I NSW 392/25
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2025-06-17
Skład orzekający: Paweł Księżak, Paweł Czubik, Maria Szczepaniec
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, stanowi nieusuwalny brak formalny. Zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego oraz uchwałą Sądu Najwyższego I NZP 8/23, w postępowaniach zainicjowanych protestami wyborczymi nie stosuje się przepisów o wzywaniu do uzupełnienia braków formalnych, co skutkuje koniecznością pozostawienia takiego protestu bez dalszego biegu.Stan faktyczny
Skarżąca wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się ponownego przeliczenia głosów. Zarzuciła sfałszowanie wyborów, rejestrację fikcyjnych komitetów, używanie nielegalnej aplikacji oraz niezgodność liczby uprawnionych do głosowania z liczbą głosujących. Protest nie zawierał jednak numeru PESEL skarżącej.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego w postaci braku numeru PESEL skarżącej.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 392/25 POSTANOWIENIE Dnia 17 czerwca 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Paweł Księżak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Maria Szczepaniec w sprawie protestu wyborczego K. S. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 17 czerwca 2025 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec UZASADNIENIE Pismem z dnia 12 czerwca 2025 r. (data prezentaty z Biura Podawczego Sądu Najwyższego) K. S (dalej jako: „Skarżąca”) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej domagając się ponownego przeliczenia głosów. Uzasadniając powyższe stanowisko Skarżąca zarzuciła sfałszowanie wyborów przez partię […], rejestrację fikcyjnych komitetów uniemożliwiających przejęcie tysięcy komisji, a w konsekwencji fałszerstwa wyborcze. Ponadto korzystanie przez „p.” komisje „apki […]”, co zdaniem Skarżącej było nielegalne. Kończąc Skarżąca podniosła również zarzut, iż liczba uprawnionych do głosowania była mniejsza od liczby głosujących.
I NSW 392/25 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm.) wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 321 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. z 2025 r., poz. 365; dalej jako: „k.wyb.”) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego nie później niż w ciągu 14 dni od dnia podania wyniku wyborów do publicznej wiadomości przez Państwową Komisję Wyborczą. Protest wyborczy musi zawierać określone elementy formalne. W ślad za art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Relewantny z punktu widzenia niniejszej sprawy jest także art. 82 k.wyb. Na jego podstawie określono zakres protestu wyborczego, który to może zostać złożony z powodu: (1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI k.k., mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub (2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Zgodnie z dyspozycją art. 323 § 1 k. wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w postępowaniu nieprocesowym. Konsekwencją tego, jest m.in. to że zastosowanie znajduje tu m.in. art. 511 § 1 k.p.c. Zgodnie z nim wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: (a) oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; (b) imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; (c) oznaczenie rodzaju pisma; (d) osnowę wniosku lub oświadczenia; (e) w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz (d) wskazanie dowodu na wykazanie każdego z
I NSW 392/25 3 tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (art. 126 § 1 k.p.c.). Ponadto, gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. (f) oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, (g) oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz (h) numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (art. 126 § 2 k.p.c.). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu. Skarżąca nie podała swojego numeru PESEL. Stanowi to nieusuwalny brak formalny, który wiąże się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu. Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23 – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie wzywa wnoszącego protest do uzupełnienia braków formalnych pisma. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia. [J.M.] [r.g.] Paweł Czubik Paweł Księżak Maria Szczepaniec
I NSW 392/25 4
Powiązane orzeczenia
- I NSW 992/25 2025-06-17Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 29/25 2025-06-04Czy protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL wnoszącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu nieusuwalnego braku formalnego?
- I NSW 58/25 2025-06-18Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL protestującego, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSW 339/25 2025-06-18Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera numeru PESEL skarżącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu niespełnienia warunków formalnych?
- I NSW 206/25 2025-06-17Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony do Sądu Najwyższego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu braku numeru PESEL wnoszącego protest?
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 321 § 1art. 321 § 3art. 82art. 323 § 1art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 KPCart. 126 § 1 KPCart. 126 § 2 KPCart. 130 § 1art. 1301a § 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy