I NSW 69/19

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-09-19

Skład orzekający: Dariusz Czajkowski, Leszek Bosek, Aleksander Stępkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy może zawiesić wybory do Sejmu i Senatu na wniosek obywatela, który nie spełnia wymogów formalnych protestu wyborczego?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy nie może zawiesić wyborów do Sejmu i Senatu na wniosek obywatela, który nie spełnia wymogów formalnych protestu wyborczego, ponieważ polskie prawo konstytucyjne nie przewiduje takiej procedury. Wniosek o zawieszenie wyborów, jako dotyczący procedury o charakterze publicznoprawnym, jest niedopuszczalny i podlega odrzuceniu.
Stan faktyczny
B. W. złożył do Sądu Najwyższego wniosek o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu zaplanowanych na 13 października 2019 r. oraz o skierowanie pytania do Trybunału Konstytucyjnego. Wniosek został złożony przed planowaną datą wyborów i nie spełniał wymogów formalnych protestu wyborczego określonych w Kodeksie wyborczym. Zarówno Prokurator Generalny, jak i Państwowa Komisja Wyborcza uznali pismo za niedopuszczalne.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił odrzucić wniosek.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 69/19 POSTANOWIENIE Dnia 19 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Dariusz Czajkowski (przewodniczący) SSN Leszek Bosek SSN Aleksander Stępkowski (sprawozdawca) w przedmiocie wniosku B. W. o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 13 października 2019 r. z udziałem Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej i Prokuratora Generalnego po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 19 września 2019 r., postanawia: wniosek odrzucić. UZASADNIENIE W piśmie z dnia 5 września 2019 r. B. W. zwrócił się do Sądu Najwyższego z wnioskiem „o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu w dniu 13 października 2019 r. i pytanie do Trybunału Konstytucyjnego”. Stwierdził, że skoro w świetle art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego zgłoszenie protestu przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu może nastąpić w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów, to „jest czynnością przedwczesną, a zatem niedopuszczalną”. Wyłącza – jego zdaniem – możliwość korzystania z prawa do złożenia protestu na podstawie art. 101 ust. 2 Konstytucji. Zarówno Prokurator Generalny, jak i Zastępca Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej stwierdzili, że pismo B. W., jako złożone 2 przedwcześnie i niespełniające wymogów formalnych określonych w art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, powinno pozostać bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684 ze zm.), protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Pismo B. W. z dnia 5 września 2019 r. nie może być uznane za protest wyborczy ponieważ zostało złożone przed planowaną datą wyborów do Sejmu i Senatu i nie dotyczy ich ważności. Zawiera ono natomiast poglądy na temat obowiązującego prawa, a jednocześnie wnioski o zawieszenie wyborów do Sejmu i Senatu oraz o zainicjowanie kontroli konstytucyjności art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, które nie mają podstaw prawnych. Pismo o takiej treści można było, co najwyżej, potraktować jako niedopuszczalny wniosek o zainicjowanie przez Sąd Najwyższy kontroli konstytucyjności, któremu towarzyszy kolejny wniosek o zabezpieczenie pierwszego, w postaci zawieszenia wyborów. Polskie prawo konstytucyjne nie zna procedury inicjowania kontroli konstytucyjności ustaw w drodze skierowania wniosku do Sądu Najwyższego. Co więcej, Sąd Najwyższy wskazywał już w swoim orzecznictwie, że w sprawach publicznych udzielenie zabezpieczenia jest możliwe jedynie jako sytuacja wyjątkowa, o ile istnieje wyraźny przepis prawa publicznego określający szczegółowo podmiot upoważniony do udzielenia zabezpieczenia, jego formę oraz zakres (zob. postanowienie z dnia 27 marca 2019 r., I NO 59/18). Wniosek o zawieszenie wyborów do Sejmu i do Senatu nie został przewidziany ani na gruncie konstytucyjnym, ani w Kodeksie wyborczym. Odnosi się przy tym do mającej publicznoprawny charakter procedury służącej realizacji konstytucyjnych zasad suwerenności Narodu i przedstawicielstwa (art. 4 ust. 1 i 2 Konstytucji). Wniosek taki jest więc niedopuszczalny, a konsekwencją tego jest jego odrzucenie (ogólnie na temat skutku czynności niedopuszczalnych najpełniej i trafnie postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 lipca 2017 r., III CZ 25/17). 3 Biorąc te okoliczności pod uwagę Sąd Najwyższy postanowił, jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 241 § 1art. 101 ust. 2art. 4 ust. 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy