I NSWR 1054/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-28
Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Paweł Czubik, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ wnioskodawczyni nie sformułowała w nim zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Podniesione zarzuty dotyczyły wyłącznie możliwości dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom, co nie stanowi podstawy do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym.Stan faktyczny
M. L. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, zarzucając popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom polegającego na złamaniu ciszy wyborczej poprzez publikację sondaży wyborczych przed zakończeniem głosowania. Wnioskodawczyni opisała również sytuacje zaobserwowane jako wyborca i członek komisji wyborczej. Prokurator Generalny i Państwowa Komisja Wyborcza zajęli stanowisko w sprawie, wnosząc o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z przyczyn formalnych lub uznanie jego bezzasadności.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 1054/23 POSTANOWIENIE Dnia 28 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu M. L. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 28 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE M. L., pismem z 25 października 2023 r. (data nadania pisma w placówce operatora wyznaczonego), wniosła do Sądu Najwyższego „wniosek o powtórzenie Referendum”. W tytułowym piśmie M. L. zarzuciła „popełnienie przestępstwa przeciwko wyborom, polegającego na złamaniu ciszy wyborczej poprzez powszechną publikację sondaży wyborczych przeprowadzonych w dniu głosowania przed jego zakończeniem” w związku z czym wniosła o uznanie wyborów za nieważne. W dalszej części pisma opisała sytuacje, które zaobserwowała jako wyborca, a zarazem członek Komisji Wyborczej nr […] w S. Pismem z 24 listopada 2023 r. Prokurator Generalny wyraził podgląd, że w odniesieniu do zarzutu zadawania przez członków obwodowej komisji wyborczej
I NSWR 1054/23 2 pytań o ilość kart, protest referendalny jest zasadny i może mieć wpływ na wynik referendum, odnośnie do zarzutu dopuszczenia się przestępstwa polegającego na publikacji wyników sondaży wyborczych w dniu głosowania przed jego zakończeniem protest referendalny jest bezzasadny, w pozostałym zaś zakresie protest należy pozostawić bez dalszego biegu. Pismem z 24 listopada 2023 r. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu z przyczyn formalnych, zaś w przypadku jego rozpoznania o uznanie bezzasadności protestu, zaś jeżeli rzeczywiście doszło do naruszenia procedury uznanie zasadności protestu, ale bez wpływu na wynik referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: 1. Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”) protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum oraz jego rozpatrywania stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). 2. Stosownie do art. 33 ust. 1 u.r.o. przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Zgodnie zaś z art. 241 § 3 k.wyb. wnoszący protest ma nie tylko obowiązek sformułowania w nim zarzutów, ale również przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty. Niesprostanie przez wnoszącego protest tym obowiązkom, zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., prowadzi do pozostawienia protestu bez dalszego biegu. 3. Przekładając powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że M. L. w piśmie z 25 października 2023 r. nie sformułowała zarzutu dopuszczenia się
I NSWR 1054/23 3 przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, gdyż podniesione zarzuty dotyczyły wyłącznie możliwości dopuszczenia się przestępstwa przeciwko wyborom. 4. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 1795/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyni…
- I NSWR 916/23 2023-11-28Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, a jedynie ogó…
- I NSWR 1995/23 2023-11-30Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących głosowania, ustalenia wynikó…
- I NSWR 515/23 2023-11-23Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstwa lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wyniku referendum, powinien zostać poz…
- I NSWR 710/23 2023-11-28Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wyniku referendum…
Powołane przepisy
art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 33 ust. 1art. 241 § 3art. 243 § 1§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy