I NSW 1978/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30
Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów dotyczących wysyłki pakietów wyborczych przez konsulat, skutkujące niemożnością oddania głosu przez wyborcę za granicą, może stanowić podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego i wpływać na ważność wyborów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty protestów wyborczych są niezasadne. Stwierdzono, że konsulat wywiązał się z obowiązku wysłania pakietu wyborczego zgodnie z art. 6 ust. 2 ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. Okoliczność, że konsulat nie odebrał przesyłki zwrotnej, nie mieści się w dyspozycji tego przepisu. Ponadto, skarżący nie udowodnili, że wysłane listy zawierały wypełnione karty wyborcze, co uniemożliwiło wykazanie naruszenia ich prawa do wyboru Prezydenta.Stan faktyczny
Wnoszący protesty, przebywający za granicą, złożyli protesty przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących głosowania korespondencyjnego. Twierdzili, że Konsulat RP w M. nie odebrał przesyłek pocztowych z ich oddanymi głosami, co uniemożliwiło im skorzystanie z czynnego prawa wyborczego i mogło wpłynąć na wynik wyborów. Konsul Generalny RP w M. wskazał, że wszystkie czynności związane z wysyłką pakietów zostały zorganizowane zgodnie z prawem.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy wyraził opinię, iż zarzuty protestów wyborczych są niezasadne i orzekł o tym w sentencji postanowienia.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 1978/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski SSN Grzegorz Żmij (sprawozdawca) w sprawie z protestów wyborczych A.G.K-K. (I NSW 1978/20) i J.J.D. (I NSW 1979/20) przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale: 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, 2) Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. wyraża opinię, iż zarzuty protestów są niezasadne. UZASADNIENIE W protestach wyborczych z dnia 14 lipca 2020 r., złożonych w Konsulacie Generalnym Rzeczypospolitej Polskiej w M. w dniu 16 lipca 2020 r., A. G. K.-K. i J. J. D. wnieśli do Sądu Najwyższego protesty przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, zarzucając naruszenie art. 6 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego poprzez nieodebranie przez Konsulat przesyłek pocztowych zawierających wysłane przez wnoszących protesty pakiety
2 wyborcze, co doprowadziło w ocenie skarżących do pozbawienia ich możliwości skorzystania z gwarantowanego w Konstytucji czynnego prawa wyborczego, a ponadto miało wpływ na wynik wyborów. W uzasadnieniu wnoszący protesty wskazali, że przebywając za granicą zgłosili Konsulowi w dniu 10 czerwca 2020 r. zamiar głosowania korespondencyjnego. Pakiet wyborczy w II turze wyborów skarżący otrzymali 4 lipca 2020 r. i tego samego dnia odesłali do Konsulatu w M. listem „[…]” R. o numerze […]. Do dnia wyborów Konsulat nie odebrał przesyłki, mimo tego, że poczta R. próbowała doręczyć ją już 7 lipca 2020 r. W ocenie wnoszących protest zaniedbanie Konsulatu uniemożliwiło im oddanie głosu w wyborach. Sytuacja ta, zdaniem skarżących, w oczywisty sposób naruszyła art. 62 ust. 1 Konstytucji, przyznając obywatelom polskim prawo do głosowania w wyborach prezydenckich. Konsul Generalny RP w M. w pisemnym stanowisku z dnia 17 lipca 2020 r. wskazał, że wszystkie czynności związane z wysyłką pakietów wyborczych zostały zorganizowane zgodnie z wymogami przepisów prawa, dlatego też w jego ocenie protest jest bezzasadny. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zarzuty protestów wyborczych A. G. K.-K. i J. J. D. są niezasadne. Prawo obywatela do wniesienia protestu wyborczego wywodzi się z przepisów konstytucyjnych. Jak stanowi art. 129 ust. 2 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta RP w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej reguluje ustawa z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (t.j. Dz.U. 2020, poz. 979, zwana dalej u.wyb.2020). W zakresie nieuregulowanym w ww. ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 694 ze zm., zwanym dalej k.wyb.) (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020).
3 Skarżący w swoim proteście zarzucali naruszenie art. 6 ust. 2 u.wyb. 2020. Stosownie do przytoczonego przepisu, Konsul nie później niż 6 dni przed dniem wyborów, wysyła pakiet wyborczy do wyborcy wpisanego do spisu wyborców, który wyraził zamiar głosowania korespondencyjnego za granicą, z zastrzeżeniem ust. 3, pocztą nierejestrowaną. Konsul może przekazać pakiet wyborczy również w inny sposób, jeżeli operator wykonujący usługi pocztowe lub przewozowe w państwie przyjmującym nie daje rękojmi należytego wykonania usługi przesyłki nierejestrowanej. W realiach przedmiotowej sprawy, co nie budzi wątpliwości w świetle twierdzeń zarówno skarżących, jak i Konsula, iż ten wywiązał się z obowiązku nałożonego na niego w art. 6 ust. 2 u.wyb.2020, bowiem pakiet wyborczy w II turze wyborów wnoszący protest otrzymali 4 lipca 2020 r. Zarzut zatem należy uznać za niezasadny. Co więcej, w zarzucanym art. 6 ust. 2 ustawy nie mieści się okoliczność tego rodzaju, że Konsulat nie odebrał przesyłki. Zauważyć przy tym należy, że z dołączonych do akt sprawy dokumentów w postaci potwierdzeń nadania i śledzenia przesyłki wynika jedynie, że skarżący wysłali przesyłkę pocztową o określonym numerze nadawczym, jednakże nie wynika z nich, że była to przesyłka z pakietem wyborczym. Wnoszący protest nie udowodnili, że wysłane listy zawierały wypełnione karty wyborcze. Na uwzględnienie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 62 ust. 1 Konstytucji RP (obywatel polski ma prawo udziału w referendum oraz prawo wybierania Prezydenta Rzeczypospolitej, posłów, senatorów i przedstawicieli do organów samorządu terytorialnego, jeżeli najpóźniej w dniu głosowania kończy 18 lat). W niniejszej sprawie wnoszącym protest doręczono pakiety wyborcze, i jak twierdzą, oddali oni swoje głosy. W takim stanie nie zostało przez skarżących wykazane, że ich prawo do wyboru Prezydenta zostało naruszone. Zgodnie z art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów, w postępowaniu nieprocesowym, i wydaje opinię w formie postanowienia w sprawie protestu. Stosownie do § 2, przytoczonego przepisu, opinia powinna zawierać ustalenia co do zasadności zarzutów protestu, a w razie potwierdzenia zasadności zarzutów – ocenę, czy przestępstwo przeciwko wyborom lub naruszenie przepisów kodeksu miało wpływ na wynik wyborów. W przedmiotowej sprawie wnoszący protesty nie wykazali zasadności
4 zarzutów, dlatego też Sąd Najwyższy na podstawie art. 323 § 2 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 wyraził opinię, iż zarzuty protestów są niezasadne, o czym orzeczono w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 85/20 2020-07-31Czy naruszenie przepisów dotyczących wysyłki pakietów wyborczych przez konsula, skutkujące brakiem możliwości oddania głosu przez wyborcę, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego, nawet jeśli naruszenie to…
- I NSW 1967/20 2020-07-30Czy opóźnienie w doręczeniu pakietów wyborczych wyborcom głosującym korespondencyjnie za granicą, wynikające z działań zagranicznego operatora pocztowego, stanowi podstawę do uwzględnienia protestu przeciwko ważności wyb…
- I NSW 2188/20 2020-07-30Czy naruszenie przepisów dotyczących głosowania, polegające na nieumieszczeniu wyborcy na liście osób uprawnionych do głosowania pomimo prawidłowego zgłoszenia, może stanowić podstawę do uwzględnienia protestu wyborczego…
- I NSW 96/20 2020-07-31Czy naruszenie przepisów dotyczących głosowania, mające wpływ na wynik wyborów, może obejmować działania konsula związane z wysyłką pakietów wyborczych do głosowania korespondencyjnego za granicą?
- I NSW 2302/20 2020-07-30Czy naruszenie przepisów dotyczących głosowania korespondencyjnego przez konsulat, polegające na niedostarczeniu karty do głosowania w terminie, miało wpływ na wynik wyborów prezydenckich?
Powołane przepisy
art. 6 ust. 2art. 62 ust. 1art. 129 ust. 2art. 1 ust. 2art. 323 § 1art. 323 § 2art. 1 ust. 2§ 1§ 2
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy