I NSWR 749/23
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2023-11-30
Skład orzekający: Tomasz Przesławski, Paweł Czubik, Oktawian Nawrot
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego wniesiony przez męża zaufania, który nie był umieszczony w spisie osób uprawnionych do głosowania w danym obwodzie, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy pozostawił protest bez dalszego biegu, ponieważ został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z przepisami ustawy o referendum ogólnokrajowym, prawo do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum z powodu naruszenia przepisów dotyczących głosowania przysługuje osobie, której nazwisko było umieszczone w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum w dniu głosowania. Mąż zaufania, sam w sobie, nie posiada legitymacji do wniesienia takiego protestu, jeśli nie spełnia dodatkowego warunku bycia ujętym w spisie wyborców.Stan faktyczny
H. P., działając jako mąż zaufania, wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego z dnia 15 października 2023 r. Zarzuciła naruszenie przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących sposobu wydawania kart do głosowania, co miało wpływ na przebieg i wynik referendum. Sąd Najwyższy rozpoznał protest na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy postanowił pozostawić protest bez dalszego biegu z uwagi na jego wniesienie przez osobę nieuprawnioną.Pełny tekst orzeczenia
I NSWR 749/23 POSTANOWIENIE Dnia 30 listopada 2023 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca) SSN Paweł Czubik SSN Oktawian Nawrot w sprawie z protestu H. P. przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r., po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych w dniu 30 listopada 2023 r., pozostawia protest bez dalszego biegu. UZASADNIENIE H. P. (dalej: „wnosząca protest”), jak wskazano w treści protestu, działając jako mąż zaufania, pismem nadanym w dniu 25 października 2023 r. (data stempla pocztowego) wniosła do Sądu Najwyższego protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. Wnosząca protest wniosła o „unieważnienie referendum ogólnokrajowego przeprowadzonego w dniu 15 października 2023 r. z uwagi na dopuszczenie się w sprawie wyborców przestępstwa naruszenia przepisów ustawy o referendum ogólnokrajowym dotyczących sposobu wydawania kart do głosowania, które w sposób bezpośredni miało wpływ na przebieg głosowania oraz wynik
I NSWR 749/23 2 referendum i naruszyło przepisy ustawy o referendum ogólnokrajowym” (pisownia oryginalna). Prokurator Generalny pismem z 16 listopada 2023 r. wyraził pogląd, iż wniesiony protest referendalny należy pozostawić bez dalszego biegu. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Protest pozostawiono bez dalszego biegu z uwagi na to, że został wniesiony przez osobę nieuprawnioną. Zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o referendum ogólnokrajowym (tekst jedn. Dz.U. 2020, poz. 851 ze zm., dalej: „u.r.o.”) przeciwko ważności referendum może być wniesiony protest ze względu na zarzut dopuszczenia się przestępstwa przeciwko referendum lub naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania lub wyniku referendum. Jak wynika z art. 33 ust. 3 u.r.o. protest przeciwko ważności referendum z powodu naruszenia przepisów niniejszej ustawy dotyczących głosowania, ustalenia wyników głosowania w obwodzie lub przez komisarza wyborczego może wnieść osoba, której nazwisko w dniu głosowania było umieszczone w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum odpowiednio w tym obwodzie głosowania lub na obszarze objętym właściwością komisarza wyborczego. Regulację art. 33 u.r.o. uzupełnia art. 34 u.r.o., stanowiący, że protest wnosi się do Sądu Najwyższego na piśmie w terminie 7 dni od dnia ogłoszenia wyniku referendum przez Państwową Komisję Wyborczą w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (ust. 1), a także to, że warunków i trybu wnoszenia protestu oraz sposobu jego rozpatrywania i trybu podejmowania uchwały w tej sprawie przez Sąd Najwyższy stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. – Kodeks wyborczy (ust. 2). Zgodnie z art. 243 § 1 Kodeksu wyborczego Sąd Najwyższy pozostawia bez dalszego biegu protest wniesiony przez osobę do tego nieuprawnioną lub niespełniający warunków określonych w art. 241.
I NSWR 749/23 3 Wobec tego, że protest wniesiony został przez męża zaufania, a z jego treści nie wynika, aby nazwisko wnoszącej protest w dniu głosowania było umieszczone w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum obwodzie głosowania nr 19 należało przyjąć, że został on wywiedziony przez osobę nieuprawnioną. Z powyższych względów Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 243 § 1 zd.1 k.wyb. w zw. z art. 34 ust. 2 u.r.o., postanowił jak w sentencji. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NSWR 7/23 2023-11-14Czy mąż zaufania ma legitymację do wniesienia protestu przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego?
- I NSWR 1784/23 2023-11-30Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony przez męża zaufania, który nie wykazał, że jego nazwisko było umieszczone w spisie osób uprawnionych do udziału w referendum w danym obwodzie, powinien…
- I NSWR 1005/23 2023-11-30Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony przez męża zaufania, który nie wykazał naruszenia własnego interesu, powinien zostać pozostawiony bez dalszego biegu?
- I NSWR 1521/23 2023-11-30Czy protest męża zaufania przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, oparty wyłącznie na jego opinii i niepoparty dowodami, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy?
- I NSWR 2139/23 2023-11-30Czy protest przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego, wniesiony przez męża zaufania, może być oparty na zarzutach naruszenia przepisów prawa wyborczego, a nie tylko na zarzutach popełnienia przestępstwa przeciwko re…
Powołane przepisy
art. 33 ust. 1art. 33 ust. 3art. 33art. 34art. 243 § 1art. 241art. 34 ust. 2§ 1
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy