I NSW 5356/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-29
Skład orzekający: Krzysztof Wiak, Leszek Bosek, Tomasz Demendecki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę, który zarzuca uniemożliwienie mu oddania głosu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jeśli nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów kodeksu wyborczego mających wpływ na wynik wyborów, a także nie wykazuje wpływu tych naruszeń na wynik wyborów?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest wyborczy bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym. Wnosząca protest nie sformułowała konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw przeciwko wyborom lub naruszeń przepisów mających wpływ na wynik wyborów, ani nie wykazała wpływu hipotetycznych naruszeń na wynik wyborów. Przedmiotem protestu wyborczego jest ważność wyboru, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg głosowania i ustalenie jego wyników, poparte dowodami.Stan faktyczny
Wyborca B.K. wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając uniemożliwienie jej oddania głosu w wyborach zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. W jej ocenie brak możliwości oddania głosu miał wpływ na wynik wyborów. Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest wyborczy bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 5356/20 POSTANOWIENIE Dnia 29 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Krzysztof Wiak (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Tomasz Demendecki (sprawozdawca) w sprawie z protestu wyborczego B. K. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, przy udziale Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 29 lipca 2020 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pani B.K. pismem z dnia 16 lipca 2020 r. (data stempla pocztowego) wniosła protest wyborczy przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Wnosząca protest zarzuciła, że uniemożliwiono jej oddanie głosu w wyborach zarządzonych na dzień 10 maja 2020 r. W jej ocenie „brak możliwości oddania głosów w wyborach miał wpływ na ich wynik, ponieważ wynik wyborów ustala się jako iloraz głosów oddanych na danego kandydata do ilości głosów ważnych. Jeżeli zatem brak jest głosów ważnych – w liczniku pojawia się liczba „zero” – występuje tzw. dzielenie przez „zero”, a tym samym nie ma możliwości ustalenia wyników wyborów jakie odbyły się 10 maja 2020 r.”
2 Prokurator Generalny RP przedstawiając swoje stanowisko w sprawie zasadności protestu wyborczego wniósł o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył co następuje: Zasady wnoszenia protestów określone zostały w przepisach ogólnych art. 82 i 83 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. 2019, poz. 684 ze zm.; dalej: k.wyb.) oraz – w odniesieniu do wyborów Prezydenta RP – w przepisach szczególnych art. 321-324 k.wyb. i art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (Dz. U. poz. 979, dalej: „u.wyb 2020”). Zgodnie z art. 82 § 4 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania, a zgodnie z art. 82 § 5 k.wyb. prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Zgodnie z art. 82 § 1 k.wyb. protest przeciwko wyborowi Prezydenta RP może być wniesiony z powodu: 1) dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub 2) naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. Ponadto, stosownie do art. 321 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Wnosząca protest wyborczy nie sformułowała jednak w jego treści żadnego zarzutu w wyżej wskazanym zakresie. Wskazać ponadto trzeba, że osoba wnosząca protest jest ponadto zobowiązana do wykazania wpływu wystąpienia naruszeń na wynik wyborów. Przedmiotem protestu wyborczego jest bowiem ważność wyboru określonej osoby, a podstawę zakwestionowania tej ważności stanowią czyny przestępcze i delikty wyborcze rzutujące na przebieg
3 głosowania i ustalenie jego wyników lub ustalenie wyników samych wyborów poparte konkretnymi dowodami, o których wiadomo wnoszącemu protest. Zgodnie z art. 322 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest niespełniający warunków określonych w art. 321 k.wyb., w tym protest, który nie dotyczy kwestii objętych przedmiotowym zakresem protestu (podobnie SN w postanowieniach: z 12 października 2000 r., III SW 19/00, z 13 października 2000 r., III SW 25/00, III SW 42/00, z 17 października 2000 r., III SW 53/00, z 18 października 2001 r., III SW 43/01, niepubl.). Ubocznie należy wskazać, że w dniu 10 maja 2020 r. Państwowa Komisja Wyborcza podjęła uchwałę nr 129/2020 w sprawie stwierdzenia braku możliwości głosowania na kandydatów w wyborach Prezydenta RP. Stwierdziła w niej, że w wyborach zarządzonych na 10 maja 2020 r. brak było możliwości głosowania na kandydatów i uznała, iż fakt ten jest równoważny w skutkach z przewidzianym w art. 293 § 3 k.wyb. brakiem możliwości głosowania ze względu na brak kandydatów. Powyższe, jak wskazał Prokurator Generalny w swoim stanowisku do protestu skarżącej, odpowiada sytuacji, w której nie zarejestrowano w ogóle żadnego kandydata. W takim wypadku wyborów nie przeprowadza się, co oznacza, że wybory w dniu 10 maja 2020 r. nie odbyły się. Z tych względów, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb. w zw. z art. 321 § 3 k.wyb. oraz art. 82 § 1 k.wyb. pozostawiono protest wyborczy bez dalszego biegu.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 4464/20 2020-07-31Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub popełnienia przestępstwa przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawio…
- I NSW 4921/20 2020-07-30Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta RP, który nie wskazuje na naruszenie przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstwo przeciwko wyborom mające wpływ na wynik wyborów, ani nie przedstawia dowodów…
- I NSW 574/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera zarzutów naruszenia konkretnych przepisów Kodeksu wyborczego ani zarzutów popełnienia przestępstwa przeciwko wybor…
- I NSW 3328/20 2020-07-30Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie zawiera skonkretyzowanych zarzutów dotyczących naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpł…
- I NSW 5042/20 2020-07-29Czy protest wyborczy wniesiony przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu, jeśli nie zawiera dowodów potwierdzających podniesione zarzuty?
Powołane przepisy
art. 82art. 321art. 15 ust. 2art. 82 § 4art. 82 § 5art. 82 § 1art. 321 § 3art. 322 § 1art. 293 § 3§ 4§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy