I NSWR 2244/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-16
Skład orzekający: Oktawian Nawrot, Paweł Czubik, Tomasz Przesławski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wniesiony po upływie ustawowego terminu powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawia protest przeciwko ważności referendum bez dalszego biegu, jeżeli został wniesiony po upływie ustawowego terminu. Termin do wniesienia protestu wynosi 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw. Nadanie protestu w placówce pocztowej w tym terminie jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu.Stan faktyczny
E.K. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego 15 października 2023 r., domagając się jego unieważnienia. Obwieszczenie o wynikach referendum zostało opublikowane w Dzienniku Ustaw 18 października 2023 r. Termin do wniesienia protestu rozpoczął bieg 19 października 2023 r. i upłynął 25 października 2023 r. Protest został nadany pocztą 26 października 2023 r.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego bez dalszego biegu z uwagi na jego wniesienie po upływie ustawowego terminu.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 2244/23 POSTANOWIENIE Dnia 16 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Oktawian Nawrot (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Tomasz Przesławski w sprawie z protestu E. K. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego i Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 16 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE Pismem z 26 października 2023 r. (data nadania przesyłki poleconej w placówce pocztowej operatora wyznaczonego) E.K. wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. domagając się jego unieważnienia z uwagi na dopuszczenie się przestępstwa przeciwko referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje:
I NSWR 2244/23 2 Zgodnie z art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”), protest przeciwko ważności referendum wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie do art. 34 ust. 2 u.r.o., do warunków i trybu wnoszenia protestu przeciwko ważności referendum stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (tekst jedn. Dz.U. 2022, poz. 1277 ze zm., dalej: „k.wyb.”). Oznacza to, że siedmiodniowy termin, określony w art. 34 ust. 1 u.r.o., do wniesienia protestu referendalnego zaczyna biec od dnia następnego po dniu ogłoszenia przez Państwową Komisję Wyborczą wyniku referendum w Dzienniku Ustaw, przy czym nadanie w tym terminie protestu w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe jest równoznaczne z wniesieniem go do Sądu Najwyższego (art. 241 § 1 in fine k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o.). Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. Niedopuszczalne jest przywrócenie terminu do wniesienia protestu (art. 243 § 1 k.wyb.). W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że protest wyborczy należy uznać za wniesiony z naruszeniem terminu zarówno w przypadku, gdy został wyniesiony przed rozpoczęciem terminu wskazanego w art. 241 § 1 k.wyb., jak i po jego upływie. Niedochowanie wymogu związanego z tak określonym terminem łączy się z pozostawieniem protestu wyborczego bez dalszego biegu (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 20 września 2011 r., III 12/11; 10 listopada 2011 r., III SW 170/11; 22 października 2019 r., I NSW 82/19; 22 października 2019 r., I NSW 90/19; 24 października 2019 r., I NSW 87/19; 24 października 2019 r., I NSW 91/19; 6 listopada 2019 r., I NSW 96/19; 26 listopada 2019 r., I NSW 359/19; 3 grudnia 2019 r., I NSW 346/19; 5 grudnia 2019 r., I NSW 362/19; 23 grudnia 2019 r., I NSW 365/19).
I NSWR 2244/23 3 Obwieszczenie Państwowej Komisji Wyborczej o wynikach głosowania i wyniku referendum przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. zostało wydane w dniu 17 października 2023 r. i opublikowane w Dzienniku Ustaw w dniu 18 października 2023 r. pod pozycją 2236. Oznacza to, że siedmiodniowy termin do wnoszenia protestów przeciwko ważności referendum rozpoczął bieg w dniu 19 października 2023 r. i upłynął z dniem 25 października 2023 r. Z uwagi na powyższe wskazać należy, że E. K. wniosła protest referendalny poprzez nadanie go za pośrednictwem jednej z placówek P. Spółki Akcyjnej w W. dopiero w dniu 26 października 2023 r., czyli po upływie terminu do jego wniesienia. Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o. orzekł jak w sentencji. [SOP] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 2255/23 2023-11-16Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony po upływie ustawowego terminu, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSWR 1137/23 2023-11-22Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony do Sądu Najwyższego po upływie 7-dniowego terminu od dnia ogłoszenia wyniku referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSWR 2031/23 2023-11-21Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, nadany po upływie ustawowego terminu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSWR 2282/23 2023-11-22Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony do Sądu Najwyższego po upływie ustawowego terminu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSWR 1723/23 2023-11-16Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony po upływie ustawowego terminu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 34 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241 § 1art. 241art. 243 § 1§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy