I NSW 4053/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-31
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy jest właściwy do oceny przestrzegania standardów proceduralnych przy uchwalaniu ustaw przez Sejm, w tym zgodności z Regulaminem Sejmu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie jest właściwy do oceny przestrzegania standardów proceduralnych przy uchwalaniu ustaw przez Sejm, w tym zgodności z Regulaminem Sejmu. Ocena ta należy do domeny Senatu, Prezydenta RP, a w ostateczności Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto, protest wyborczy nie może mieć charakteru abstrakcyjnego i musi być powiązany z osobą wnoszącą protest.Stan faktyczny
M.B. wniósł protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, zarzucając naruszenie Regulaminu Sejmu przy uchwalaniu przepisów, skrócenie terminu na wnoszenie protestów oraz zbyt małą liczbę obwodów do głosowania za granicą. Sąd Najwyższy uznał, że ocena przestrzegania Regulaminu Sejmu wykracza poza jego kognicję, a pozostałe zarzuty miały charakter abstrakcyjny i nie wykazały wpływu na wynik wyborów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 4053/20 POSTANOWIENIE Dnia 31 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek (sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki w sprawie z protestu wyborczego M.B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 31 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 16 lipca 2020 r. M.B. wniósł do Sądu Najwyższego protest wyborczy przeciwko ważności wyboru A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej. W uzasadnieniu protestu podniósł on zarzuty odnoszące się do: naruszenia art. 89 Regulaminu Sejmu, art. 7, art. 112 i art. 119 Konstytucji RP z powodu przeprowadzenia pierwszego czytania dwóch projektów ustaw z pominięciem 14-dniowego odstępu między doręczeniem druku posłom a czytaniem, a mianowicie projektu ustawy o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (druk nr 299) oraz projektu ustawy o szczególnych zasadach organizacji wyborów na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 roku (druk nr 368); niekonstytucyjności skrócenia
2 terminu na wnoszenie protestów wyborczych przez nowe przepisy; zbyt małej w ocenie protestującego liczby obwodów do głosowania utworzonych za granicą (w 2015 r. było ich 229, w 2019 r. - 320, a w 2020 r. – 162). Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 321 §3 ustawy z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. z 2019 r. poz. 684 ze zm.) wnoszący protest wyborczy powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Nie wszystkie zarzuty pod adresem wyborów są dopuszczalne – jak stanowi art. 82 §1 Kodeksu wyborczego, przedmiotem zarzutu mogą być przestępstwa przeciwko wyborom oraz naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. Mając jednak na względzie, że uprawnienie do złożenia protestu wyborczego stanowi konstytucyjne prawo podmiotowe, pojęcie przepisów „dotyczących głosowania” należy interpretować szeroko, a zatem przedmiotem zarzutów mogą być naruszenia odnoszące się do wszystkich faz procedury wyborczej (uchwała SN z 18 października 2012 r., III SW 4/12; postanowienie SN z 10 czerwca 2020 r., I NSW 26/20). Protest wyborczy nie może mieć też charakteru abstrakcyjnego, czyli stawiać ogólnych zarzutów co do potencjalnych naruszeń prawa wyborczego w skali całego kraju, które nie mają żadnego związku z osobą wnoszącą ten protest. Gdyby intencją ustawodawcy byłoby umożliwienie inicjowania abstrakcyjnej kontroli ważności wyborów, to upoważniłby do wnoszenia protestów podmioty publiczne tradycyjnie stojące na straży interesu publicznego: Prokuratora Generalnego, Rzecznika Praw Obywatelskich czy Prezydenta RP (postanowienia Sądu Najwyższego z: 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19; 30 października 2019 r., I NSW 117/19; 5 listopada 2019 r., I NSW 132/19; 10 czerwca 2020 r., I NSW 26/20). Pierwszy zarzut protestującego odnosi się do nieprzestrzegania Regulaminu Sejmu przy uchwalaniu przepisów przeciwepidemicznych oraz ustawy z 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. poz. 979). Ocena przestrzegania
3 standardów proceduralnych przy uchwalaniu ustaw przez Sejm jest domeną Senatu, Prezydenta RP, a w ostateczności Trybunału Konstytucyjnego, a nie Sądu Najwyższego. Poza kognicją Sądu Najwyższego jest ocena, czy przy uchwalaniu przepisów prawa przestrzegane były standardy przyjęte w akcie prawa wewnętrznego, jakim jest Regulamin Sejmu. Pozostałe zarzuty protestującego odnoszą się do hipotetycznych, bliżej niesprecyzowanych nieprawidłowości, jakie mogły mieć miejsce wskutek skrócenia terminu na wnoszenie protestów wyborczych oraz zmniejszonej liczby obwodów do głosowania za granicą. Protestujący w najmniejszym stopniu nie uzasadnił, w jaki sposób te okoliczności mogły wpłynąć na wynik wyborów. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego orzekł, jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 183/19 2019-11-13Czy zarzuty dotyczące niezgodności przepisów Kodeksu wyborczego dotyczących podziału na okręgi wyborcze i liczby mandatów z normami konstytucyjnymi mogą stanowić podstawę protestu wyborczego rozstrzyganego przez Sąd Najw…
- I NSW 740/20 2020-07-31Czy Sąd Najwyższy może pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli zarzuty w nim podniesione mają charakter abstrakcyjny i nie wykazują związku z wynikiem wyborów?
- I NSW 1893/20 2020-07-28Czy protest wyborczy, który kwestionuje konstytucyjność aktu normatywnego (ustawy) uchwalonego w związku z wyborami, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym, aby mógł być merytorycznie rozpoznany przez Sąd…
- I NSW 2849/20 2020-07-28Czy Sąd Najwyższy może ograniczyć zakres kontroli protestu wyborczego do niektórych czynności przebiegu głosowania i ustalenia wyników wyborów?
- I NSW 1697/20 2020-07-31Czy Sąd Najwyższy może pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu, jeśli podniesione w nim zarzuty nie wykazują związku z wynikiem wyborów lub nie mają charakteru prawnego?
Powołane przepisy
art. 89art. 7art. 112art. 119art. 321 §3art. 82 §1art. 322 § 1§3§1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy