I NSWR 40/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-21
Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ zarzuty podniesione przez skarżącego nie mieściły się w katalogu określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Ustawa ta precyzyjnie określa podstawy protestu, który może być wniesiony jedynie ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Brak spełnienia tych wymogów skutkuje niedopuszczalnością protestu.Stan faktyczny
Skarżący wniósł protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego 15 października 2023 r., podnosząc zarzuty dotyczące sposobu wręczenia mu karty referendalnej przez pracownika lokalu wyborczego. Skarżący przedstawił również oświadczenie znajomej jako dowód na to, że nie był to odosobniony przypadek. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, podczas gdy Prokurator Generalny wyraził pogląd o zasadności protestu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 40/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie z protestu M.B., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 20 października 2023 r. (data prezentaty – 23 października 2023 r.) M. B. (dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu protestu Skarżący stwierdził, że jako wiekowy emeryt, poruszający się za pomocą kul spełnił swój obywatelski obowiązek i udał się do lokalu wyborczego. Był on jednak oburzony tym, że „z wybrednym komentarzem” została mu podana karta referendalna, o którą sam się jak stwierdził upomniał. W ocenie Skarżącego nie był to odosobniony przypadek, na dowód czego przedstawił oświadczenie jego znajomej.
I NSWR 40/23 2 Państwowa Komisja Wyborcza w odpowiedzi na protest Skarżącego wniosła o pozostawienie go bez dalszego biegu, przedstawiając w tym zakresie argumentację. Prokurator Generalny w odpowiedzi na protest Skarżącego wyraził pogląd o zasadności protestu, a naruszenie przepisów ustawy o referendum może w ocenie Prokuratora Generalnego mieć wpływ na wynik referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącego nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o.
I NSWR 40/23 3 Skarżący nie sformułował bowiem zarzutów w sposób określony w powołanym wyżej art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb. Nie spełnił zatem ustawowego wymogu polegającego na konieczności wskazania, że zarzucane naruszenia miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników referendum. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 9/23 2023-11-21Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie dotyczy zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wynik…
- I NSWR 628/23 2023-11-23Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zarzuca popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania…
- I NSWR 1788/23 2023-11-21Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie dotyczy zarzutu popełnienia przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników gł…
- I NSWR 1795/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyni…
- I NSWR 1302/23 2023-11-23Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie precyzuje zarzutów i nie przedstawia dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 241 § 3art. 243 § 1§ 1§ 3
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy