I NSW 339/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-18
Skład orzekający: Aleksander Stępkowski, Adam Redzik, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on warunków formalnych, w tym nie zawiera numeru PESEL skarżącego. Zgodnie z Kodeksem wyborczym, protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe musi odpowiadać wymogom formalnym, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do jego wniesienia ani uzupełnienie braków formalnych w sprawach dotyczących protestów wyborczych.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Protest został nadany w polskiej placówce pocztowej i wpłynął do Sądu Najwyższego w ustawowym terminie. Skarżąca nie podała jednak w proteście swojego numeru PESEL. Sąd Najwyższy rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy orzekł o pozostawieniu protestu bez dalszego biegu na mocy art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego z powodu niespełnienia warunków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 339/25 POSTANOWIENIE Dnia 18 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Aleksander Stępkowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Adam Redzik SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu L.B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 18 czerwca 2025 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski [K.O.] UZASADNIENIE Pismem nadanym 10 czerwca 2025 r. w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 13 czerwca 2025 r. L.B. (dalej: „skarżąca”) wniosła protest przeciwko ważności wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 1 czerwca 2025 r. Skarżąca nie podała numeru PESEL. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 339/25 2 Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2) naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z art. 321 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyników wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika, że protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie. Stosownie do treści art. 323 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu. Jednocześnie, w myśl art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych, a niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. Podkreślić należy, że protest wyborczy jako pierwsze pismo procesowe w sprawie powinien odpowiadać warunkom formalnym określonym w art. 126 i nast. k.p.c. Niezbędne jest zatem, aby protest wyborczy zawierał w szczególności oznaczenie podmiotu wnoszącego protest z podaniem jego adresu i numeru PESEL. Zaakcentował to Sąd Najwyższy w uchwale z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej. Uchwała ta stwierdza, że w sprawach zainicjowanych protestami wyborczymi lub referendalnymi nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 k.p.c. przewidujące
I NSW 339/25 3 możliwość uzupełnienia braków formalnych pisma procesowego. Tym samym, w sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się do uzupełnienia braku formalnego pisma. W niniejszej sprawie skarżąca nie podała numeru PESEL, skutkuje to koniecznością przyjęcia, że wywiedzione do Sądu Najwyższego pismo obarczone jest nieusuwalnym brakiem formalnym. Z tego też względu, na mocy art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji. Adam Redzik Aleksander Stępkowski Paweł Wojciechowski [K.O.] [a.ł]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 2640/25 2025-06-23Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?
- I NSW 5387/25 2025-06-23Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 392/25 2025-06-17Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 10326/25 2025-06-25Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego protest, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
- I NSW 29/25 2025-06-04Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 321 § 1art. 323 § 1art. 322 § 1art. 126art. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy