I NSWR 9/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-21

Skład orzekający: Janusz Niczyporuk, Tomasz Demendecki, Elżbieta Karska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie dotyczy zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy o referendum dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, jeżeli zarzuty podniesione w proteście nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 ustawy o referendum ogólnokrajowym. Oznacza to, że protest musi dotyczyć zarzutu dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Ogólne rozważania dotyczące przebiegu referendum nie są wystarczające do merytorycznego rozpoznania protestu.
Stan faktyczny
W. F. wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. Skarżący zarzucił Państwowej Komisji Wyborczej podanie do publicznej wiadomości fałszywych informacji wskazujących, że referendum nie jest wiążące, argumentując, że udział w głosowaniu oznaczał głosowanie zarówno w wyborach, jak i w referendum, co czyniło wynik wiążącym. Państwowa Komisja Wyborcza i Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu na podstawie art. 34 ust. 2 ustawy o referendum ogólnokrajowym w związku z art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 9/23 POSTANOWIENIE Dnia 21 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Janusz Niczyporuk (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Elżbieta Karska w sprawie z protestu W. F., przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 21 listopada 2023 r., postanawia: pozostawić protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 18 października 2023 r. (data stempla pocztowego) W. F.(dalej: „Skarżący”) wniósł do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego 15 października 2023 r. W uzasadnieniu protestu Skarżący stwierdził, że Państwową Komisję Wyborczą podała do publicznej wiadomości fałszywe informacje wskazujące, że referendum nie jest wiążące. Informacja była w ocenie Skarżącego fałszywa, ponieważ jego zdaniem udział w którymkolwiek z głosowań przeprowadzonych 15 października 2023 r. oznaczało, że wyborca głosował zarówno w wyborach do Sejmu i Senatu Rzeczypospolitej Polskiej oraz w referendum ogólnokrajowym. Skarżący podniósł tym samy, że z uwagi na fakt, że I NSWR 9/23 2 obowiązywała jedna lista w głosowaniu (wybory do Sejmu i Senatu oraz referendum), wynik był wiążący. Państwowa Komisja Wyborcza oraz Prokurator Generalny wnieśli o pozostawienie protestu bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zasady wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego określa ustawa z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”). Zgodnie z art. 33 ust. 1 tej ustawy, przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów u.r.o. dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Wszelkie inne zarzuty stanowią wyjście poza przewidziany ustawą przedmiot protestu, co czyni go niedopuszczalnym (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 13 listopada 2007 r., III SW 30/07, niepublikowane). Zgodnie natomiast z art. 34 ust. 1, protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Zgodnie z art. 242. § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy rozpatruje protest w składzie 3 sędziów w postępowaniu nieprocesowym. Warunki pisma procesowego zostały zaś ujęte w art. 125 i nast. k.p.c. W rozpoznawanej sprawie zarzuty przedstawione przez Skarżącego nie mieszczą się w przedmiocie protestu określonym w art. 33 ust. 1 u.r.o., bowiem nie dotyczą dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia I NSWR 9/23 3 wyników głosowania lub wyniku referendum. Skarżący we wniesionym proteście wyborczym przedstawia jedynie ogólne rozważania dotyczące przebiegu referendum. Z powyższych względów, na podstawie art. 34 ust. 2 u.r.o. w zw. z art. 243 § 1 k.wyb. postanowiono o pozostawieniu protestu wyborczego bez dalszego biegu. [SOP] [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 33 ust. 1art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241art. 242art. 125art. 243 § 1§ 1

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy