I NSWR 448/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-12-05
Skład orzekający: Elżbieta Karska, Tomasz Demendecki, Janusz Niczyporuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera dowodów na wpływ zarzucanych naruszeń na przebieg głosowania, ustalenie wyników lub wynik referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ nie spełniał on wymogów formalnych określonych w przepisach Kodeksu wyborczego, stosowanych odpowiednio do protestów dotyczących referendum. Wnoszący protest nie wykazał, że zarzucane nieprawidłowości miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik referendum, co jest warunkiem koniecznym do dalszego procedowania.Stan faktyczny
S. T. złożył protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z 15 października 2023 r., zarzucając komisji wyborczej manipulację przy wydawaniu kart do głosowania. Wnoszący protest odebrał pytanie komisji o wydanie kompletu kart jako sugestię, że może nie brać wszystkich kart. Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez biegu, wskazując na brak wpływu naruszenia na wynik referendum. Prokurator Generalny uznał protest za zasadny.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu z powodu niespełnienia wymogów formalnych, w szczególności braku wykazania wpływu zarzucanych naruszeń na wynik referendum.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 448/23 POSTANOWIENIE Dnia 5 grudnia 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Elżbieta Karska (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Tomasz Demendecki SSN Janusz Niczyporuk w sprawie z protestu S. T. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego zarządzonego na dzień 15 października 2023 r., przy udziale Prokuratora Generalnego oraz Przewodniczącego Państwowej Komisji Wyborczej, na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 5 grudnia 2023 r., Pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE S. T. złożył protest, w którym zarzucił niedozwolone działanie komisji wyborczej przy wydawaniu kart do głosowania podczas referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. Podczas czynności identyfikacyjnych jego osoby zadano mu pytanie czy wydać komplet kart do głosowania. Składający protest odebrał to jako sugestię, że może nie brać wszystkich kart i nie oddawać głosu, co było manipulacją wyborczą, wobec czego wniósł o unieważnienie referendum na terenie całego kraju.
I NSWR 448/23 2 W odpowiedzi na protest Państwowa Komisja Wyborcza wniosła o pozostawienie protestu bez dalszego biegu, gdyż naruszenie nie miało wpływu na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wynik referendum, a w przypadku rozpoznania protestu powinien on zostać uznany za bezzasadny. Prokurator Generalny wyraził pogląd, że wniesiony protest jest zasadny, a naruszenie przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym może mieć wpływ na wynik referendum. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym, tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm. (dalej „u.r.o.”) przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Jak określa art. 34 ust. 2 u.r.o. do warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy, tekst jedn. Dz. U. 2022, poz. 1277 ze zm. (dalej k. wyb.). Z art. 241 § 3 k.wyb. wynika, że wnoszący protest powinien sformułować w nim zarzuty oraz przedstawić dowody, na których opiera swoje zarzuty. Z kolei, art. 243 § 1 zd. 1 k.wyb. obliguje Sąd Najwyższy, aby pozostawił bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241 k.wyb. W świetle obowiązującej procedury, wyborca powinien otrzymać po jednej karcie do głosowania w wyborach do Sejmu, Senatu i w referendum. Członkowie obwodowych komisji wyborczych nie powinni pytać o to jakie karty do głosowania wydać wyborcy, lecz wydawać wszystkie trzy karty. S. T. opisał oczywistą nieprawidłowość, ale nie przedstawił żadnych dowodów, że wskazany przez niego opis zdarzeń wywarł wpływ na wynik referendum. Wnoszący protest nie wskazał, iż nie otrzymał karty do głosowania w
I NSWR 448/23 3 referendum. Nie wskazał także na żadną konkretną sytuację, w której wyborcy, który chciał wziąć udział w głosowaniu w referendum nie została wydana karta do głosowania. Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu z uwagi na niesformułowanie w nim zarzutów określonych w art. 33 ust. 1 u.r.o. w zw. z art. 241 § 3 i art. 243 § 1 k.wyb., tj. z powodu niespełnienia ustawowego wymogu polegającego na konieczności wskazania, że zarzucane naruszenia prawa miały wpływ na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyniku referendum. [SOP] (r.g.)
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 15/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który zarzuca nieprawidłowości przy wydawaniu kart do głosowania, ale nie przedstawia dowodów na wpływ tych nieprawidłowości na wynik referendum, powinien zostać…
- I NSWR 5/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, oparty wyłącznie na informacjach z mediów i pozbawiony dowodów na wpływ zarzucanych naruszeń na wynik referendum, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu…
- I NSWR 346/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, oparty na zarzucie naruszenia procedury wydawania kart do głosowania, może zostać pozostawiony bez dalszego biegu z powodu braku wskazania wpływu tych naruszeń n…
- I NSWR 574/23 2023-12-05Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera zarzutów wskazujących na wpływ naruszeń prawa na przebieg głosowania, ustalenie wyników głosowania lub wyników referendum, powinien zostać pozo…
- I NSWR 2180/23 2023-11-29Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, który nie zawiera konkretnych zarzutów dotyczących przestępstw lub naruszeń ustawy oraz nie wskazuje dowodów, a także nie zawiera wniosku o stwierdzenie nieważno…
Powołane przepisy
art. 33 ust. 1art. 34 ust. 2art. 241 § 3art. 243 § 1art. 241§ 3§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy