I NSW 2274/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, oparty na zarzucie naruszenia ogólnych zasad przeprowadzania wyborów bez wskazania konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, które zostały naruszone, spełnia wymogi formalne do dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Zarzuty protestu muszą mieścić się w podstawach określonych w art. 82 § 1 k.wyb. oraz być poparte dowodami. Ogólne zasady prawa wyborczego, takie jak te zawarte w art. 287 k.wyb., nie mogą stanowić samodzielnej podstawy protestu bez powiązania z konkretnymi przepisami dotyczącymi głosowania, ustalenia wyników lub wyników wyborów.Stan faktyczny
P.W. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając naruszenie art. 287 Kodeksu wyborczego poprzez uprzywilejowaną obsługę osób starszych w lokalu wyborczym, co miało wpłynąć na wynik wyborów. Protest został wniesiony w ustawowym terminie. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 2274/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego P.W. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipa 2020 r. (data oddania w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego) P. W. wniósł protest przeciwko wyborowi A. D. na Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając naruszenie art. 287 Kodeksu wyborczego poprzez uprzywilejowaną obsługę w lokalu wyborczym osób, które ukończyły 60. rok życia, co doprowadziło do utrudnienia wnoszącemu protest możliwości skorzystania z gwarantowanego w Konstytucji czynnego prawa wyborczego, a ponadto miało wpływ na wynik wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje.
2 Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 979; dalej: u.wyb.2020) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 3 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 w zakresie w niej nieuregulowanym stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r., poz. 568; dalej: k.wyb.). Art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb., którego § 1 przewiduje, że przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Stosownie do art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania.
3 Wobec powyższego, mając na uwadze, że art. 322 § 1 k.wyb. odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jednostek redakcyjnych tego przepisu, stwierdzić należy, iż sankcja w postaci pozostawienia protestu bez dalszego biegu dotyczy sytuacji, gdy protest pochodzi od osoby niewymienionej w katalogu podmiotów uprawnionych do dokonania tej czynności, zawartym w art. 82 § 4 k.wyb., został wniesiony z naruszeniem terminu bądź też nie spełnia wymagań formalnych stanowiących konstrukcyjne elementy protestu, określonych w art. 321 § 3 k.wyb., tj. gdy wnoszący nie formułuje konkretnych, mieszczących się w zakreślonych w art. 82 § 1 k.wyb. podstawach wniesienia protestu zarzutów oraz nie przedstawia lub nie wskazuje dowodów, na których zarzuty te opiera. Powołany przez wnoszącego protest art. 287 k.wyb. zawiera jedynie ogólne określenie zasad, według których winny być przeprowadzane wybory Prezydenta Rzeczypospolitej, i nie może stanowić samodzielnej podstawy protestu wyborczego. Jest to bowiem przepis wyrażający jedynie ogólne zasady prawa wyborczego, których wysoki poziom abstrakcji normatywnej powoduje, że bez powiązania z konkretnymi przepisami Kodeksu wyborczego dotyczącymi głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, „ucieleśniającymi” te ogólne wskazania, wykluczonym jest posługiwanie się owymi zasadami jako samodzielnymi podstawami protestu wyborczego. Wobec powyższego, stwierdzić należało, że wnoszący protest nie sformułował zarzutów mieszczących się w zakreślonych w art. 82 § 1 k.wyb. podstawach wniesienia protestu. Niezależnie od powyższego podkreślić należy, że sformułowany przez P. W. zarzut ma charakter abstrakcyjny, nie został bowiem powiązany z żadnym konkretnym przypadkiem szczególnie uciążliwego oczekiwania w kolejce do lokalu wyborczego, wnoszący nie wskazał także, aby z tego powodu w jakikolwiek sposób naruszona została sfera jego uprawnień wynikających z prawa wyborczego. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 2129/20 2020-07-30Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie formułuje zarzutów mieszczących się w podstawach określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego i dotyczy rozwiązań legislacyjnych, a nie niepr…
- I NSW 574/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego ani zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wybor…
- I NSW 3328/20 2020-07-30Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpł…
- I NSW 4699/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstwa przeciwko wyborom, mających wpływ na wyn…
- I NSW 4464/20 2020-07-31Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawio…
Powołane przepisy
art. 287art. 129 ust. 2art. 15 ust. 2art. 1 ust. 2Art. 321 § 3art. 322 § 1art. 321art. 82art. 82 § 4art. 82 § 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy