I NSW 894/20
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2020-07-28
Skład orzekający: Mirosław Sadowski, Paweł Księżak, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest wyborczy wniesiony przez osobę, która nie została dopuszczona do kandydowania na Prezydenta Rzeczypospolitej, może być rozpoznany przez Sąd Najwyższy, jeśli nie spełnia wymogów formalnych dotyczących legitymacji czynnej?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wyborczy wniesiony przez osobę, która nie posiada legitymacji czynnej do jego wniesienia. Prawo do wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przysługuje wyłącznie wyborcy, przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej lub pełnomocnikowi wyborczemu, zgodnie z przepisami Kodeksu wyborczego. Protest dotyczący naruszeń związanych z wykonywaniem czynnego prawa wyborczego kandydata może być wniesiony jedynie przez pełnomocnika wyborczego.Stan faktyczny
S.G. wniósł protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, zarzucając dyskryminacyjne uniemożliwienie mu kandydowania z powodu braku poparcia partyjnego. Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych. Sąd Najwyższy rozpoznał protest, który został wniesiony przez S.G. jako „kandydat na Prezydenta RP”.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu na podstawie art. 322 § 1 Kodeksu wyborczego.Pełny tekst orzeczenia
Sygn. akt I NSW 894/20 POSTANOWIENIE Dnia 28 lipca 2020 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Mirosław Sadowski (przewodniczący) SSN Paweł Księżak (sprawozdawca) SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu wyborczego S.G. przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 lipca 2020 r. pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z dnia 16 lipca 2020 r. S. G. wniósł protest „przeciwko faktycznemu pozbawieniu konstytucyjnego prawa do zostania wybranym nowym Prezydentem Rzeczypospolitej”, zarzucając „dyskryminacyjne uniemożliwienie wystartowania w wyborach zarządzonych na dzień 28 czerwca 2020 r. takim kandydatom, jak ja, tj. takim, którzy nie mają oparcia w ogólnopolskich strukturach partyjnych, z kilkudziesięcioma tysiącami członków”. W odpowiedzi na protest Przewodniczący Państwowej Komisji Wyborczej wyraził opinię, że nie spełnia on wymogów formalnych przewidzianych dla protestu wyborczego i w związku z tym powinien pozostać bez rozpoznania.
2 W odpowiedzi na protest Prokurator Generalny wniósł o pozostawienie go bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 129 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej wyborcy przysługuje prawo zgłoszenia do Sądu Najwyższego protestu przeciwko ważności wyboru Prezydenta Rzeczypospolitej na zasadach określonych w ustawie. Stosownie do art. 82 § 4 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2019 r., poz. 684 i 1504 oraz z 2020 r., poz. 568; dalej: k.wyb.) protest przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej może wnieść wyborca, którego nazwisko w dniu wyborów było umieszczone w spisie wyborców w jednym z obwodów głosowania. Art. 82 § 5 k.wyb. stanowi, że prawo wniesienia protestu przysługuje również przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej i pełnomocnikowi wyborczemu. Art. 322 § 1 k.wyb. przewiduje, że Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 321. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu. S. G. wniósł protest samodzielnie, jako „kandydat na Prezydenta RP” – co wynika nie tylko z treści protestu, ale także z samego sposobu oznaczenia osoby wnoszącego protest – powołując się na naruszenie jego czynnego prawa wyborczego (prawa wybieralności), a nie biernego prawa wyborczego przysługującego mu jako wyborcy. Z treści powołanych powyżej przepisów wynika zaś w sposób jednoznaczny, że prawo wniesienia protestu przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej przysługuje jedynie wyborcy (art. 82 § 4 k.wyb.), przewodniczącemu właściwej komisji wyborczej oraz pełnomocnikowi wyborczemu (art. 82 § 5 k.wyb.). Zważywszy zatem, że w sytuacji, gdy protest odnosi się do naruszeń związanych z wykonywaniem czynnego prawa wyborczego kandydata na Prezydenta Rzeczypospolitej, legitymacja do jego wniesienia, zgodnie z art. 82 § 5 k.wyb., przysługuje wyłącznie pełnomocnikowi wyborczemu, stwierdzić należy,
3 iż rozpoznawany protest został wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną i jako taki winien zostać pozostawiony bez dalszego biegu. Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 322 § 1 k.wyb., orzekł jak w sentencji postanowienia.
Powiązane orzeczenia
- I NSW 575/20 2020-07-30Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę przeciwko kandydatowi, który nie został wybrany na Prezydenta Rzeczypospolitej, spełnia warunki formalne określone w Kodeksie wyborczym i Konstytucji?
- I NSW 3647/20 2020-07-28Czy protest wyborczy wniesiony przez wyborcę, który powołuje się na naruszenie Konstytucji RP oraz na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej wydaną z rażącym naruszeniem prawa, spełnia wymogi formalne określone w Kodeksie…
- I NSW 10239/25 2025-06-27Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, wniesiony przez osobę niebędącą wyborcą, którego nazwisko było umieszczone w spisie wyborców, lub przewodniczącym komisji wyborczej albo pełno…
- I NSW 3887/20 2020-07-31Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej, który nie spełnia wymogów formalnych określonych w Kodeksie wyborczym, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSW 9397/25 2025-06-26Czy protest wyborczy przeciwko wyborowi Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, który nie wskazuje konkretnych naruszeń przepisów Kodeksu wyborczego lub przestępstw mających wpływ na wynik wyborów, a jedynie domaga się uni…
Powołane przepisy
art. 129 ust. 2art. 82 § 4Art. 82 § 5Art. 322 § 1art. 321§ 4§ 5§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy