I NWW 101/24
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-04-04
Skład orzekający: Adam Redzik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych jest właściwy do rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, gdy wniosek ten dotyczy okoliczności powołania sędziego i podlega rozpoznaniu przez sąd, przed którym toczy się postępowanie?Ratio decidendi
Sąd Najwyższy w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, jeżeli wniosek ten dotyczy okoliczności powołania sędziego i podlega rozpoznaniu przez sąd, przed którym toczy się postępowanie, zgodnie z art. 42a § 3 Prawa o ustroju sądów powszechnych. W takiej sytuacji Sąd Najwyższy stwierdza swoją niewłaściwość i przekazuje sprawę właściwemu sądowi.Stan faktyczny
Obwiniony J. Ś. złożył wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego B. L. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku uznał ten wniosek za wymagający przedstawienia Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek i stwierdził swoją niewłaściwość do jego rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku obwinionego J. Ś. i przekazał go do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku.Pełny tekst orzeczenia
I NWW 101/24 POSTANOWIENIE Dnia 4 kwietnia 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie obwinionego J. Ś. na posiedzeniu bez udziału stron w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 4 kwietnia 2024 r. w przedmiocie wniosku obwinionego J. Ś. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek przekazuje do rozpoznania Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku, jako Sądowi właściwemu. UZASADNIENIE Pismem z 12 marca 2024 r. obwiniony J. Ś. (Skarżący) na podstawie art. 27a ustawy o Sądzie Najwyższym wniósł o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności przez sędziego B. L. Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku powyższy wniosek uznał, za wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednol. Dz.U. 2023, poz. 1093, ze zm., dalej: „u.s.n.”), i postanowieniem z 15 marca 2024 r. przedstawił wniosek obwinionego
I NWW 101/24 2 Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 ust. 2 u.s.n. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 35 § 1 k.p.k. Sąd bada z urzędu swą właściwość, a w razie stwierdzenia swej niewłaściwości przekazuje sprawę właściwemu sądowi lub innemu organowi. Jak stanowi art. 26 § 2 u.s.n. do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Z kolei zgodnie z przywołanym we wniosku Skarżącego art. 27a § 1 u.s.n. do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego należą sprawy: dyscyplinarne: sędziów Sądu Najwyższego; rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi na podstawie innych ustaw; o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury; z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego. Z kolei stosownie do art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jednol. Dz.U. 2024, poz. 334, ze zm., dalej: „p.u.s.p.”) dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić
I NWW 101/24 3 do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Przedstawienie wniosku obwinionego Sądowi Najwyższemu postanowieniem z 15 marca 2024 r. odbyło się na skutek błędnej analizy i kwalifikacji wniosku przez Sąd Rejonowy Gdańsk-Północ w Gdańsku. Treść wniosku obwinionego jednoznacznie wyklucza zastosowanie art. 26 § 2 u.s.n., który to przepis wskazano w treści postanowienia z 15 marca 2024 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że wniosek obwinionego o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności powołania sędziego objętego wnioskiem, o którym mowa w art. 42a § 3 p.u.s.p., podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu, przed którym toczy się postępowanie. Z tych wszystkich względów należało uznać, że Sąd Najwyższy nie jest właściwy do rozpoznania wniosku obwinionego J. Ś. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności. W powyższych okolicznościach, Sąd Najwyższy na podstawie art. 35 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42a p.u.s.p. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek obwinionego Sądowi Rejonowemu Gdańsk-Północ w Gdańsku zgodnie z właściwością. [SOP] [ms]
Powiązane orzeczenia
- I NWW 396/23 2024-03-26Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, oparty na art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy – Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publi…
- I NWW 415/23 2024-01-25Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, który nie spełnia wymagań formalnych, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy, czy też powinien zostać przekazany do rozpoznania sąd…
- III KB 115/25 2025-08-21Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty na okolicznościach towarzyszących powołaniu sędziego, spełnia wymogi formalne przewidziane w ustawie o Sądzie Najwyższym?
- III CB 45/23 2023-11-09Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego, oparty głównie na okolicznościach powołania na urząd, a nie na jego postępowaniu po powołaniu, spełnia wymogi formalne do…
- I NB 5/22 2024-02-29Czy wniosek o zbadanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego wymogów niezawisłości i bezstronności, oparty wyłącznie na okolicznościach powołania sędziego, bez wskazania wpływu tych okoliczności na wynik sprawy, spe…
Powołane przepisy
art. 35 § 1 KPKart. 42aart. 27aart. 26 § 2art. 26 ust. 2art. 27a § 1art. 42a § 3§ 1§ 2§ 3§ 6
Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy