I NSW 2464/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Antoni Bojańczyk, Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy brak dopisania wyborcy do spisu wyborców, pomimo złożenia wniosku i potwierdzenia jego pozytywnego rozpatrzenia, stanowi podstawę do wniesienia protestu wyborczego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że brak dopisania wyborcy do spisu wyborców nie stanowi podstawy do wniesienia protestu wyborczego. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, kwestie nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców powinny być rozstrzygane w drodze reklamacji do organu sporządzającego spis, a następnie, w przypadku jej nieuwzględnienia, poprzez skargę do sądu rejonowego. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której przepisy przewidują możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu.
Stan faktyczny
Skarżący wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, argumentując, że mimo złożenia wniosku o dopisanie do spisu wyborców i otrzymania potwierdzenia, został ostatecznie wykreślony z listy wyborców, co uniemożliwiło mu oddanie głosu. Skarżący nie skorzystał z drogi reklamacji do organu sporządzającego spis ani skargi do sądu rejonowego w przypadku nieuwzględnienia reklamacji.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 2464/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Antoni Bojańczyk SSN Aleksander Stępkowski w sprawie z protestu wyborczego M.K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 15 lipca 2020 r. M.K. (dalej: Skarżący) działając na podstawie art. 321 § 1 w związku z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) oraz art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. z 2020 poz. 979; dalej: u.wyb.2020) wniósł protest przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Podstawą wniesionego przez Skarżącego protestu wyborczego było niedopisanie go do spisu wyborców. 2 W treści wniesionego protestu M.K. wyjaśnił, że 29 czerwca 2020 r. za pośrednictwem ePUAP złożył wniosek o dopisanie go do spisu wyborców, w miejscu, w którym będzie tymczasowo przebywał w dniu wyborów prezydenckich. W dniu 1 lipca 2020 r. otrzymał informację, o pozytywnym rozpatrzeniu wniosku i dopisaniu go do spisu wyborców w K.. Następnie 12 lipca 2020 r. udał się do właściwej komisji wyborczej, celem oddania głosu. Na miejscu okazało się jednak, że pomimo prawidłowego złożenia wniosku nazwisko Skarżącego było na liście wyborców przekreślone, co skutkowało odmową wydania karty wyborczej. Po interwencji u Przewodniczącego Komisji otrzymał informację, że został wykreślony z listy wyborców na wniosek Urzędu Miasta B., który poinformował Urząd Miasta K. o zamiarze głosowania skarżącego w Belfaście (od czego Skarżący się dystansuje), zgodnie z Decyzją Prezydenta Miasta K., która z kolei była odpowiedzią na złożoną reklamację, która nie został uwzględniona decyzją Prezydenta Miasta K. dnia 15 lipca 2020 r. (nr: […]). Biorąc pod uwagę wszystkie wskazane okoliczności M.K. podniósł, że pomimo zgłoszenia wniosku w terminie, potwierdzenia jego przyjęcie i pozytywnego rozpatrzenia, ostatecznie nie został dopisany do spisu, w efekcie czego w dniu wyborów prezydenckich został pozbawiony możliwości skorzystania z zagwarantowanego przez Konstytucji RP czynnego prawa wyborczego i oddania głosu w wyborach na Prezydenta RP. Skarżący nie złożył wniosku o przeprowadzenie dowodu na potrzeby niniejszego postępowania. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 82 § 1 w związku z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu: dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących 3 głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Stosownie natomiast do art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. W związku z zarzutami sformułowanymi przez Skarżącego w pierwszej kolejności należy zauważyć, że art. 12 § 1 k.wyb. stanowi, że w wyborach głosowanie przeprowadza się w stałych i odrębnych obwodach głosowania utworzonych na obszarze gminy. Spis wyborców w powyższych jednostkach sporządza się na podstawie wykazów osób, które będą w nich przebywać w dniu wyborów, a wykazy takowe osoba kierująca daną jednostką przekazuje do urzędu gminy najpóźniej w 5 dniu przed dniem wyborów, co wynika z art. 29 § 1 i 3 k.wyb. Zgodnie natomiast z art. 37 § 1 k.wyb. każdy może wnieść odpowiednio do wójta albo do organu, który sporządził spis wyborców, reklamację w sprawie nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców. Z kolei na podstawie art. 37 § 2 k.wyb. do ww. spraw stosuje się odpowiednio art. 22 k.wyb. regulujący reklamację na nieprawidłowości w rejestrze wyborców. Natomiast w świetle treści art. 22 § 5 k.wyb. na decyzję nieuwzględniającą reklamacji wnoszący reklamację może wnieść skargę za pośrednictwem wójta do właściwego miejscowo sądu rejonowego (art. 22 § 5 w zw. z art. 37 § 2 k. wyb.). Tym samym, sprawa nieprawidłowości sporządzenia spisu wyborców, a co za tym idzie brak ujęcia protestującego w spisie wyborczym, nie stanowi podstawy do wniesienia protestu wyborczego. Próba zaś podważenia spisu wyborców po dacie wyborów jest niedopuszczalna (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 3 lipca 2019 r., I NSW 19/19). Zarzuty wnoszącego protest, dotyczące bezpodstawności nieumieszczenia go w spisie wyborców, powinny zatem zostać zgłoszone poprzez wniesienie reklamacji do organu, który sporządził spis wyborców, a w przypadku jej nieuwzględnienia (jak w okolicznościach niniejszej sprawy), przez wniesienie skargi do właściwego sądu. Wnoszący protest z takiej możliwości przewidzianej przepisami nie skorzystał. Wnoszący protest z takiej możliwości przepisami nie skorzystał. Tymczasem zgodnie z przepisem art. 322 § 2 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy dotyczący sprawy, co do której k.wyb. przewiduje możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do 4 sądu. Zaznaczyć ponadto należy, że wnoszący protest nie kwestionuje ważności przeprowadzonych w dniu 12 lipca 2020 r. wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy działając na podstawie art. 322 § 1 w związku z art. 321 § 3 oraz art. 82 § 1 k.wyb. postanowił o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 321 § 1art. 82 § 1art. 15 ust. 2art. 321 § 3art. 12 § 1art. 29 § 1art. 37 § 1art. 37 § 2art. 22art. 22 § 5art. 322 § 2art. 322 § 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy