I NSWR 628/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-23

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zarzuca popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ zarzuty podniesione przez skarżącego nie mieściły się w katalogu określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Ustawa ta precyzyjnie określa, że protest może być wniesiony jedynie ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Ogólne rozważania i subiektywne odczucia skarżącego, bez wskazania na konkretne naruszenia lub przestępstwa, nie spełniają wymogów formalnych protestu.
Stan faktyczny
J. K. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. Skarżący podniósł, że wiele lokali wyborczych było czynnych po godzinie 21, nie zabezpieczono osób w kolejkach, a wyborcy byli dowożeni po zamknięciu lokali. W ocenie skarżącego miało to świadczyć o popełnieniu przestępstwa przeciwko wyborom i naruszeniu przepisów przez organy wyborcze.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 628/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie z protestu J. K., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 18 października 2023 r. (data stempla pocztowego) J. K. (dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu protestu Skarżący stwierdził, że jest osobą uprawnioną do udziału w wyborach powszechnych i referendach. W ocenie Skarżącego wiele lokali wyborczych było czynnych po godz. 21. Nikt nie zabezpieczył osób zgromadzonych w kolejkach, a ilość chcących zagłosować stale rosła. Wyborcy po zamknięciu lokali wyborczych byli dowożeni do „białego rana”. I NSWR 628/23 2 Wszystkie te okoliczności świadczą w ocenie Skarżącego o popełnianiu przestępstwa przeciwko wyborom i naruszenia przez właściwy organy wyborcze przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyników referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącego nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o., bowiem nie dotyczą dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum I NSWR 628/23 3 lub naruszenia przepisów tej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Skarżący we wniesiony proteście przedstawia bowiem ogólne rozważania dotyczące przebiegu referendum oraz jego subiektywne odczucia z tym związane. Nie załącza też żadnych dowodów, które świadczyłyby o popełnieniu przestępstwa przeciwko referendum ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 243 § 1§ 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy