I NSW 338/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Maria Szczepaniec, Paweł Wojciechowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez pełnomocnika bez dołączenia pełnomocnictwa i podpisu strony powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Protest wyborczy, który nie zawiera podpisu wnoszącej go osoby i do którego nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego przez tę osobę pełnomocnikowi, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy nie ma obowiązku wzywania do uzupełnienia takich braków formalnych w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym.Stan faktyczny
Wnosząca protest wyborczy przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu RP z 15 października 2023 r. nie podpisała osobiście pisma. Zamiast niej podpisał je pełnomocnik, jednakże do pisma nie dołączono dokumentu pełnomocnictwa. Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. pozostawił protest bez dalszego biegu z powodu braków formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 338/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Maria Szczepaniec SSN Paweł Wojciechowski w sprawie z protestu wyborczego S. L. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE S. L. (dalej: „wnosząca protest”) wniosła protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej przeprowadzonych 15 października 2023 r. Pismo nie zawiera podpisu wnoszącej protest, lecz T. R. – z oznaczeniem „pełnomocnik w/w”. Do pisma nie dołączono pełnomocnictwa udzielonego jej przez S. L.. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 338/23 2 Protest należało pozostawić bez dalszego biegu. Zgodnie z art. 242 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 2408, dalej: „k.wyb.”), Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym i wydaje, w formie postanowienia, opinię w sprawie protestu (art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb.). Powyższe przepisy znajdują zastosowanie również w przypadku wniesienia protestu przeciwko ważności wyborów do Senatu (art. 258 k.wyb.). Biorąc powyższe pod uwagę, w postępowaniu zainicjowanym protestem wyborczym, zastosowanie znajduje m.in. art. 511 § 1 k.p.c., zgodnie z którym wniosek o wszczęcie postępowania, powinien czynić zadość przepisom o pozwie. Regulujący te kwestie art. 187 § 1 k.p.c. stanowi zaś, że pozew powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego. Warunki te określone zostały w art. 126 k.p.c., zgodnie z którym każde pismo procesowe powinno zawierać: oznaczenie sądu, do którego pismo jest skierowane; imiona i nazwiska lub nazwy stron, ich przedstawicieli ustawowych i pełnomocników; oznaczenie rodzaju pisma; osnowę wniosku lub oświadczenia; w przypadku gdy jest to konieczne do rozstrzygnięcia co do wniosku lub oświadczenia – wskazanie faktów, na których strona opiera swój wniosek lub oświadczenia, oraz wskazanie dowodu na wykazanie każdego z tych faktów; podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika; wymienienie załączników (§ 1). Gdy pismo procesowe jest pierwszym pismem w sprawie powinno zwierać m.in. oznaczenie miejsca zamieszkania lub siedziby i adresy stron, oznaczenie miejsca i zamieszkania lub siedziby i adresy przedstawicieli ustawowych i pełnomocników stron oraz numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) lub numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnoszącego pismo (§ 2). Do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo albo uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który wcześniej nie złożył pełnomocnictwa. Jeżeli pełnomocnik dokonał wyboru wnoszenia pism za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa wnosi się za pośrednictwem tego systemu (§ 3). Niespełnienie przez podmiot wnoszący protest wymogów formalnych, skutkuje pozostawieniem protestu bez dalszego biegu (art. 243 § 1 k.wyb.).
I NSW 338/23 3 W niniejszej sprawie protest wyborczy nie zawiera podpisu wnoszącej protest. Nie dołączono również do niego pełnomocnictwa udzielonego przez nią T.R. Pismo zawiera więc nieusuwalne braki formalne, które wiążą się z koniecznością pozostawienia protestu bez dalszego biegu (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 24 sierpnia 2023 r., I NSW 11/23). Jak przyjął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r. (I NZP 8/23) – „[w] postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. Oznacza to, że Sąd Najwyższy nie miał obowiązku wezwania wnoszących protest do uzupełnienia powyższych braków formalnych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 k.wyb. orzekł jak w sentencji. (r.g.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 10252/25 2025-06-26Czy protest wyborczy wniesiony przez pełnomocnika, do którego załączono niepodpisane przez mocodawców dokumenty pełnomocnictw, spełnia wymogi formalne pisma procesowego wszczynającego postępowanie protestowe?
- I NSW 520/23 2023-12-07Czy protest wyborczy wniesiony przez pełnomocnika wyborczego, do którego nie dołączono dokumentu potwierdzającego ustanowienie pełnomocnictwa, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 166/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie zawiera podpisu wnoszącego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 980/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera dowodów na poparcie podniesionych zarzutów ani nie formułuje konkretnego żądania, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 224/23 2023-12-05Czy protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 242 § 1art. 243 § 1art. 258art. 511 § 1 KPCart. 187 § 1 KPCart. 126 KPCart. 130 § 1art. 1301a § 1§ 1§ 2§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy