniczyłam w wyborach, chociaż chciała z tego prawa skorzystać. Tym samym zostałam pozbawiona mojego prawa. Wyżej wymieniona sytuacja w ocenie skarżącej miała wpływ na przebieg głosowania, albowiem oddałaby głos na oponenta A.S.D. Na poparcie podniesionych skarżąca wniosła o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z informacji prasowych na temat zagrożenia życia i zdrowia przez Covid-19, zasięgu pandemii i wprowadzenia w błąd obywateli do liczby zachorowani. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy J. Z. podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu. Prawo obywatela do wniesienia protestu wyborczego wywodzi się z przepisów konstytucyjnych. Jak stanowi art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 979, zwana dalej u.wyb.2020). W zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. 2019, poz. 694 ze zm., zwanym dalej k.wyb.) (art. 1 ust. 2 u.wyb. 2020). Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej musi spełniać wymogi przewidziane w art. 82 § 1 k.wyb., aby mógł być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy. Protest wyborczy musi być zatem wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia
3 przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Obowiązkiem wnoszącego protest wyborczy zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w tymże kodeksie, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom - mające wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2014 r., III SW 8/14, z dnia 24 czerwca 2019 r., I NSW 16/19). W ocenie Sądu Najwyższego powyższemu obowiązkowi skarżąca nie sprostała. Pomimo stwierdzenia przez skarżącą w uzasadnieniu protestu, że wybory były nielegalne i powołania się na Konstytucję oraz bliżej nieokreśloną ustawę, wnosząca protest nie wskazała, które przepisy w jej ocenie zostały naruszone. Oznacza to, że protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb., ponieważ brak w nim skonkretyzowanego zarzutu dotyczącego naruszeń, o jakich mowa w art. 82 § 1 k.wyb. Odnotować przy tym należy, że nie jest rolą Sądu Najwyższego formułowanie i poszukiwanie za wnoszącą protest zarzutów na jakich ma się on opierać. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 ustawy pozostawił protest bez dalszego biegu.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 2387/20 2020-07-30Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom maj…
- I NSW 452/20 2020-07-28Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom mającego…
- I NSW 711/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom mającego w…
- I NSW 184/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 5183/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, popartyc…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy