I NSW 81/20

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-27

Skład orzekający: Ewa Stefańska, Paweł Czubik, Marek Siwek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta RP, oparty na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów karnych lub przepisów kodeksu wyborczego w związku z kampanią medialną, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie wyborczym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy uznał, że protesty wyborcze, które opierają się na zarzutach dotyczących naruszenia przepisów karnych (rozdział XXXI Kodeksu karnego) lub przepisów Kodeksu wyborczego w związku z kampanią medialną, nie spełniają wymogów formalnych. Działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, w tym sposób prezentowania informacji w mediach, nie mogą być powiązane ze znamionami przestępstwa przeciwko wyborom ani naruszać przepisów dotyczących głosowania czy ustalania wyników wyborów w sposób mający wpływ na ich wynik, ponieważ odnoszą się do okresu poprzedzającego dzień głosowania.
Stan faktyczny
Wniesiono protesty wyborcze przeciwko wyborowi Prezydenta RP, zarzucając naruszenie Konstytucji, ustaw i przepisów karnych przez rozpowszechnianie w mediach informacji o zamiarach jednego z kandydatów, co miało wpłynąć na decyzje wyborców. Protestujący wskazali na naruszenia przez konkretną osobę w mediach radiowych i telewizyjnych. Sąd Najwyższy rozpoznał protesty.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protesty wyborcze bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym.

Pełny tekst orzeczenia

Sygn. akt I NSW 81/20 POSTANOWIENIE Dnia 27 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Ewa Stefańska (przewodniczący) SSN Paweł Czubik (sprawozdawca) SSN Marek Siwek w sprawie z protestów wyborczych M. F. T., J. S., A. B. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 27 lipca 2020 r. pozostawia protesty bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M.F.T., J.S., A.B. wnieśli protesty wyborcze przeciwko wyborowi A.D. na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w 2020 r. Protesty złożono z powodu naruszenia przez J.K. Konstytucji, ustaw i „przepisów karnych”, polegającego na rozpowszechnianiu w Radio „M.” i TV „T.” informacji o zamiarach jednego z kandydatów na urząd Prezydenta RP, co spowodowało wśród części wyborców decyzję o uczestnictwie w wyborach i poparciu urzędującego Prezydenta. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Na mocy art. 129 ust. 2 w zw. z ust. 1 Konstytucji RP, wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru 2 Prezydenta RP na zasadach określonych w ustawie z dnia 2 czerwca 2020 r. o szczególnych zasadach organizacji wyborów powszechnych na Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych w 2020 r. z możliwością głosowania korespondencyjnego (dalej: u.wyb.2020), a w zakresie nią nieuregulowanym w oparciu o przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (k.wyb.) stosowane odpowiednio. Materialnoprawne podstawy protestu wyborczego określone są w art. 82 § 1 pkt 1 i 2 k.wyb., w myśl którego przeciwko ważności wyborów, ważności wyborów w okręgu lub wyborowi określonej osoby może być wniesiony protest z powodu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, mającego wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników wyborów lub naruszenia przepisów kodeksu dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, mającego wpływ na wynik wyborów. W zakresie wymogów proceduralnych należy natomiast wskazać, iż art. 321 § 3 k.wyb. stanowi, iż wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić lub wskazać dowody, na których opiera swoje zarzuty. Analiza treści wniesionych protestów wyborczych prowadzi do wniosku, że nie wskazano w nich przestępstwa określonego w rozdziale XXXI Kodeksu karnego, do jakiego miałoby dojść w związku z głosowaniem w wyborach prezydenckich, ani także żadnych przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników wyborów, które miałby zostać naruszone. W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazywano już wielokrotnie, że ani działania podejmowane w trakcie kampanii wyborczej, ani takie, które mogły stanowić naruszenie ciszy wyborczej, nie stanowią przestępstwa przeciwko wyborom określonego m.in. w art. 249 pkt 2 k.k. Ze swej istoty odnoszą się one do okresu poprzedzającego dzień głosowania, a tym samym nie mają niezbędnego związku z czynnościami polegającymi na oddawaniu głosu w lokalu wyborczym, ani z ustalaniem wyników głosowania przez właściwe komisje wyborcze (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: 20 lipca 2010 r., III SW 317/10; 10 czerwca 2015 r., III SW 36/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 54/15; 11 czerwca 2015 r., III SW 57/15). 3 Uwzględniając powyższe, należy stwierdzić, że również zarzuty dotyczące sposobu prezentowania w mediach publicznych informacji na temat poszczególnych kandydatów nie mogą być w żadnym razie powiązane ze znamionami przestępstwa stypizowanego w art. 249 pkt 2 k.k. Audycje radiowe czy telewizyjne emitowane w okresie kampanii wyborczej nie mogą bowiem zakłócać, utrudniać bądź uniemożliwiać udziału w głosowaniu lub oddania głosu w dniu wyborów, czyli po zakończeniu kampanii wyborczej. Ostatecznie, należało uznać, że nie zostały spełnione wymogi formalne protestu wyborczego określone w art. 321 § 3 k.wyb., a w takiej sytuacji art. 322 § 1 k.wyb. nakazuje pozostawić protest bez dalszego biegu. Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 129 ust. 2art. 82 § 1 pkt 1art. 321 § 3art. 249 pkt 2 KKart. 322 § 1§ 1 pkt 1§ 3§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy