I NWW 396/23

Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych2024-03-26

Skład orzekający: Adam Redzik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, oparty na art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych, podlega rozpoznaniu przez Sąd Najwyższy – Izbę Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym?
Ratio decidendi
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziego, opartego na art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych. Stwierdzono, że przepis ten podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu, przed którym toczy się postępowanie, a nie przez Sąd Najwyższy na podstawie art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym, który dotyczy innych wniosków. Przekazanie wniosku do Sądu Najwyższego przez Sąd Okręgowy zostało uznane za błędne.
Stan faktyczny
Uczestnik postępowania złożył wniosek o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów, powołując się na art. 42a Prawa o ustroju sądów powszechnych. Sąd Okręgowy uznał ten wniosek za objęty art. 26 § 2 ustawy o Sądzie Najwyższym i przekazał go Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania tego wniosku i przekazał sprawę z powrotem do Sądu Okręgowego.
Rozstrzygnięcie
Sąd Najwyższy stwierdził swoją niewłaściwość do rozpoznania wniosku uczestnika P.K. i przekazał sprawę Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie.

Pełny tekst orzeczenia

I NWW 396/23 POSTANOWIENIE Dnia 26 marca 2024 r. Sąd Najwyższy w składzie: SSN Adam Redzik w sprawie z wniosku Prokuratora Prokuratury Rejonowej Warszawa-Żoliborz w Warszawie z udziałem P.K. i S.J. o ustanowienie kuratora dla małoletniego A.K., na skutek apelacji uczestnika P.K. od postanowienia Sądu Rejonowego dla Warszawy Pragi -Północ w Warszawie z 15 stycznia 2019 r., sygn akt V Nsm 69/19 na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych 26 marca 2024 r. w przedmiocie wniosku uczestnika P.K. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności, stwierdza swoją niewłaściwość i wniosek zgodnie z właściwością przekazuje do rozpoznania Sądowi Okręgowemu Warszaw-Praga w Warszawie. UZASADNIENIE Pismem z 28 czerwca 2023 r. uczestnik P.K. na podstawie art. 42a ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. Prawo o ustroju sądów powszechnych (tekst jedn. Dz.U. z 2024 r., poz. 334, ze zm., dalej: „p.u.s.p.”) o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów M. W., A. W. i I. P. I NWW 396/23 2 Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie powyższy wniosek uznał, za wniosek, o którym mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (tekst jednol. Dz.U. z 2023 r., poz. 1093, ze zm., dalej: „u.s.n.”), i postanowieniem z 6 września 2023 r. przekazał wniosek uczestnika postępowania Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Sądu Najwyższego na podstawie art. 26 ust. 2 u.s.n. Sąd Najwyższy zważył, co następuje: Zgodnie z art. 200 § 14 k.p.c. Sąd, który stwierdzi swoją niewłaściwość przekaże sprawę sądowi właściwemu. Stosownie do § 2 przytoczonego przepisu, Sąd, któremu sprawa została przekazana, jest związany postanowieniem o przekazaniu sprawy. Nie dotyczy to wypadku przekazania spawy sądowi wyższego rzędu. Sąd ten w razie stwierdzenia swojej niewłaściwości przekaże sprawę innemu sądowi, który uzna za właściwy, nie wyłączając sądu przekazującego. Jak stanowi art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. u.s.n. do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie wniosków lub oświadczeń dotyczących wyłączenia sędziego albo o oznaczenie sądu, przed którym ma się toczyć postępowanie, obejmujących zarzut braku niezależności sądu lub braku niezawisłości sędziego. Sąd rozpoznający sprawę przekazuje niezwłocznie wniosek Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych celem nadania mu dalszego biegu na zasadach określonych w odrębnych przepisach. Przekazanie wniosku Prezesowi Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie wstrzymuje biegu toczącego się postępowania. Z kolei stosownie do art. 42 a § 3 p.u.s.p. dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia I NWW 396/23 3 standardu niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy. Przekazanie wniosku Sądowi Najwyższemu postanowieniem z 6 września 2023 r. odbyło się na skutek błędnej analizy i kwalifikacji wniosku przez Sąd Okręgowy Warszawa-Praga w Warszawie. Treść wniosku uczestnika P.K. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności sędziów M. W., A.W. i I.P. oraz wskazana w nim podstawa prawna (art. 42a p.u.s.p.) jednoznacznie wykluczają zastosowanie art. 26 § 2 u.s.n., który to przepis wskazano w treści postanowienia z 6 września 2023 r. Nie ulega zaś wątpliwości, że wniosek, o którym mowa w art. 42 a § 3 p.u.s.p. podlega rozpoznaniu przez wyznaczony skład sądu przed którym toczy się postępowanie. Z tych wszystkich względów należało uznać, że Sąd Najwyższy – Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych nie właściwa do rozpoznania wniosku uczestnika P.K. o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności. W powyższych okolicznościach, Sąd Najwyższy na podstawie art. 200 § 14 k.p.c. w zw. z art. 200 § 2 k.p.c. stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał wniosek pozwanego Sądowi Okręgowemu Warszawa-Praga w Warszawie zgodnie z właściwością. P.Sz. [ms]

Powiązane orzeczenia

Powołane przepisy

art. 42aart. 26 § 2art. 26 ust. 2art. 200 § 14 KPCart. 42art. 42aart. 42art. 200 § 14 KPCart. 200 § 2 KPC§ 2§ 14§ 3

Źródło: Baza Orzeczeń Sądu Najwyższego (sn.pl), pozyskano 29.07.2026. · PDF źródłowy