I NSW 2640/25

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-23

Skład orzekający: Aleksander Stępkowski, Adam Redzik, Paweł Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie zawierał on numeru PESEL skarżących, co stanowi nieusuwalny brak formalny. Zgodnie z art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego, protest niespełniający warunków formalnych podlega pozostawieniu bez dalszego biegu, a przywrócenie terminu do jego wniesienia jest niedopuszczalne. Uchwała Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, stanowi zasadę prawną, zgodnie z którą przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące uzupełniania braków formalnych pisma procesowego nie mają zastosowania do protestów wyborczych.
Stan faktyczny
J.S. i A.S. wniosły protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest został nadany w polskiej placówce pocztowej 9 czerwca 2025 r. i wpłynął do Sądu Najwyższego 16 czerwca 2025 r. Skarżące nie podały w proteście numerów PESEL. Sąd Najwyższy uznał, że brak numeru PESEL stanowi nieusuwalny brak formalny i postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSW 2640/25 POSTANOWIENIE Dnia 23 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego J.S. i A.S. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 czerwca 2025 r. postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski UZASADNIENIE Pismem nadanym 9 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 16 czerwca 2025 r. J.S. i A.S. (dalej: „skarżące”) wniosły protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r. Skarżące nie podały numerów PESEL. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. I NSW 2640/25 2 Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie. Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w szczególności oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stwierdza, że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub referendalnymi nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c. przewidujące możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego. Tym samym, w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się I NSW 2640/25 3 do uzupełnienia braku formalnego pisma. W niniejszej sprawie skarżące nie podały numeru PESEL, skutkuje to koniecznością przyjęcia, że skierowane do Sądu Najwyższego pismo obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Z tego też względu, na mocy art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski [K.O.] [a.ł]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 82 § 1art. 321 § 1art. 323 § 1art. 322 § 1art. 126art. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy