I NSW 2684/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-30
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieutworzenie obwodu wyborczego w zakładzie leczniczym, w sytuacji gdy przebywają tam pacjenci o niskiej odporności immunologicznej i istnieje zagrożenie epidemiologiczne, stanowi naruszenie prawa wyborczego uniemożliwiające udział w wyborach?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że nieutworzenie obwodu wyborczego w zakładzie leczniczym, ze względu na zagrożenie epidemiologiczne i specyfikę pacjentów, nie stanowi naruszenia prawa wyborczego. Nawet jeśli uniemożliwia to głosowanie osobiste, wyborca powinien wykazać, że nie mógł oddać głosu korespondencyjnie lub skorzystać z innych dostępnych środków prawnych, takich jak skarga do Państwowej Komisji Wyborczej.Stan faktyczny
Obywatelka wniosła protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając, że zbyt późno poinformowano ją o braku obwodowej komisji wyborczej w szpitalu, co uniemożliwiło jej udział w głosowaniu. Informacja o nieutworzeniu obwodu została podana w dniu 7 lipca 2020 r., a wybory miały się odbyć 12 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, biorąc pod uwagę przepisy Kodeksu wyborczego i Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 2 k.wyb. w zw. z art. 12 § 13 k.wyb.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 2684/20 POSTANOWIENIE Dnia 30 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Księżak SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego O.T. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale 1) Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i 2) Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 lipca 2020 r. postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu UZASADNIENIE O.T., na postawie art. 82 Kodeksu wyborczego, wniosła protest przeciwko wyborowi A.S.D. na Prezydenta RP. Wnosząca protest podniosła, że zbyt późno poinformowano pracowników i pacjentów Szpitala [...] w W. o braku Obwodowej Komisji Wyborczej, co uniemożliwiło pacjentom udział w wyborach. Podanie ww. informacji w dniu 7 lipca 2020 r. uniemożliwiło bowiem wybranie innej formy głosowania. Do protestu załączono kopię informacji Uniwersyteckiego [...] z dnia 7 lipca 2020 r., skierowana do pracowników tego szpitala, że z uwagi na aktualną sytuację epidemiologiczną, w zakładach leczniczych UCK […] nie będą utworzone okręgi
2 wyborcze ani obwodowe komisje wyborcze w zaplanowanej na 12 lipca 2020 r. drugiej turze wyborów Prezydenta RP. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. W myśl art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.), przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik wyborów (pkt 1) lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów mających wpływ na wynik wyborów (pkt 2). Zgodnie natomiast z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zgodnie z art. 12 § 4 k.wyb. odrębny obwód głosowania tworzony jest m.in. w zakładzie leczniczym, jeżeli w dniu wyborów będzie w nim przebywać co najmniej 15 wyborców. Jednocześnie jednak przepis ten przewiduje, że nieutworzenie obwodu jest możliwe wyłącznie w uzasadnionych przypadkach na wniosek osoby kierującej daną jednostką. Nie ulega wątpliwości, że w placówce szpitalnej, o której mowa w proteście, leczeni są pacjenci o niskiej odporności immunologicznej oraz fakt ciągle występującego zagrożenia epidemiologicznego dot. wirusa SARS-COV-2 (Covid-19) stanowił szczególnie uzasadniony przypadek przemawiający za nieutworzeniem obwodu wyborczego w tej konkretnej jednostce szpitalnej. Stąd decyzja ta, pomimo że odbierała możliwość głosowania osobistego osób hospitalizowanych, nie może być uznana za naruszenie prawa wyborczego. Jak wynika z treści protestu, wnosząca protest byłą osoba hospitalizowaną, nie mogła zatem – w opisanych powyżej okolicznościach - zagłosować osobiście
3 w II turze wyborów prezydenckich. Jednocześnie należy zauważyć, że nieutworzenie obwodu w szpitalu mogło przesądzić o braku możliwości oddania głosu w wyborach. Z treści protestu nie wynika jednak, by nie mogła ona zagłosować korespondencyjnie. Wnosząca protest nie wskazała, czy hospitalizacja była nagła czy też planowana, nie wyjaśniła także czy miała ona związek z podejrzeniem lub stwierdzeniem zakażenia SARS-CoV-2. Zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt. 1 u.wyb. 2020, w kraju wyborca zgłasza komisarzowi wyborczemu za pośrednictwem urzędu gminy, w której jest wpisany do spisu wyborców, do 12 dnia przed dniem wyborów, a wyborca podlegający w dniu głosowania obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych - do 5 dnia przed dniem wyborów. Zgodnie natomiast z art. 3 ust. 2 u.wyb.2020 wyborca, który rozpoczął podleganie obowiązkowej kwarantannie, izolacji lub izolacji w warunkach domowych po terminie określonym w ust. 1 pkt 1, może zgłosić zamiar głosowania korespondencyjnego do 2 dnia przed dniem wyborów. Wobec powyższego wnosząca protest nie wykazała, by nieutworzenie komisji wyborczej w szpitalu, w którym przebywała, uniemożliwił jej udział w wyborach poprzez oddanie głosu na wybranego kandydata na Prezydenta RP. Jeśli bowiem hospitalizacja była planowana, to szczególne okoliczności, w jakich odbywały się wybory Prezydenta RP w 2020 r., powinny skłonić wnoszącą protest do zgłoszenia zamiaru głosowania korespondencyjnego. Podkreślić także należy, że wyborcom w liczbie co najmniej 15 przysługuje prawo wniesienia na postanowienie komisarza wyborczego skargi w sprawie utworzenia lub nieutworzenia odrębnego obwodu wyborczego do Państwowej Komisji Wyborczej, w terminie 3 dni od daty podania ich do publicznej wiadomości. Z akt sprawy wynika, że składająca protest takiej skargi nie wniosła. Artykuł 322 § 2 k.wyb. precyzuje, iż Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest dotyczący sprawy, co do której w kodeksie przewiduje się możliwość wniesienia przed dniem głosowania skargi lub odwołania do sądu lub do Państwowej Komisji Wyborczej. Wobec powyższego, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 2 k.wyb. w zw. z art. 12 § 13 k.wyb. orzekł jak w sentencji postanowienia.
4
Powiązane orzeczenia
- I NSW 304/20 2020-07-24Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, oparty na zarzucie braku możliwości głosowania osobistego w szpitalu z powodu stanu epidemiologicznego i niskiej odporności pacjentów, powinien zostać pozostawiony b…
- I NSW 3821/20 2020-07-30Czy protest wyborczy dotyczący nieutworzenia obwodu głosowania w zakładzie leczniczym powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jeśli kwestia ta podlegała zaskarżeniu do Państwowej Komisji Wyborczej?
- I NSW 2675/20 2020-07-31Czy protest wyborczy dotyczący nieutworzenia odrębnego obwodu głosowania w szpitalu, w sytuacji gdy przed dniem głosowania istniała możliwość wniesienia skargi do Państwowej Komisji Wyborczej na postanowienie komisarza w…
- I NSW 3290/20 2020-07-28Czy protest wyborczy dotyczący nieutworzenia okręgów wyborczych w zakładach leczniczych powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jeśli skarżący nie skorzystał z przewidzianej procedury odwoławczej do Państwowej K…
- I NSW 2682/20 2020-07-28Czy protest wyborczy dotyczący nieutworzenia obwodowej komisji wyborczej w zakładzie leczniczym, który mógł być przedmiotem skargi do Państwowej Komisji Wyborczej, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu przez Są…
Powołane przepisy
art. 82art. 129 ust. 2art. 82 § 1art. 321 § 3art. 12 § 4art. 3 ust. 1art. 3 ust. 2art. 322 § 2art. 12 § 13§ 1§ 3§ 4
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy