I NSW 2059/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-24
Skład orzekający: Paweł Księżak, Paweł Czubik, Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez męża zaufania, który zarzuca naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczące organizacji i przebiegu głosowania, ale nie precyzuje popełnionych przestępstw ani nie wskazuje dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Protest nie precyzował konkretnych przestępstw ani naruszeń przepisów, a także nie wskazywał dowodów na poparcie zarzutów, co jest niezbędne zgodnie z art. 82 § 1 i art. 321 § 3 k.wyb. W związku z tym protest nie mieścił się w zakresie wyznaczonym przez przepisy prawa wyborczego.Stan faktyczny
E. W., mąż zaufania w obwodowej komisji wyborczej, wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczące organizacji i przebiegu głosowania. Skarżąca wskazała na nieprawidłowości takie jak brak nadzoru nad urną, naruszenie tajności głosowania, brak instruktarzy dla wyborców, niedostosowanie lokalu do wymogów tajności oraz przekazywanie kart wyborczych dzieciom. Skarżąca nie sprecyzowała jednak popełnionych przestępstw ani nie wskazała dowodów na poparcie swoich twierdzeń.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 2059/25 POSTANOWIENIE Dnia 24 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Maria Szczepaniec w sprawie protestu wyborczego E. W. z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokuratora Generalnego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 24 czerwca 2025 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 15 czerwca 2025 r. (data nadania pisma) E. W. (dalej jako: „Skarżąca”) wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, żądając stwierdzenia naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego w zakresie organizacji i przebiegu głosowania w obwodowej komisji wyborczej nr […] w J. oraz żądając uwzględnienia protestu w toku badania ważności wyborów Prezydenta RP przeprowadzonych w dniu 1 czerwca 2025 r. Uzasadniając powyższe stanowisko Skarżąca podniosła, iż w dniu 1 czerwca 2025 r. pełniła funkcję męża zaufania w obwodowej komisji wyborczej nr […] w J.. W czasie pełnionej funkcji dostrzegła nieprawidłowości, które w ocenie Skarżącej
I NSW 2059/25 2 świadczyły o naruszeniu przepisów Kodeksu wyborczego (k.wyb.) i mogły mieć wpływ na wynik głosowania. W dalszej części Skarżąca wyjaśniła, iż chodziło o: (a) brak nadzoru nad urną wyborczą, polegające na niewyznaczeniu „strażnika urny”, i poprzestaniu na jej obserwacji ze strony członków obwodowej komisji wyborczej; (b) naruszenie tajności głosowania polegające na dopuszczeniu do sytuacji, gdy za przesłonami przebywały jednocześnie 2, 3 a nawet 4 osoby; (c) brak instruktarzy dla wyborców oraz wrzucenia wielu kart przez jedną osobę, polegające na braku poinstruowania wyborców o obowiązku samodzielnego głosowania (samodzielnego wrzucenia karty do głosowania) czy o potrzebie składania kart wyborczych; (d) niedostosowanie lokalu do wymogów tajności głosowania, wyrażające się w tym, że dystans między stanowiskami do głosowania był zbyt mały, przez co głosujący mogli łatwo zobaczyć jak głosują inne osoby, ponadto na możliwości zajrzenia za przesłony w trakcie przechodzenia po lokalu wyborczym; (e) brak reakcji członków obwodowej komisji wyborczej na przekazywanie kart wyborczym dzieciom, co zostało przez Skarżącą zasygnalizowane. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu Skarżącej bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zasady i tryb przeprowadzania wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej oraz warunki ważności tych wyborów określa Kodeks wyborczy. Zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W art. 82 § 1 k.wyb. wskazano, że przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: (pkt 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub (pkt 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów.
I NSW 2059/25 3 Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Skarżąca w zarzutach przedstawionych w proteście krytykuje głównie błędne rozwiązania techniczne oraz niedostateczną w jej ocenie dbałość członków wskazanej obwodowej komisji wyborczej o ścisłe przestrzeganie procedur, które w jej ocenie mogły mieć negatywny wpływ na przebieg wyborów. Skarżąca nie precyzuje jednak, jaki konkretnie przestępstwo miało być jej zdaniem popełnione lub do naruszenia jakich przepisów doszło a tym bardziej nie wskazuje, w jaki sposób przełożyło się to na wynik głosowania. Nie wskazuje również żadnych dowodów na poparcie swych twierdzeń. W świetle powyższego protest Skarżącej nie mieści się w zakresie wyznaczonym przez art. 82 § 1 k.wyb. Ponadto nie czyni on zadość obowiązkowi wskazania dowodów wynikającemu z art. 321 § 3 k.wyb. Mając to na uwadze, na podstawie art. 322 § 1 zd. 1 k.wyb., Sąd Najwyższy orzekł jak w postanowieniu. [J.M.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 4375/20 2020-07-29Czy protest wyborczy wniesiony przez męża zaufania, który nie wykazał, że jego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 1087/25 2025-06-25Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 3559/20 2020-07-29Czy protest wyborczy wniesiony przez męża zaufania, który nie wskazał, że jego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 1156/23 2023-12-13Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 440/23 2023-12-07Czy mąż zaufania jest uprawniony do wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów?
Powołane przepisy
art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy