I NSW 495/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-01-09
Skład orzekający: Elżbieta Karska, Tomasz Demendecki, Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów mających wpływ na wynik wyborów i nie przedstawia dowodów na ich poparcie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził, że protest wyborczy, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, w tym braku wskazania na wpływ zarzucanych naruszeń na przebieg głosowania lub ustalenie wyników, a także braku przedstawienia dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Nawet jeśli doszło do naruszenia procedury, brak dowodów na wpływ tego naruszenia na wynik wyborów uzasadnia odrzucenie protestu.Stan faktyczny
J.M. złożył protest wyborczy przeciwko pracy Obwodowej Komisji Wyborczej, kwestionując sposób, w jaki zapytano go o chęć wzięcia karty do referendum. Wniósł o unieważnienie wyborów. Sąd Najwyższy zauważył, że mogło dojść do naruszenia procedury, jednak skarżący nie przedstawił żadnych dowodów ani nie uprawdopodobnił opisanego przebiegu zdarzeń ani jego wpływu na wynik wyborów lub referendum.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia ustawowych wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 495/23 POSTANOWIENIE Dnia 9 stycznia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu J. M. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 9 stycznia 2024 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu UZASADNIENIE J. M. złożył protest wyborczy, który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 26 października 2023 r. na pracę Obwodowej Komisji Wyborczej w G. w gminie M.. Składający protest podkreślił, że został zapytany czy bierze kartę do referendum. W treści protestu poddał w wątpliwość czy zechce takie zapytanie potwierdzić mąż zaufania. J. M. wniósł o unieważnienie wyborów. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSW 495/23 2 Jak wynika z art. 82 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r., poz. 2408) przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu: 1. dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów; 2. naruszenia przepisów Kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Poza tym, zgodnie z art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Co do zarzutu związanego z pytaniem o ilość wydawanych kart do głosowania, Sąd Najwyższy stwierdza, że członkowie obwodowych komisji wyborczych nie powinni pytać o to, jakie karty do głosowania wydać wyborcy, lecz wydawać wszystkie karty do głosowania, tj. zarówno karty do głosowania w wyborach do Sejmu i do Senatu, jak też karty do głosowania w referendum. Pismem z dnia 15 października 2023 r. kierowanym do okręgowych komisji wyborczych Państwowa Komisja Wyborcza przypomniała, że to wyborca ma prawo odmówić przyjęcia którejś z kart do głosowania, natomiast komisja obwodowa nie może pytać, które karty wydać. Zgodnie z art. 161 § 1 Kodeksu wyborczego wytyczne Państwowej Komisji Wyborczej są wiążące dla obwodowych komisji wyborczych. W ocenie Sądu Najwyższego, na tle zarzutów niniejszej sprawy stwierdza się, że mogło dojść do naruszenia procedury określonej w wytycznych. Jednak wnoszący protest nie przedstawił żadnych dowodów, ani nie uprawdopodobnił opisanego przebiegu zdarzeń, o ile miał miejsce lub w jaki sposób wpłynął na referendum lub wybory. Sąd Najwyższy podkreśla też, że nie podniesiono faktu nieotrzymania karty do głosowania w referendum. Składający protest nie wskazuje także na żadną sytuację, w której wyborcy taka karta do głosowania nie została wydana. Mają powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego, z uwagi na brak zarzutów, które nawiązywałyby do podstaw
I NSW 495/23 3 ich wniesienia określonych w art. 82 § 1 Kodeksu wyborczego i w związku z art. 241 § 3 Kodeksu wyborczego, czyli z powodu niespełnienia ustawowego wymogu, polegającego na konieczności wskazania, że zarzucane naruszenia prawa miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania, a także na niesformułowanie zarzutów oraz nieprzedstawienie i niewskazanie dowodów, na których opierają swoje zarzuty, pozostawia protest bez dalszego biegu. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 502/23 2024-01-09Czy protest wyborczy, który nie przedstawia dowodów ani nie uprawdopodabnia zarzucanych naruszeń procedury wydawania kart do głosowania, a także nie wskazuje na ich wpływ na wynik wyborów lub referendum, powinien zostać…
- I NSW 505/23 2024-01-09Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mającego wpływ na wynik wyborów, a także nie przedstawia dowodów na poparcie swoich twierdzeń, p…
- I NSW 1046/23 2024-01-09Czy protest wyborczy dotyczący nieprawidłowości w wydawaniu kart do głosowania, który nie zawiera dowodów wpływu na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- III SW 154/15 2015-11-26Czy protest wyborczy, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom lub naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego bieg…
- I NSW 286/19 2019-11-21Czy protest wyborczy, który nie wskazuje na wpływ zarzucanych naruszeń prawa na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyniki wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 82 § 1art. 241 § 3art. 161 § 1art. 243 § 1art. 241 § 3§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy