I NSW 764/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-07
Skład orzekający: Tomasz Przesławski, Paweł Czubik, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu protestującego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie zawierał on konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia własnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, a jedynie ogólne stwierdzenia dotyczące przebiegu głosowania. Sąd podkreślił, że nie jest upoważniony do inicjowania postępowania z urzędu, formułowania zarzutów za protestującego ani wskazywania dowodów. Protest obarczony takim brakiem formalnym nie podlega uzupełnieniu.Stan faktyczny
Wnoszący protest wniósł o uznanie wyborów do Sejmu i Senatu z 15 października 2023 r. za nieważne. Protest został wniesiony 25 października 2023 r. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym. W uzasadnieniu wskazano, że protest zawierał jedynie ogólne zarzuty dotyczące przebiegu głosowania w Polsce, bez wskazania konkretnych naruszeń własnego interesu protestującego.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSW 764/23 POSTANOWIENIE Dnia 7 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu S. B. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 7 grudnia 2023 r.,, postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. (r.g.) UZASADNIENIE S.B. (dalej: „wnoszący protest”) pismem nadanym 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu przeprowadzonych w dniu 15 października 2023 r. Wnoszący protest wniósł o „uznanie wyborów za nieważne”. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest wyborczy pozostawiono bez dalszego biegu.
I NSW 764/23 2 Zgodnie z art. 241 § 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 2408; dalej: „k.wyb.”) protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Stosownie do brzmienia art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Konstrukcyjnym elementem protestu wyborczego jest takie sformułowanie zarzutów popełnienia konkretnych przestępstw lub naruszeń ustawy o referendum ogólnokrajowym lub Kodeksu wyborczego dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum lub wyborów, które poparte są dowodami i wykazują naruszenie własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego orzecznictwie Sądu Najwyższego słusznie wskazuje się, że przedmiotem protestu nie mogą być zarzuty abstrakcyjne, hipotetyczne, dotyczące innych osób, bliżej nieokreślone, niezwiązane ściśle z sytuacją prawną protestującego (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 7 listopada 2023 r., I NSW 86/23; z 14 listopada 2023 r., I NSWR 46/23; z 30 października 2019 r., I NSW 117/19; z 18 lipca 2019 r., I NSW 39/19). Z kolei w świetle art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy uchwałą z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, której nadano moc zasady prawnej, jednoznacznie stwierdził, że „w postępowaniach zainicjowanych protestami przeciwko ważności wyborów: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, o których mowa w ustawie z dnia 5 stycznia 2011 r. –
I NSW 764/23 3 Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277, ze zm.), a także w postępowaniu zainicjowanym protestem przeciwko ważności referendum, o którym mowa w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851, ze zm.), nie mają zastosowania przepisy art. 130 § 1-2 oraz art. 1301a § 1-3 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1550, ze zm.)”. W sprawach dotyczących protestów wyborczych nie wzywa się zatem skarżących do uzupełnienia braku formalnego pisma. W ocenianym proteście nie sformułowano zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu wnoszącego protest. Sformułowane w analizowanym proteście zarzuty nie odpowiadają ustawie. Wnoszący protest ograniczył się bowiem do ogólnych zarzutów dotyczących przebiegu głosowania w Polsce. Sąd Najwyższy nie jest upoważniony ani do inicjowania postępowania protestowego z urzędu, ani do formułowania za protestującego zarzutów, ani wreszcie do wskazywania dowodów, na których protestujący opiera swoje zarzuty. Wniesiony protest obarczony jest zatem brakiem formalnym, który nie podlega konwalidacji w niniejszym postępowaniu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 258 k.wyb., postanowił jak w sentencji. [ms] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSW 689/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu protestującego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 201/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 777/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia własnego interesu protestującego i nie jest poparty dowodami, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 854/23 2023-12-07Czy protest przeciwko ważności wyborów, który nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia własnego, konkretnego, rzeczywistego i aktualnego interesu protestującego oraz nie wskazuje dowodów na ich poparcie, powinien zost…
- I NSW 147/23 2023-12-07Czy protest wyborczy, który nie zawiera konkretnych zarzutów naruszenia przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw przeciwko wyborom, mających wpływ na wynik wyborów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 241 § 1art. 241 § 3art. 243 § 1art. 130 § 1art. 1301a § 1art. 258§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy