I NSW 89/19
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2019-10-22
Skład orzekający: Marek Dobrowolski, Tomasz Demendecki, Paweł Księżak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, wniesiony przed przeprowadzeniem wyborów, jest dopuszczalny?Ratio decidendi
Protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, wniesiony przed ich przeprowadzeniem, jest niedopuszczalny jako przedwczesny. Zgodnie z art. 241 § 1 Kodeksu wyborczego, protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą. Sąd Najwyższy pozostawia taki protest bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego.Stan faktyczny
Pan M.W. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP, zarzucając niekonstytucyjność przepisów Kodeksu wyborczego, które jego zdaniem uniemożliwiają indywidualne ubieganie się o mandat poselski. Protest został wniesiony przed przeprowadzeniem wyborów. Prokurator Generalny i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu jego przedwczesności i niespełnienia warunków formalnych.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 89/19 POSTANOWIENIE Dnia 22 października 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Marek Dobrowolski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Paweł Księżak w sprawie z protestu M. W. przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 22 października 2019 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 10 października 2019 r. (data oddania w polskiej placówce pocztowej publicznego operatora wyznaczonego) Pan M.W. wniósł protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zarządzonych na dzień 13 października 2019 r., który wpłynął do Sądu Najwyższego w dniu 14 października 2019 r. Wnoszący protest zawarł w nim zarzut niekonstytucyjności bliżej nieokreślonych przepisów ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (jednolity tekst: Dz.U. z 2019 r., poz. 684 – dalej k.w.), które uniemożliwiają mu, jako obywatelowi, w pełni korzystać z gwarantowanego konstytucyjnie (art. 66 i art. 99) prawa do kandydowania i ubiegania się o mandat posła. Obowiązujące przepisy Kodeksu wyborczego, zdaniem wnoszącego protest,
2 uniemożliwiają indywidualne ubieganie się o mandat poselski, a tym samym wymuszają na nim konieczność stowarzyszenia się z innymi obywatelami lub wprowadzają przymus przynależności do jednej z istniejących partii politycznych. Taki stan prawny uzależnia zatem korzystanie z biernego prawa wyborczego od arbitralnej woli innego obywatela, który na skutek przypadku znalazł się w pozycji lidera jednej z liczących się partii politycznych. Stan ten, zdaniem wnoszącego protest, jest rozwiązaniem bezprawnym i nie znajduje podstawy w obowiązującej Konstytucji RP. W odpowiedzi na protest zarówno Prokurator Generalny (pismem z dnia 17 października 2019 r.), jak i Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej (pismem z dnia 21 października 2019 r.) wnieśli o pozostawienie tego protestu bez dalszego biegu, z uwagi na to, że został on złożony przedwcześnie i nie spełnia warunków formalnych określonych w art. 241 § 1 k.w. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 101 ust. 2 Konstytucji RP wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyborów na zasadach określonych w ustawie. Zasady i tryb przeprowadzania wyborów do Sejmu RP oraz warunki ważności tych wyborów zostały określone w Kodeksie wyborczym w przepisach ogólnych art. 82 i art. 83 k.w. oraz w odniesieniu do wyborów do Sejmu RP w przepisach szczególnych określonych w art. 241-243 k.w. Zgodnie z art. 241 § 1 k.w. protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu RP wnosi się na piśmie do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe (jednolity tekst: Dz.U. z 2018 r., poz. 2188 z późn. zm.) równoznaczne jest z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Ze wskazanego uregulowania wynika zatem, że protest może być skutecznie wniesiony wyłącznie w określonym terminie. Taką interpretację potwierdził także Sąd Najwyższy, który w uzasadnieniu postanowienia z dnia 20 września 2011 r. (III SW 12/11) wskazał, że
3 „protest wyborczy wniesiony z naruszeniem terminu to zarówno protest przedwczesny, czyli złożony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów, jak i protest spóźniony, czyli wniesiony po upływie tego terminu”. Zważywszy na to, że protest Pana M. W. został wniesiony w dniu 10 października 2019 r., a więc nie tylko przed ogłoszeniem wyników wyborów do Sejmu RP., ale w ogóle przed ich przeprowadzeniem w dniu 13 października 2019 r., Sąd Najwyższy stwierdza, że jest on przedwczesny i został wniesiony z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 241 § 1 k.w., dlatego – na podstawie art. 243 § 1 k.w. – protest ten należało pozostawić bez dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 85/19 2019-10-29Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przed ogłoszeniem wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 77/23 2023-11-29Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu i Senatu, złożony przed ogłoszeniem wyników wyborów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSW 83/23 2023-12-12Czy protest przeciwko ważności wyborów, wniesiony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu jako przedwczesny?
- I NSW 96/19 2019-11-06Czy protest przeciwko ważności wyborów do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przed dniem ogłoszenia wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą, jest wniesiony z naruszeniem terminu?
- I NSW 88/19 2019-10-22Czy protest wyborczy wniesiony przed ogłoszeniem wyników wyborów przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw jest wniesiony z naruszeniem terminu?
Powołane przepisy
art. 66art. 99art. 241 § 1art. 101 ust. 2art. 82art. 83art. 241art. 243 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy