I NSWR 5/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Elżbieta Karska, Tomasz Demendecki, Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, oparty wyłącznie na informacjach z mediów i pozbawiony dowodów na wpływ zarzucanych naruszeń na wynik referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w ustawie o referendum ogólnokrajowym i Kodeksie wyborczym. Protestujący nie przedstawił dowodów na to, że zarzucane naruszenia miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników lub wynik referendum, co jest warunkiem koniecznym do merytorycznego rozpoznania protestu.Stan faktyczny
B.K. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., zarzucając niedozwolone działania komisji wyborczych przy wydawaniu kart do głosowania, takie jak odmowa wydania kart, pytania o liczbę kart oraz łamanie ciszy wyborczej. Swoje zarzuty oparł na informacjach z mediów. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez rozpoznania, a Prokurator Generalny o pozostawienie go bez dalszego biegu.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia ustawowych wymogów formalnych.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 5/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu B. K. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE B.K. złożył protest, w którym zarzucił niedozwolone działania komisji wyborczych przy wydawaniu kart do głosowania podczas referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. polegające na odmowie wydania kart referendalnych, zadawaniu pytań o to ile kart wyborca sobie życzy oraz łamaniu ciszy wyborczej. Składający protest swoją wiedzę opierał na środkach masowego przekazu. W odpowiedzi na protest Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez rozpoznania, a Prokurator Generalny o pozostawienie go bez dalszego biegu.
I NSWR 5/23 2 Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym, tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm. (dalej „u.r.o.”) przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Jak określa art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, tekst jedn. Dz. U. 2022, poz. 1277 ze zm. (dalej k. wyb.). Z art. 241 § 3 k.wyb. wynika, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z kolei, art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. obliguje Sąd Najwyższy, aby pozostawił bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. W świetle obowiązującej procedury, wyborca powinien otrzymać po jednej karcie do głosowania w wyborach do Sejmu, Senatu i w referendum. Członkowie obwodowych komisji wyborczych nie powinni pytać o to jakie karty do głosowania wydać wyborcy, lecz wydawać wszystkie trzy karty. B. K. opisał oczywistą nieprawidłowość, ale nie przedstawił żadnych dowodów, że wskazany przez niego opis zdarzeń wywarł wpływ na wynik referendum. Wnoszący protest nie wskazał, iż nie otrzymał karty do głosowania w referendum. Nie wskazał także na żadną konkretną sytuację, w której wyborcy, który chciał wziąć udział w głosowaniu w referendum nie została wydana karta do głosowania. Nie podał także gdzie naruszono ciszę wyborczą. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu z uwagi na niesformułowanie w nim zarzutów określonych w art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb., tj. z powodu niespełnienia ustawowego wymogu polegającego na konieczności wskazania,
I NSWR 5/23 3 że zarzucane naruszenia prawa miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyniku referendum. [ms] [ał]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 448/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera dowodów na wpływ zarzucanych naruszeń na przebieg głosowania, ustalenie wyników lub wynik referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego…
- I NSWR 746/23 2023-11-21Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera sformułowanych zarzutów dotyczących naruszenia przepisów lub popełnienia przestępstwa przeciwko referendum, ani nie wskazuje dowodów na ich pop…
- I NSWR 4/23 2023-11-29Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów naruszenia ustawy lub popełnienia przestępstwa oraz nie wskazuje dowodów, podlega pozostawieniu bez dalszego biegu?
- I NSWR 2180/23 2023-11-29Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw lub naruszeń ustawy oraz nie wskazuje dowodów, a także nie zawiera wniosku o stwierdzenie nieważno…
- I NSWR 781/23 2023-11-15Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera sformułowanych zarzutów ani wskazanych dowodów, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
Powołane przepisy
art. 33 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241 § 3art. 243 § 1art. 241§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy