I NSW 2387/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom mającego wpływ na wynik wyborów, spełnia wymogi formalne do merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mających wpływ na wynik wyborów, ani nie wskazuje na popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom. Obowiązkiem skarżącego jest przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty, a nie poszukiwanie ich przez Sąd Najwyższy.
Stan faktyczny
A. Z. wniósł protest wyborczy przeciwko wyborowi A. S. D. na Prezydenta RP, argumentując nielegalność wyborów z powodu ich przeprowadzenia w terminie niezgodnym z Konstytucją, co miało być spowodowane pandemią Covid-19. Skarżący twierdził, że został pozbawiony prawa głosu, co miało wpływ na wynik wyborów. Wniósł o przeprowadzenie dowodów z informacji prasowych dotyczących pandemii i rzekomego wprowadzania obywateli w błąd.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2387/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z protestu A. Z. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE A. Z. w dniu 16 lipca 2020 r. protest wyborczy przeciwko wyborowi A. S. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Skarżący, jak wskazał w uzasadnieniu, protest wniósł z powodu nielegalności przeprowadzonych wyborów. W ocenie wnoszącego protest wybory na Prezydenta RP odbyły się w terminie nieznanym w Konstytucji, a ustalonym w akcie prawnym rangi ustawy. Ustawą zaś nie można zmieniać przepisów Konstytucji. Okoliczność ta spowodowana była pandemią Covid-19, która to choroba stanowi zagrożenie dla życia i zdrowia. Jak wskazał skarżący, władze państwowe zobowiązane były wprowadzić stan wyjątkowy i przedłużyć kadencję 2 Prezydenta do czasu zwalczenia pandemii, jednakże tego nie zrobiły, a co więcej celowo wprowadziły społeczeństwo w błąd zaniżając znaną im liczbę chorych. Dalej wnoszący protest wskazał, że nie chcą narażać swojego życia i zdrowia nie uczestniczył w wyborach, chociaż chciał z tego prawa skorzystać. Tym samym został pozbawiony swojego prawa. Wyżej wymieniona sytuacja w ocenie skarżącego miała wpływ na przebieg głosowania, albowiem oddałaby głos na oponenta A. S. D. Na poparcie podniesionych okoliczności skarżący wniósł o przeprowadzenie przez Sąd dowodów z informacji prasowych na temat zagrożenia życia i zdrowia przez Covid-19, zasięgu pandemii i wprowadzenia w błąd obywateli do liczby zachorowań. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy A. Z. podlegał pozostawieniu bez dalszego biegu. Prawo obywatela do wniesienia protestu wyborczego wywodzi się z przepisów konstytucyjnych. Jak stanowi art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 979, zwana dalej u.wyb.2020). W zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 694 ze zm., zwanym dalej k.wyb.) (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020). Protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej musi spełniać wymogi przewidziane w art. 82 § 1 k.wyb., aby mógł być przedmiotem merytorycznego rozpatrzenia przez Sąd Najwyższy. Protest wyborczy musi być zatem wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia 3 przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Obowiązkiem wnoszącego protest wyborczy zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego jest sformułowanie w nim zarzutów dotyczących naruszenia unormowań zawartych w tymże kodeksie, albo dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom - mające wpływ na wynik wyborów, jak też przedstawienie lub wskazanie dowodów uzasadniających te zarzuty (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 czerwca 2014 r., III SW 8/14, z dnia 24 czerwca 2019 r., I NSW 16/19). W ocenie Sądu Najwyższego powyższemu obowiązkowi wnoszący protest nie sprostał. Pomimo stwierdzenia przez skarżącego w uzasadnieniu, że wybory były nielegalne i powołania się na Konstytucję oraz bliżej nieokreśloną ustawę, wnoszący protest nie wskazał, które przepisy w jego ocenie zostały naruszone. Oznacza to, że protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb., ponieważ brak w nim skonkretyzowanego zarzutu dotyczącego naruszeń, o jakich mowa w art. 82 § 1 k.wyb. Odnotować przy tym należy, że nie jest rolą Sądu Najwyższego formułowanie i poszukiwanie za wnoszącego protest zarzutów na jakich ma się on opierać. Zgodnie z art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. i w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 pozostawił protest bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy