I NSWR 1092/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-23

Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Paweł Czubik, Tomasz Przesławski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera wniosku o unieważnienie referendum i nie spełnia warunków pisma procesowego, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu, jeśli nie zawiera on wniosku o unieważnienie referendum i nie spełnia podstawowych warunków pisma procesowego. Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb., protest wniesiony przez osobę nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych podlega pozostawieniu bez dalszego biegu. Brak wniosku o unieważnienie referendum stanowi samoistną i wystarczającą przesłankę do takiej decyzji.
Stan faktyczny
G.Ż. wniosła do Sądu Najwyższego pismo zatytułowane „Protest dotyczący REFERENDUM z dn. 15.X.2023 w Rzeczypospolitej Polskiej”, wskazując na zachowania polityków mogące wpłynąć na frekwencję. Wnosząca zaznaczyła, że pobrała trzy karty do głosowania i nikt na nią nie wpływał. Pismo nie zawierało jednak wniosku o unieważnienie referendum.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawia protest bez dalszego biegu.

Pełny tekst orzeczenia

I NSWR 1092/23 POSTANOWIENIE Dnia 23 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu G.Ż. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 23 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE W dniu 24 października 2023 r. (data stempla pocztowego) G. Ż. wniosła do Sądu Najwyższego pismo, zatytułowane „Protest dotyczący REFERENDUM z dn. 15.X.2023 w Rzeczypospolitej Polskiej”, w którym wskazała na zachowania polityków mogące przełożyć się na frekwencję w referendum. Jednocześnie wnosząca pismo wskazała, że pobrała trzy karty do głosowania i nikt, w żaden sposób, nie wywierał na nią wpływu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: I NSWR 1092/23 2 Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”) protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Zgodnie z art. 243 § 1 k.wyb. Sąd Najwyższy powinien pozostawić bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków formalnych. Artykuł 241 § 3 k.wyb. ustanawia zaś po stronie wnoszącego protest obowiązek sformułowania w nim zarzutów oraz przedstawienia lub wskazania dowodów, na których opiera swoje zarzuty. Obowiązek rozpoznania przez Sąd Najwyższy protestu referendalnego w postępowaniu nieprocesowym oznacza w szczególności, że protest – jako pierwsze pismo w sprawie – powinien czynić zadość warunkom pisma procesowego, w tym zawierać osnowę wniosku, wskazującą jednoznacznie jaki jest faktyczny zamiar wnoszącego pismo (wskazanie o co strona wnosi). Jednocześnie zauważyć należy, że zgodnie z uchwałą składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 25 października 2023 r., I NZP 8/23, mającą moc zasady prawnej, w przypadku braków formalnych protestów referendalnych polegających na niespełnieniu ogólnych warunków, jakim odpowiadać musi każde pismo procesowe (art. 126 k.p.c.), nie wzywa się wnoszącego protest do ich uzupełnienia. Przenosząc powyższe na realia niniejszej sprawy wskazać należy, że G. Ż. w swoim piśmie nie zawarła żadnego wniosku, w szczególności wniosku o unieważnienie referendum ogólnokrajowego. Powyższe stanowi samoistną i wystarczającą przesłankę do pozostawienia „protestu” bez dalszego biegu. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji. (r.g.) [ms] I NSWR 1092/23 3

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 243 § 1art. 126 KPC§ 1§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy