I NSW 3555/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28

Skład orzekający: Jacek Widło, Marcin Łochowski, Grzegorz Żmij

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, ani zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, oraz nie przedstawia dowodów na poparcie podnoszonych twierdzeń, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w art. 321 § 3 Kodeksu wyborczego. Oznacza to, że protest musi zawierać konkretne zarzuty dotyczące naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, które mogły mieć wpływ na wynik wyborów, a także przedstawiać dowody na ich poparcie. Ogólnikowe twierdzenia bez wskazania naruszonych przepisów i dowodów nie stanowią podstawy do merytorycznego rozpoznania protestu.
Stan faktyczny
M.W. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, twierdząc, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej nie miał możliwości skorzystania z prawa wyborczego w drugiej turze wyborów. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym. Stwierdzono, że protest nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 3555/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Jacek Widło (przewodniczący) SSN Marcin Łochowski (sprawozdawca) SSN Grzegorz Żmij w sprawach z protestu wyborczego M. W. przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 16 lipca 2020 r. M.W. złożył protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wskazując, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej 10 lipca 2020 r. nie miał możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa wyborczego w drugiej turze wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje. Protest wyborczy należy pozostawić bez dalszego biegu. 2 Jak wynika z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzanych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz.U. 2020, poz. 979, dalej: u.wyb.2020), określa ona zasady i tryb organizacji wyborów Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r., w związku z ogłoszonym stanem epidemii na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W zakresie nieuregulowanym w tej ustawie zgodnie z art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (t.j. Dz.U. 2019, poz. 684 ze zm., dalej: k.wyb.). Natomiast zgodnie z art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Przedmiotem zarzutów protestu może być 1) popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, 2) naruszenie przepisów k.wyb. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mające wpływ na wynik wyborów (art. 82 § 1 k.wyb.). Ponieważ przepis art. 82 § 1 k.wyb. w odniesieniu do protestów wnoszonych przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP w 2020 r. jest stosowany „odpowiednio” (art. 1 ust. 2 u.wyb.2020), nie budzi wątpliwości, że zarzuty protestu mogą obejmować również naruszenie tych przepisów u.wyb.2020, dotyczących „głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów”, które regulują te zagadnienia w sposób szczególny wobec k.wyb. Stosownie do art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb. Przepis ten odsyła do treści całego art. 321 k.wyb., a zatem do wszystkich jego jednostek redakcyjnych, czyli również do § 3 określającego podstawowe warunki, którym protest wyborczy powinien odpowiadać (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 czerwca 2015 r., III SW 59/15). M.W. we wniesionym proteście wskazał, że po opuszczeniu jednostki penitencjarnej 10 lipca 2020 r. nie miał możliwości skorzystania z przysługującego mu prawa wyborczego w drugiej turze wyborów. 3 Wniesiony protest nie spełnia warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb. ponieważ nie zawiera zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalania wyników głosowania lub wyników wyborów, ani też zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, co stanowi konieczny warunek jego merytorycznego rozpoznania. Sformułowany zarzut cechuje przy tym znaczna ogólnikowość. Wnoszący protest nie precyzuje bowiem, jakie przepisy zostały naruszone, ani w jaki sposób. Wnoszący protest nie przedstawił również żadnych dowodów na potwierdzenie podnoszonych twierdzeń (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 lipca 2014 r., III SW 35/14). Co więcej, zgodnie z art. 32 § 1 k.wyb. wyborca zmieniający miejsce pobytu przed dniem wyborów otrzymuje na wniosek zgłoszony pisemnie, telefaksem lub w formie elektronicznej, przed sporządzeniem spisu wyborców – na podstawie rejestru wyborców, a po sporządzeniu spisu wyborców – na podstawie spisu wyborców, zaświadczenie o prawie do głosowania w miejscu pobytu w dniu wyborów. Nie jest jasne, co stało na przeszkodzie uzyskaniu przez wnoszącego protest takiego zaświadczenia, umożliwiającego oddanie głosu w trakcie II tury wyborów w miejscu jego aktualnego pobytu. Protest nie spełnia zatem warunków określonych w art. 321 § 3 k.wyb., ponieważ brak w nim skonkretyzowanych zarzutów, dotyczącego naruszeń, o jakich mowa w art. 82 § 1 k.wyb. oraz dowodów w celu wykazania zasadności protestu. Z tego względu, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. art. 1 ust. 2 u.wyb.2020 orzekł, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 1 ust. 1art. 1 ust. 2art. 321 § 3art. 82 § 1art. 322 § 1art. 321art. 321art. 32 § 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy