I NSWR 1795/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska, Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, jeśli nie spełnia on wymogów formalnych określonych w ustawie o referendum ogólnokrajowym. W szczególności, protest musi zawierać zarzuty dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, a także wykazywać wpływ tych naruszeń na wynik referendum. Zarzuty nie mieszczące się w tym zakresie czynią protest niedopuszczalnym.Stan faktyczny
E. P. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Skarżący zarzucił, że komisje wyborcze obsadzono „koniem Trojańskim Platformy Obywatelskiej”, co miało doprowadzić do zaniżenia liczby osób biorących udział w referendum. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 1795/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Demendecki (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Elżbieta Karska SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu E. P., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. [SOP] UZASADNIENIE Pismem z 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) E. P. (dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. W uzasadnieniu protestu Skarżący stwierdził, że „dopuszczono się w sprawie referendum przestępstwa mającego zmasowany charakter w całej Polsce”. Jak wskazał w uzasadnieniu protestu, „w całej Polsce komisje wyborcze obsadzono - koniem Trojańskim Platformy Obywatelskiej w związku z czym doszło do zaniżenia liczby osób biorących udział w referendum a tym samym nieważności referendum”.
I NSWR 1795/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącego nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o. Skarżący nie sformułował bowiem zarzutów w sposób określony w powołanym wyżej art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb. Skarżący wskazuje w uzasadnieniu, że „komisje wyborcze obsadzono – koniem Trojańskim Platformy Obywatelskiej”. Nie wyjaśnił jednak na czym miałoby to polegać i dlaczego miałoby mieć wpływ na wynik referendum. Skarżący nie przedstawił ponadto żadnych dowodów, które stanowiłyby potwierdzenie zaistniałych okoliczności. W proteście brak jest też wskazania, jakie konkretnie przestępstwo zostało popełnione i czy miało ono bezpośredni wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub
I NSWR 1795/23 3 wyników referendum. Skarżący nie spełnił tym samym ustawowego wymogu polegającego na konieczności wykazania, że zarzucane naruszenia rzeczywiście miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników referendum. Skarżący nie spełnił tym samym ustawowego wymogu polegającego na konieczności wykazania, że zarzucane naruszenia rzeczywiście miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników referendum. Zważyć zatem należy, że nieprawidłowości takie, o ile rzeczywiście miały miejsce nie zostały wykazane. Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów na ich potwierdzenie, uchybiając tym samym obowiązkowi wynikającemu z art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. (r.g.) [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 1105/23 2023-11-28Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wynik…
- I NSWR 628/23 2023-11-23Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zarzuca popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania…
- I NSWR 9/23 2023-11-21Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie dotyczy zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wynik…
- I NSWR 515/23 2023-11-23Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów przestępstwa lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników lub wyniku referendum, powinien zostać poz…
- I NSWR 1049/23 2023-11-28Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie wskazuje na dopuszczenie się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenie przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub…
Powołane przepisy
art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 241 § 3art. 243 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy