I NSW 4384/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Marek Siwek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, w którym podniesiono zarzuty dotyczące niekonstytucyjnego terminu wyborów, nierówności kampanii wyborczej oraz problemów z głosowaniem za granicą, spełnia wymogi formalne i materialne określone w Kodeksie wyborczym, aby mógł być dalej procedowany?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, uznając, że nie spełnia on wymogów formalnych i materialnych określonych w Kodeksie wyborczym. Zarzuty dotyczące niekonstytucyjnego terminu wyborów i organizacji kampanii wyborczej wykraczają poza zakres kognicji sądu w postępowaniu protestowym, które ogranicza się do naruszeń przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów. Ponadto, protest zawierał ogólne i nieskonkretyzowane twierdzenia, bez wskazania konkretnych dowodów, co narusza wymogi proceduralne.Stan faktyczny
M.M-B. wniosła protest wyborczy do Sądu Najwyższego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, domagając się jego unieważnienia. Zarzuciła, że wybory odbyły się w niekonstytucyjnym terminie, kampania wyborcza była nierówna, a tajność głosowania za granicą była fikcją. Podniosła również, że zmiany w prawie wyborczym wprowadzono z naruszeniem przepisów.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych i materialnych.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 4384/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik SSN Marek Siwek (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego M.M-B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. postanawia: pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Dnia 16 lipca 2020 r. M.M-B. wniosła protest wyborczy do Sądu Najwyższego przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wniosła o uznanie wyborów prezydenckich za nieważne i nakazanie przeprowadzenia ich ponownie na zasadach zapisanych w Konstytucji RP, po opróżnieniu urzędu Prezydenta RP (06 sierpnia 2020 r.). M.M-B. zarzuciła, że wybory prezydenckie, przeprowadzono w niekonstytucyjnym terminie, kampania wyborcza, pozbawiona była równości wszystkich kandydatów, a jedyny organ uprawniony i odpowiedzialny za przeprowadzenie wyborów, został w dużej mierze pozbawiony wpływu na przygotowanie i przebieg wyborów, szczególnie za granicą. Dalej podniosła,
2 że tajność wyborów to fikcja, skoro pakiety musiały być zostawiane na wycieraczkach przed Konsulatami np. w H. Nie wiadomo zatem kto, i czy w ogóle je odbierał, czy wszystkie trafiły do urny i były uczciwie policzone. Następnie wskazała, że zmiany w prawie wyborczym dokonywane były w okresie krótszym, niż określony wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego, tj. krótszym niż 6 miesięcy przed wyborami i pogwałceniem zasad prawidłowej legislacji. Zdaniem wnoszącej protest, miały one na jeden celu ułatwienie wygranej kandydatowi partii rządzącej. Wobec nieprzeprowadzenia wyborów zgodnie z zasadami opisanymi w Konstytucji RP, M.M-B. wniosła o ich unieważnienie. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Wniesiony protest wyborczy należało pozostawić bez dalszego biegu. Trzeba przede wszystkim wskazać, iż z mocy art. 129 Konstytucji RP prawo do zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP przysługuje wyborcy, jednakże na zasadach określonych w ustawie. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie kwestii proceduralnych należy natomiast wskazać, iż według art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Zestawienie tego przepisu o charakterze procesowym, z materialnoprawnymi podstawami protestu wyborczego nie pozostawia wątpliwości, że w proteście wyborczym można podnieść tylko takie zarzuty, które przewiduje Kodeks wyborczy. Pomijając przestępstwa wymienione w art. 82 § 1 pkt 1 k.wyb., można więc podnieść jedynie
3 naruszenia wyłącznie tych przepisów Kodeksu wyborczego, które dotyczą głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, co wynika expressis verbis z art. 82 § 1 pkt 2 k.wyb. W kontekście wyżej przedstawionych wymogów ustawowych dotyczących protestu wyborczego nie ulega wątpliwości, że wniesiony protest wymogów tych nie spełnia. Powołane zostały w nim naruszenia ujęte w sposób ogólny i nieskonkretyzowane do określonych przypadków. Nadto, powołano naruszenia przepisów, które pozostają poza zakresem możliwym do weryfikacji w postępowaniu protestowym, co należy odnieść np. do wskazywanego w proteście niekonstytucyjnego terminu przeprowadzonych wyborów. Rzecz jednak w tym, że art. 128 ust. 2 Konstytucji RP nie dotyczy samego głosowania, ale organizacji wyborów, a tym samym pozostaje poza zakresem kwestionowania w trybie protestu wyborczego, skoro jego podstawy określa ściśle art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb. Kampania wyborcza, co do której również zastrzeżenia zgłosił wnoszący protest także nie może być oceniana w postępowaniu protestowym, gdyż sposób jej prowadzenia nie jest związany z głosowaniem. W zakresie podnoszonej niemożności głosowania za granicą skarżący poprzestaje na ogólnych twierdzeniach, nie wskazując na określone przypadki pozbawienia prawa do głosowania, wsparte określonymi dowodami. Wskazanie na dowody na poparcie twierdzeń skarżącego, należy także do wymogów formalnych protestu, podczas gdy wnoszący protest żadnych dowodów nie wskazał. W związku z tym, że według art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321, należało orzec jak w sentencji.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 5143/20 2020-07-28Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, który nie podnosi zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub Kodeksu karnego dotyczących przebiegu głosowania lub ustalenia wyników wyborów, podlega…
- I NSW 4722/20 2020-07-31Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzutach niekonstytucyjności terminu wyborów, zmian w Kodeksie wyborczym, nierównego traktowania przez media, nielegalnego f…
- I NSW 2420/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, oparty na zarzucie przeprowadzenia wyborów w terminie sprzecznym z przepisami, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym?
- I NSW 1341/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko ważności wyboru Prezydenta RP, oparty na zarzutach dotyczących niezgodności przeprowadzonych wyborów z Konstytucją RP, naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego innych niż dotyczące głosowani…
- I NSW 2141/20 2020-07-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który podnosi ogólne zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP, Kodeksu wyborczego i przepisów karnych, nie wiążąc ich z konkretnymi okolicz…
Powołane przepisy
art. 129art. 82 § 1 pkt 1art. 321 § 3art. 82 § 1 pkt 2art. 128 ust. 2art. 322 § 1art. 321§ 1 pkt 1§ 3§ 1 pkt 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy