I NSW 2129/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30

Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie formułuje zarzutów mieszczących się w podstawach określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego i dotyczy rozwiązań legislacyjnych, a nie nieprawidłowości w przebiegu głosowania lub ustaleniu wyników, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności gdy nie zawiera zarzutów mieszczących się w ustawowych podstawach wniesienia protestu (art. 82 § 1 k.wyb.) ani nie przedstawia dowodów na ich poparcie. Zarzuty dotyczące rozwiązań legislacyjnych, a nie nieprawidłowości w przebiegu głosowania lub ustaleniu wyników, nie stanowią podstawy do uwzględnienia protestu.
Stan faktyczny
J.P. wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając koszty związane z wysłaniem głosów przez obywateli oraz skomplikowane procedury dla obywateli mieszkających za granicą. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, biorąc pod uwagę przepisy Konstytucji i Kodeksu wyborczego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2129/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego J. P. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. (data oddania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego) J.P. wniosła protest przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej – z powodu kosztów związanych z wysłaniem głosów przez obywateli Rzeczypospolitej w poszczególnych komisjach wyborczych. Wnosząca protest wskazała ponadto, że obywatele mieszkający za granicą byli zmuszeniu do zastosowania skomplikowanych procedur związanych z wyborami Prezydenta Rzeczypospolitej. W odpowiedzi na protest Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu. 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 979; dalej: u.wyb.2020) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r., poz. 568; dalej: k.wyb.). Art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb., którego § 1 przewiduje, że przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. 3 Stosownie do art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Wobec powyższego, mając na uwadze, że art. 322 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu, stwierdzić należy, iż sankcja w postaci pozostawienia protestu bez dalszego biegu dotyczy sytuacji, gdy protest pochodzi od osoby niewymienionej w katalogu podmiotów uprawnionych do dokonania tej czynności, zawartym w art. 82 § 4 k.wyb., został wniesiony z naruszeniem terminu bądź też nie spełnia wymagań formalnych stanowiących konstrukcyjne elementy protestu, określonych w art. 321 § 3 k.wyb., tj. gdy wnoszący nie formułuje konkretnych, mieszczących się w zakreślonych w art. 82 § 1 k.wyb. podstawach wniesienia protestu zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów, na których zarzuty te opiera. W rozpoznawanym przypadku wnosząca protest nie sformułowała zarzutów, które mieściłyby się w zakreślonych przez art. 82 § 1 k.wyb. podstawach wniesienia protestu. Podniesione przez J. P. zarzuty odnoszą się bowiem do rozwiązań legislacyjnych przyjętych w u.wyb.2020, a dotyczących procedury głosowania korespondencyjnego przez wyborców głosujących za granicą (w szczególności art. 8 ust. 2 pkt 2 u.wyb.2020), i nie dotyczą nieprawidłowości związanych z przebiegiem głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. Nie sposób też uznać, aby opisane w proteście okoliczności świadczyły o dopuszczeniu się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów. Już z tej przyczyny wniesiony przez J. P. protest winien pozostać bez dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 15 ust. 2art. 1 ust. 2Art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321art. 82art. 82 § 4art. 82 § 1art. 8 ust. 2§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy